II SA/Rz 706/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 4 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia odmówić ustanowienia dla skarżącej adwokata. T. K. w treści wniesionej przez siebie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargi zawarła wniosek o zwolnienie z wszelkich kosztów oraz przyznanie adwokata ("lecz nie z Okręgu [...]. Odpada również Okręgowa Izba Radców Prawnych w R. jak i w W."). Poinformowała przy tym, że ze względów finansowych i brak dostępu, nie ma możliwości złożenia wniosku na odpowiednim druku. Pismem oznaczonym datą 9 sierpnia 2012 r. Sąd Rejonowy w P. - w odpowiedzi na skierowane do niego przez WSA w Rzeszowie wezwanie – poinformował, że funkcję kuratora dla częściowo ubezwłasnowolnionej T. K. pełni nadal H. B., który następnie w piśmie z dnia 17 września 2012 r. oświadczył, że podtrzymuje wniesioną przez nią skargę. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Rozpatrując złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy należy zwrócić uwagę na treść art. 239 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – określanej dalej jako P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przesłanka ta jest spełniona w niniejszej sprawie, co oznacza, że wniosek o zwolnienie od nich jako bezprzedmiotowy nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu, zaś wnioskodawczyni nie będzie wzywana do opłacenia w niniejszej sprawie jakichkolwiek kosztów sądowych z nią związanych. W tej sytuacji jej wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać rozpoznany pod względem spełnienia przez skarżącą przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a więc wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Abstrahując od okoliczności dot. sytuacji rodzinnej, majątkowej oraz dochodów T. K., w odniesieniu do niej merytoryczne rozpoznanie wniosku o ustanowienie adwokata jest jednak wyłączone ze względu na treść art. 246 § 3 powołanej ustawy, zgodnie z którym a_@KON@_dwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Jak już wspomniano powyżej, T. K. z racji częściowego ubezwłasnowolnienia ma ustanowionego kuratora w osobie H. B.; w aktach sądowych sprawy II SA/Rz 1273/11 (dot. wniesionej do WSA w Rzeszowie innej skargi T. K.) zalega odpis postanowienia SR w P. z dnia 23 marca 2011 r. [...] z którego wynika, że na jego mocy H. B. został ustanowiony dla częściowo ubezwłasnowolnionej T. K. kuratorem, upoważnionym do jej reprezentowania i zarządu majątkiem, przy czym jak sam oświadczył dla potrzeb postępowania w jeszcze innej sprawie ze skargi T. K. (sygn. akt II SA/Rz 110/12), wykonuje on zawód radcy prawego. Sytuacja ta wypełnia dyspozycję powołanego art. 246 § 3 P.p.s.a. i z przyczyn formalnych wyklucza uwzględnienie wniosku skarżącej o ustanowienie adwokata /zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2010 r. II GZ 156/10, przesłanka negatywna z art. 246 § 3 P.p.s.a. wyklucza badanie wniosku o przyznanie prawa pomocy pod kątem wystąpienia przesłanek pozytywnych co do żądania ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego/. Z tego też powodu zbędne było wzywanie skarżącej (jej kuratora) do złożenia tego wniosku na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym formularzu PPF. W tej sytuacji wymóg reprezentowania T. K. przez ustanowionego dla niej kuratora nie budzi wątpliwości, a posiadanie przez niego uprawnień radcy prawnego i związanej z tym fachowej wiedzy prawniczej nie tylko daje mu możliwość ale wręcz rodzi po jego stronie obowiązek ich wykorzystania, o ile jest to uzasadnione interesem skarżącej (w sprawie objętej skargą uprawnienia radców prawnych i adwokatów są identyczne). Odnosząc się już całkowicie ubocznie do żądania skarżącej przyznania zastępcy prawnego z wykluczeniem pewnych właściwych terytorialnie Rad Adwokackich lub Okręgowych Izb Radców Prawnych należy wskazać, że nawet w przypadku uwzględnienia wniosku skarżącej skutkującego ustanowieniem dla niej adwokata lub radcy prawnego, jego wyznaczenie w postaci wskazania konkretnej osoby leży poza kompetencjami Sądu i należy do organów właściwego samorządu zawodowego (w przypadku ustanowienia zastępcy prawnego w ramach prawa pomocy, Sąd o jego wyznaczenie zwraca się do właściwej ze względu na swoją siedzibę Okręgowej Rady Adwokackiej lub Okręgowej Izby Radców Prawnych, jako terytorialnie właściwych do podjęcia dalszych czynności zmierzających do realizacji przyznanych w tym zakresie osobie wnioskującej uprawnień). Z powyższych względów brak jest uzasadnionych przesłanek do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem, w związku z czym na podstawie art. 246 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 239 pkt 1 a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.