II SA/Rz 703/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego [...] na decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na rzecz M. S. na okres od dnia 3 lutego 2015 r. do dnia 31 października 2015 r. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] Burmistrz [...] zmienił decyzję własną z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w sprawie przyznania M. S. zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, w ten sposób, że przyznał dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na syna F. S. urodzonego w dniu 6 października 2013 r. na okres od 3 lutego 2015 r. do 28 lutego 2015 r. w wysokości 346,70 zł jednorazowo w miesiącu lutym, na okres od 1 marca 2015 r. do 31 października 2015 r. w wysokości 400 zł miesięcznie oraz odmówił przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na syna M.S., urodzonego tego samego dnia, na okres od 3 lutego 2015 r. do 31 października 2015 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2013 r. poz.267 ze zm.; dalej: K.p.a. ), art. 6 ust. 1, art. 8 pkt 1-7, art. 10, art. 24 ust.1 i 2, art. 24 ust. 1 i 2, art. 26, art. 47 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. z 2015 r. poz. 114, dalej: u.ś.r ), Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz.U. z 2013 r., poz. 3), Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości tych świadczeń rodzinnych ( Dz.U. z 2012 r., poz.959 ). W skardze do Sądu Prokurator wniósł o uchylenie wyżej opisanej decyzji zarzucając naruszenie art. 8 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 u.ś.r. Nie zgodził się z przyjętą przez Burmistrza [...] interpretacją powołanych w decyzji przepisów, sprowadzającą się do przyjęcia, że dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje w stałej wysokości 400 zł. W ocenie Prokuratora dodatek przysługuje do każdego z przyznanych zasiłków rodzinnych, a zatem na każde z dzieci. Na poparcie swojego stanowiska Prokurator przytoczył uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. I OPS 15/13 ( dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach cbois.nsa.gov.pl). W odpowiedzi na skargę Burmistrz [..] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że działał w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, a powołania przez Prokuratora uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego i nie może stanowić podstawy prawnej wydawanych decyzji. Na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprecyzował, że przedmiotem zaskarżenia jest wyłącznie decyzja w zakresie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego na M.S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270)- dalej P.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto zgodnie z art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz podstawą prawną. W ramach tej kontroli Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Dokonując kontroli decyzji w zakreślonych granicach Sąd uznał skargę za uzasadnioną. Przedmiotem kontroli jest decyzja Burmistrza [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego na jedno z dwóch urodzonych w tym samym dniu dzieci, tj. M.S. Dodatek do zasiłku rodzinnego, o jakim mowa wyżej zgodnie z art. 8 pkt 2 i art. 10 u.ś.r. przysługuje do zasiłku rodzinnego matce lub ojcu dziecka, opiekunowi faktycznemu albo prawnemu dziecka, jeśli pozostaje ono pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres: 1) 24 miesięcy kalendarzowych; 2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu; 3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wysokość dodatku określa art. 10 ust. 2 u.ś.r. – wynosi ona 400 zł miesięcznie. Na tle stosowania tej regulacji pojawiły się rozbieżności dotyczące przyznania dodatku przysługującego w przypadku porodów wielodzietnych. Kwestia ta jest również przedmiotem kontrowersji w niniejszej sprawie, a skarżący Prokurator Rejonowy [...] wyraża pogląd, że dodatek taki przysługuje na każde z dzieci urodzone podczas jednego porodu, podkreślając, że w obecnej regulacji dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego został powiązany z zasiłkiem rodzinnym przysługującym na dziecko. Jego rola jest zatem inna od tej, jaką pełnił uprzednio zasiłek wychowawczy, którego celem było częściowe zrekompensowanie utraty przez osobę uprawnioną zarobków w okresie korzystania przez nią z urlopu wychowawczego. Ta zasadnicza w rozpoznawanej sprawie kwestia została rozstrzygnięta w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętej w składzie siedmiu sędziów z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 15/13, w której NSA przesądził, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci. NSA uznał, że konstrukcja dodatku do zasiłku rodzinnego wyraźnie wskazuje, że przesłanką jego przyznania jest opieka nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, jeżeli dziecko pozostaje pod faktyczną opieką osoby uprawnionej do urlopu wychowawczego, którą jest matka lub ojciec, opiekun faktyczny dziecka albo opiekun prawny dziecka. Nie jest przesłanką przyznania prawa do tego dodatku określenie okresu, przez jaki dodatek przysługuje, który to okres jest zróżnicowany w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.ś.r., ani też określenie wysokości dodatku w art. 10 ust. 2 u.ś.r. Z przepisu tego nie można zatem wyprowadzać wniosku, że ogranicza on prawo do tylko jednego dodatku, co wiązać by się musiało z wyborem dziecka, na które przysługiwać będzie dodatek do zasiłku rodzinnego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "chociaż bez względu na liczbę dzieci urodzonych podczas jednego porodu uprawnionemu pracownikowi przysługuje na podstawie art. 186 § 1 Kodeksu pracy prawo do jednego urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, to okoliczność ta nie może przesądzać interpretacji omawianych przepisów poprzez uznanie, że w sytuacji, gdy osoba uprawniona korzysta z urlopu wychowawczego z tytułu opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługiwać jej będzie tylko jeden dodatek do jednego z zasiłków rodzinnych w wysokości określonej w art. 10 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Należy bowiem zwrócić uwagę, że jakkolwiek pracownik korzysta z prawa do jednego urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, to jednak w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu, ma prawo do tego urlopu i korzysta z niego w celu sprawowania opieki nad każdym z tych dzieci". Przytoczona uchwała NSA ma istotne znaczenie z uwagi na przepis art. 269 § 1 P.p.s.a., który nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2008 r., I OSK 254/07, LEX nr 453451, to i pozostałe orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach cbois.nsa.gov.pl). Dopóki więc nie nastąpi zmiana stanowiska wyrażonego we wskazanej uchwale, dopóty sądy administracyjne obowiązane są je respektować (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2011 r., I OSK 1817/10, LEX nr 1131489). Dodatkowo należy nadmienić, że po podjęciu przedmiotowej uchwały wojewódzkie sądy administracyjne konsekwentnie przyjmują stanowisko w niej zawarte (por. wyrok WSA w Lodzi z dnia 11 sierpnia 2014 r., I SA/Łd 119/14, LEX nr 1499159, wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 stycznia 2015 r., III SA/Kr 1321/14, LEX nr 1625626). Kierując się zatem treścią przedmiotowej uchwały NSA, a jednocześnie podzielając jej argumentację, stwierdzić należy, że organ administracji orzekający w niniejszej sprawie, przyznając M. S. dodatek do zasiłku rodzinnego w wysokości 346,70 zł na okres od 3 lutego 2015 r. do 28 lutego 2015 r. i 400 zł miesięcznie na okres od 1 marca 2015 r. do 31 października 2015 r., wyłącznie na jedno z dwojga dzieci urodzonych podczas jednego porodu, naruszył przepis art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie. Wskazane naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. obliguje Sąd do uchylenia decyzji w zaskarżonej części. Ponownie rozpatrując sprawę przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.ś.r., organ zastosuje wykładnię tego przepisu dokonaną przez NSA w uchwale z dnia 26 czerwca 2014 r., I OPS 15/13