II SA/Rz 660/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] na decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję w pkt 3 - w zakresie obejmującym przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dziećmi M. i T. K. Wójt Gminy [...] po rozpatrzeniu wniosku M. K. - decyzją z [...] października 2014 r. nr [...], przyznał M. K. świadczenia w formie; 1) zasiłek rodzinny na dziecko T. K. na okres od 1 listopada 2014 r. do 31 lipca 2015 r. w wysokości 77 zł miesięcznie, na okres od 1 sierpnia 2015 r. do 31 października 2015 r. w wysokości 106 zł miesięcznie oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100 zł jednorazowo w miesiącu wrzesień 2015, 2) zasiłek rodzinny na dziecko M. K. na okres od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r. w wysokości 77 zł miesięcznie oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej w wysokości 80 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r., 3) zasiłek rodzinny na dziecko W. K. na okres od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r. w wysokości 77 zł miesięcznie oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem M. i T. K. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 400 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r. W uzasadnieniu Wójt wskazał, że M. K. spełnia kryteria przewidziane w ustawie o świadczeniach rodzinnyc, do przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków. Decyzja ta stała się ostateczna. Prokurator Rejonowy [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję Wójta Gminy z [...] października 2014 r. w części dotyczącej punktu 3, tj. przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dziećmi M. i T. K. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Prokurator wniósł o uchylenie powyższej decyzji w zakresie objętym skargą. Zaskrzonej decyzji zarzucono naruszenie art. 8 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm., zwanej dalej u.ś.r.) poprzez przyznanie M. K. prawa do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki w okresie korzystania z urlopu wychowawczego nad dziećmi T. K. oraz M. K. w wysokości 400 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r. mimo, że wniosek M. K. obejmował przyznanie ww. dodatku na urodzenie podczas jednego porodu na dzieci W. K. oraz M. K., w związku z urodzeniem których ww. przebywała na urlopie wychowawczym. W uzasadnieniu Prokurator zwrócił uwagę, że Wójt przyznał dodatek do zasiłku rodzinnego na dwoje dzieci tj. W. K. oraz M. K., z których tylko wobec M. K. przysługiwał wnioskującej urlop wychowawczy. Oczywistym jest, że prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje jedynie na dziecko (dzieci), w związku z urodzeniem którego uprawniona przebywa na urlopie wychowawczym. Brak jest zaś podstaw do przyznania dodatku na pozostałe, posiadane przez wnioskującą dzieci. Odpowiadając na skargę Wójt Gminy wniósł o uwzględnienie skargi. Podał, że M. K. został udzielony urlop wychowawczy na dwoje dzieci M. i W. K., urodzonych podczas jednego porodu. W związku z powyższym wnioskodawczyni złożyła do organu wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad ww. dziećmi w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Natomiast zaskarżoną decyzją przyznano wnioskodawczyni prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dziećmi M. i T. K. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 400 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r., a nie jak wnioskowała strona na dzieci M. i W. K. Doszło zatem do oczywistego, lecz niezamierzonego przez organ wskazania niewłaściwego dziecka na które został przyznany ww. dodatek tj. T. K. zamiast W. K. W związku z powyższym Wójt uznał zarzuty skargi za zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrolę taką może również zainicjować prokurator, który może wnieść skargę z pominięciem wymogu wyczerpania środków zaskarżenia, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Zakres sądowej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), stanowiący, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest pkt 3 decyzji przyznający dodatek z tytułu opieki nad dziećmi w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, sprawowanej nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu. Dodatek taki zgodnie z art. 8 pkt 2 i art. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114, ze zm.; zwanej dalej u.ś.r.) - przysługuje do zasiłku rodzinnego matce lub ojcu dziecka, opiekunowi faktycznemu albo prawnemu dziecka, jeśli pozostaje ono pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres: 1) 24 miesięcy kalendarzowych; 2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu; 3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wysokość dodatku określa art. 10 ust. 2 u.ś.r. – wynosi ona 400 zł miesięcznie. Ta zasadnicza w rozpoznawanej sprawie kwestia została rozstrzygnięta w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętej w składzie siedmiu sędziów z 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 15/13, w której NSA przesądził, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.ś.r., w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci. NSA uznał, iż konstrukcja dodatku do zasiłku rodzinnego wyraźnie wskazuje, że przesłanką jego przyznania jest opieka nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, jeżeli dziecko pozostaje pod faktyczną opieką osoby uprawnionej do urlopu wychowawczego, którą jest matka lub ojciec, opiekun faktyczny dziecka albo opiekun prawny dziecka. Nie jest przesłanką przyznania prawa do tego dodatku określenie okresu, przez jaki dodatek przysługuje, który to okres jest zróżnicowany w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.ś.r., ani też określenie wysokości dodatku w art. 10 ust. 2 u.ś.r. Z przepisu tego nie można zatem wyprowadzać wniosku, że ogranicza on prawo do tylko jednego dodatku, co wiązać by się musiało z wyborem dziecka, na które przysługiwać będzie dodatek do zasiłku rodzinnego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "chociaż bez względu na liczbę dzieci urodzonych podczas jednego porodu uprawnionemu pracownikowi przysługuje na podstawie art. 186 § 1 Kodeksu pracy prawo do jednego urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, to okoliczność ta nie może przesądzać interpretacji omawianych przepisów poprzez uznanie, że w sytuacji, gdy osoba uprawniona korzysta z urlopu wychowawczego z tytułu opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługiwać jej będzie tylko jeden dodatek do jednego z zasiłków rodzinnych w wysokości określonej w art. 10 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Należy bowiem zwrócić uwagę, że jakkolwiek pracownik korzysta z prawa do jednego urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, to jednak w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu, ma prawo do tego urlopu i korzysta z niego w celu sprawowania opieki nad każdym z tych dzieci". Przytoczona uchwała NSA ma istotne znaczenie z uwagi na przepis art. 269 § 1 P.p.s.a., który nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z 29 lutego 2008 r., I OSK 254/07, LEX nr 453451). Dopóki więc nie nastąpi zmiana stanowiska wyrażonego we wskazanej uchwale, dopóty sądy administracyjne obowiązane są je respektować (tak NSA w wyroku z 20 października 2011 r., I OSK 1817/10, LEX nr 1131489). Dodatkowo należy nadmienić, że po podjęciu przedmiotowej uchwały wojewódzkie sądy administracyjne konsekwentnie przyjmują stanowisko w niej zawarte (zob. wyrok WSA w Łodzi z 11 sierpnia 2014 r., I SA/Łd 119/14, LEX nr 1499159, wyrok WSA w Krakowie z 8 stycznia 2015 r., III SA/Kr 1321/14, LEX nr 1625626). Kierując się zatem treścią przedmiotowej uchwały NSA stwierdzić należy, że organ administracji orzekający w niniejszej sprawie, przyznając dodatek do zasiłku rodzinnego w wysokości 400 zł miesięcznie, a zatem wyłącznie na jedno z dwojga dzieci urodzonych podczas jednego porodu, naruszył przepis art. 10 ust. 1 pkt 2 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 8 października 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 518/15). Zaskarżona decyzja podlega w tej części uchyleniu także z powodu bezspornej omyłki w jej treści – dodatek do zasiłku rodzinnego powinien być wg wskazanych wyżej reguł przyznany na dzieci urodzone 6 czerwca 2013 r., tj. M. i W., a nie jak napisano M. i T. Przesądza to o braku dokładności przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy i prowadzeniu postępowania z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., co przełożyło się na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ będzie miał na względzie treść niniejszego uzasadnienia.