II SA/Rz 699/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Krystyna Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 września 2012 r. sprawy ze skargi S. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S. B. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zwraca skarżącemu S. B. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem nadpłaconego wpisu sądowego. II SA/Rz 699/12 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] Burmistrz [...] nałożył na inwestora A. sp. z o. o. obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla inwestycji pn.: "Budowa Parku Elektrowni Wiatrowych "[...]" w miejscowościach P., D., Z. oraz P. na terenie gminy [...], mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W zażaleniu S. B. podał, że zaskarżone postanowienie zostało mu doręczone w dniu 21 marca 2012 r. - poprzez udostępnienie informacji na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej (dalej w skrócie jako BIP) Gminy [...]. Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako SKO) stwierdziło, że w/w zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W podstawie prawnej organ odwoławczy wskazał art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.). W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że w niniejszej sprawie termin do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji należy liczyć od dnia 27 maja 2011 r., tj. od dnia opublikowania informacji na stronie internetowej i zawieszenia na tablicy ogłoszeń. Naprowadziło, że od tego dnia zaczął biec czternastodniowy termin określony w art. 49 k.p.a., po upływie którego z kolei rozpoczyna bieg siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji. Zwróciło uwagę, że w rozpatrywanej sprawie postanowienie Starosty skutecznie doręczono stronom w dniu 10 czerwca 2011 r., zatem termin do wniesienia zażalenia upłynął dnia 18 czerwca 2011 r. W związku z tym Kolegium uznało, że zażalenie wniesione przez S. B. bezpośrednio do Urzędu Gminy w dniu 30 marca 2012 r.- zostało wniesione z uchybieniem terminu. Ponadto Kolegium zauważyło, że także gdyby uznać, że prawidłowe obwieszczenie o postanowieniu nastąpiło dopiero w dniu umieszczenia o tym informacji w BIP, to i tak zażalenie wniesiono z uchybieniem terminu. W skardze na to postanowienie S. B. wniósł o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zamieszczenie informacji na stronie internetowej gminy nie jest tożsame oraz nie stanowi dopełnienia obowiązku ogłoszenia informacji - na stronie BIP, organu właściwego w sprawie, przewidzianego w art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Podniósł, że Burmistrz miał świadomość, uchybienia obowiązkowi przewidzianemu w w/w przepisie i po wniosku z dnia 12 marca 2012 r. (pochodzącym od strony postępowania) udostępnił obwieszczenie o wydaniu postanowienia w BIP Gminy [...] w dniu 21 marca 2012 r. W ocenie skarżącego postanowienie organu I instancji zostało skuteczne doręczone stronom w dniu 5 kwietnia 2012 r., a termin do wniesienia zażalenia upłynął dnia 12 kwietnia 2012 r., a nie 18 czerwca 2011 r. W świetle powyższych wywodów skarżący stwierdził, że skoro podanie do publicznej informacji w sprawie nastąpiło w dłuższej rozciągłości czasowej tj. pierwsze przez wywieszenie na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy i Sołectw w dniu 27 maja 2011 r., zaś ostatnie na BIP w dniu 21 marca 2012 r., to doręczenie przez publiczne ogłoszenie nastąpiło właśnie w tej dacie jako najpóźniejszej. SKO odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do stawianych w skardze zarzutów, nie podzieliło poglądu skarżącego, że w niniejszej spawie z momentem udostępnienia informacji w dniu 21 marca 2012 r. na BIP - należy liczyć termin w oparciu o przepis art. 49 k.p.a. Kolegium uznało, że organ I instancji w sposób prawidłowy zastosował formy obwieszczenia, zatem strony nie były pozbawione możliwości obrony swojego interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Sąd kontroluje zaskarżoną decyzję w wyżej przedstawionych aspektach w określonej kolejności. Najpierw Sąd zobligowany jest do zbadania, czy decyzja nie jest dotknięta którąś z wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Stwierdzenie, że tak właśnie jest obliguje Sąd do stwierdzenia jej nieważności, co z kolei eliminuje, a wręcz czyni niedopuszczalną dalszą kontrolę. Po rozpatrzeniu skargi w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż podnoszone przez skarżącego. Punktem wyjścia było stwierdzenie, że postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie nałożenia na inwestora A. Sp. z o.o. obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanej inwestycji pod nazwą "Budowa Parku Elektrowni Wiatrowych [...]" w miejscowości P., D., Z. oraz P. na terenie Gminy [...], mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zostało wydane w toku postępowania wszczętego na wniosek inwestor z dnia 29 marca 2011 r. a w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla w/w przedsięwzięcia. Jak wynika z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych informacja o wydaniu postanowienia z dnia [...] maja 2011 r. została tego samego dnia, tj. [...] maja 2011 r. wywieszona na tablicach ogłoszeń: w sołectwach P., D., Z. i P., Urzędu Gminy [...], a także na stronie internetowej tego Urzędu. Z akt administracyjnych wynika także – co zapewne umknęło uwadze SKO, iż Burmistrz w dniu [...] maja 2011 r. wydał także postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla w/w przedsięwzięcia. Także w tym przypadku w dniu 30 maja 2011 r. dokonano analogicznych jak wyżej obwieszczeń na tablicach ogłoszeń sołectw, Urzędu Gminy, a także na stronie internetowej tego Urzędu. Zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm. – zwanej dalej ustawą o u.i.), jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20 (a taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie), stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. W przepisie tym mającym charakter odsyłający, nie użyto sformułowania zdefiniowanego w art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy o u.i., tj. nie wskazano, że w takiej sytuacji m.in. informację o podjętych czynnościach i wydanych w sprawie postanowieniach i decyzjach "podaje się do publicznej wiadomości". Przepis art. 49 k.p.a., do którego odsyła art. 74 ust. 3 ustawy o u.i. stanowi, że strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi, w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. W ocenie Sądu odesłanie do art. 49 k.p.a. bez użycia pojęcia "podanie do publicznej wiadomości" oznacza, że dla uznania, iż organ prowadzący postępowanie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdy liczba stron przekracza 20, dopełnia obowiązku informowania stron o podejmowanych czynnościach, wydanych w sprawie postanowieniach czy decyzjach, jeżeli dokonuje obwieszczenia lub korzysta z innego zwyczajowo przyjętego w danej miejscowości sposobu publicznego ogłaszania. Jeśli takim sposobem jest wywieszenie na tablicach ogłoszeń w sołectwach, urzędu gminy czy umieszczenie na zwykłej stronie internetowej tego urzędu, to zgodnie z art. 49 k.p.a. takie działanie organu jest legalne, a doręczenia stronom dokonane w powyższy sposób są skuteczne. Podkreślenia wymaga, że art. 3 ust. 1 ustawy o u.i. został sformułowany następująco: "Ilekroć w ustawie jest mowa o". Jeśli więc w ustawie o u.i. nie użyto pojęć zdefiniowanych w pkt 11 tegoż ustępu, tj. "podanie informacji do publicznej wiadomości" tylko odesłano do art. 49 k.p.a. to nie można wywodzić, że w takim przypadku również obwieszczenie musiało polegać na umieszczeniu informacji o wydanym postanowieniu na stronie Biuletynu Informacji Publicznej organu właściwego w sprawie. Biuletyn Informacji Publicznej powstał w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.). Podmioty, o których mowa w art. 9 tej ustawy zostały zobligowane do utworzenia własnych stron BIP, na których udostępniają informacje podlegające udostępnieniu w tej drodze. Z konkretnych przepisów musi więc wynikać obowiązek udostępnienia informacji w takiej formie. Z art. 74 ust. 3 ustawy o u.i. w ocenie Sądu wprost nie wynika taki obowiązek, a poprzez art. 49 k.p.a. taki obowiązek będzie wynikał, jeśli jest to sposób obwieszczenia zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Powyższe rozważania mają jednakże marginalne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Istotne jest bowiem, że o postanowieniu nakładającym na inwestora obowiązek przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko organ ogłosił w dniu 27 maja 2011 r. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, dniem publicznego ogłoszenia, o którym mowa w art. 49 k.p.a. jest dzień, w którym obwieszczenie zostało udostępnione w sposób umożliwiający zapoznanie się z nim potencjalnym stronom postępowania. Termin doręczenia postanowienia należy więc obliczać od pierwszego dnia, w którym obwieszczenie zostało udostępnione publicznie w sposób zwyczajowo przyjęty (zob. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 234/11 – LEX nr 992511, uzasadnienie postanowienia NSA z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II OSK 2136/11 – LEX 1070376). Z akt sprawy wynika, że publiczne ogłoszenie postanowienia z dnia 27 maja 2011 r. nastąpiło w dniu 27 maja 2011 r. i stosownie do art. 49 k.p.a. skuteczne jego doręczenie nastąpiło w dniu 10 czerwca 2011 r. Od dnia następnego rozpoczął bieg 7-dniowy termin do złożenia zażalenia na to postanowienie. Jednakże trzeba przypomnieć, że w dniu [...] maja 2011 r. Burmistrz wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania, w toku którego wydano postanowienie z dnia [...] maja 2011 r. Także dnia [...] maja 2011 r. ogłoszono publicznie informację o postanowieniu z tego dnia przez wywieszenie na tablicach ogłoszeń sołectw P., D., Z., P., Urzędu Gminy, a także na stronie internetowej tego urzędu. Skutek doręczenia stronom postanowienia z dnia [...] maja 2011 r. nastąpił w dniu 13 czerwca 2011 r. W tej dacie postanowienie o zawieszeniu postępowania weszło do obiegu prawnego, a co za tym idzie wywołało skutki prawne zawieszenia przewidziane przepisem art. 103 k.p.a., zgodnie z którym zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie (zob. teza 1 zd. 2 Komentarza do art. 103 B. Adamiak, J. Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2008, str. 468). "Terminem przewidzianym w kodeksie" jest termin 7 dni do wniesienia zażalenia na postanowienia – art. 141 § 2 k.p.a. Siedmiodniowy termin liczy się od daty doręczenia postanowienia stronie. Jeśli więc siedmiodniowy termin do zaskarżenia postanowienia z dnia 27 maja 2011 r. rozpoczął swój bieg od 11 czerwca 2011 r., a już w dniu 13 czerwca 2011 r. weszło do obiegu prawnego postanowienie Burmistrza o zawieszeniu postępowania, zaś z przedstawionych akt nie wynika aby postępowanie to zostało podjęte, to oznacza, że w dniu kiedy skarżący złożył zażalenie nie upłynął jeszcze termin do jego złożenia, dlatego SKO wydając zaskarżone postanowienie z dnia [...] maja 2012 r. naruszył przepisy postępowania, które to naruszenie w sposób oczywisty miało istotny wpływ na wynik sprawy, co spełnia przesłanki przewidziane w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. stanowiąc podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Podkreślić należy, że Sąd badał legalność zaskarżonego postanowienia nie badał natomiast czy rzeczywiście skarżący posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wspomnieć także należy, że w czasie zawieszonego postępowania sprawa nie ma biegu. Przepis art. 102 k.p.a. określa czynności jakie organ w tym stadium jest zobowiązany podejmować. W ich ramach zdaniem Sądu nie mieści się nadawanie biegu zażaleniu na postanowienie, inne niż w sprawie zawieszenia postępowania.