II SA/Rz 730/18
WyrokWSA w Rzeszowie2019-01-24
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Małgorzata Wolska, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu samowolnych robót budowlanych, polegających na podwieszaniu anten i zmianie parametrów istniejących anten na wieży telekomunikacyjnej, wydane na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, jest zgodne z prawem, jeśli skarżący twierdzą, że wykonane prace nie stanowiły rozbudowy obiektu budowlanego, a jedynie modyfikację lub instalację urządzeń na istniejącej konstrukcji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że organy prawidłowo zastosowały art. 48 Prawa budowlanego. Rozbudowa wieży telekomunikacyjnej poprzez instalację kolejnych anten stanowiła samowolę budowlaną wymagającą pozwolenia na budowę. Ocena prawna wyrażona w poprzednich orzeczeniach sądów administracyjnych, wiążąca na podstawie art. 153 P.p.s.a., potwierdziła, że mamy do czynienia z rozbudową obiektu budowlanego, a nie jedynie z instalacją urządzeń. Argumentacja skarżących, że prace nie wymagały pozwolenia na budowę, była polemiką z ustaloną w poprzednich postępowaniach oceną prawną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) wstrzymującego samowolne roboty budowlane związane z podwieszaniem anten i zmianą parametrów istniejących anten na wieży telekomunikacyjnej oraz nakładającego obowiązek przedłożenia dokumentów. Skarżące spółki kwestionowały kwalifikację wykonanych prac jako rozbudowy obiektu budowlanego wymagającej pozwolenia na budowę, podnosząc, że były to jedynie modyfikacje lub instalacje urządzeń.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi. Zarządzono zwrot części nadpłaconego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 stycznia 2019 r. sprawy ze skarg A. S.A. w [...], B. Sp. z o.o. w [...] i C. sp. z o.o. w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania samowolnego prowadzenia robót budowlanych I. oddala skargi; II. zarządza zwrot na rzecz stron skarżących: A. S.A. w [...] kwoty 400 zł /słownie: czterysta złotych/ i C. sp. z o.o. w [...] kwoty 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem nadpłaconego wpisu sądowego.
Przedmiotem skarg C Sp. z o.o. w [...], A. S.A.
w [...] oraz B. Sp. z o.o. w [...] jest, wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia wskazanych dokumentów.
Jak wynika z jego uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) po przeprowadzeniu czynności kontrolnych i wyjaśniających, decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie podwieszania anten na istniejącej wieży telekomunikacyjnej zlokalizowanej na działce nr ewid. 2172/1 w [...], będącej własnością spółki D. S.A. z siedzibą w [...], dotyczące szczegółowo wymienionych w tej decyzji 29 anten, należących do operatora D. S.A., operatora E."[...]" Sp. z o.o., operatora C. S.A., operatora B. Spółka z o.o. oraz operatora F. Sp. z o.o.
WINB decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 4 września 2012 r. sygn. II SA/Rz 194/12, skargę złożoną na ww. decyzję oddalił.
Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, wyrokiem
z 29 lipca 2014 r., sygn. II OSK 371/13 uchyli wyrok WSA uchylił a sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. W ocenie NSA, Sąd I instancji wadliwie ocenił legalność przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Wskazał, że w sprawie mamy do czynienia z jednym obiektem budowlanym. W wyniku umieszczania kolejnych anten doszło do klasycznego przypadku rozbudowy obiektu budowlanego. Dokonanie rozbudowy wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazał, że pominięto kwestię sumowania pól promieniowania, a co za tym idzie nie uwzględniono ilości anten, ich mocy azymutów, nie zdefiniowano i nie wyjaśniono podstawowych kwestii, jak główna wiązka promieniowania. NSA zwrócił uwagę, że oprócz zbadania legalności przedmiotowej inwestycji pod kątem przepisów Prawa budowlanego i ochrony środowiska, zgodnie z art. 81 ust. 1 pkt 1a ustawy – Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego powinien ustalić, jak kwestię przedmiotowej rozbudowy regulują postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co na gruncie Prawa budowlanego jest przesłanką do wydania pozwolenia budowlanego bądź możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.
Ponownie rozpoznając sprawę WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1426/14 uchylił decyzję WINB z [...] stycznia 2012 r. oraz poprzedzającą decyzję PINB z [...] lipca 2011 r.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w sprawie mamy do czynienia z jednym obiektem budowlanym w postaci wieży radiotelekomunikacyjnej z antenami, który stanowi całość techniczno-użytkową. W wyniku wykonanych robót budowlanych doszło do rozbudowy istniejącego obiektu budowlanego w postaci wieży radiotelekomunikacyjnej o dodatkowe anteny, na wykonanie której wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie niewłaściwe są regulacje prawa materialnego w postaci art. 50-51 ustawy
z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Następnie stwierdził, że organy powinny wyjaśnić, czy przeprowadzona rozbudowa wieży radiotelekomunikacyjnej wymagała postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko a także, czy na poszczególnych etapach rozbudowy dokonano stosownych obliczeń w zakresie kumulacji promieniowania. Sąd wskazał na konieczność zastosowania regulacji dotyczących oddziaływania przedsięwzięć na środowisko oraz dokonania kwalifikacji robót względem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z zakwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 179, poz. 1490).
NSA wyrokiem z dnia 19 stycznia 2017 roku sygn. akt II OSK 1079/15 oddalił skargi kasacyjne złożone od powyżej opisanego wyroku. W uzasadnieniu jako prawidłowe uznano stanowisko Sądu I instancji, że przedmiotem postępowania jest jeden obiekt budowlany, rozbudowany w wyniku umieszczania kolejnych anten, zaś rozbudowanie go wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd stwierdził, że właściwego wzorca normatywnego dla dokonania oceny wykonywanych w okresie od 2000 roku do 2009 roku robót budowlanych nie stanowią przepisy wskazanego przez Sąd I instancji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r., lecz przepisy obowiązującego w czasie wykonywania tych robót rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu
o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573). W tym zakresie NSA wyłączył związanie organów zaleceniem sądu wojewódzkiego dotyczącym stosowania rozporządzenia Rady Ministrów z 2002 roku i wskazał na konieczność stosowania przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 2004 r. W pozostałym zakresie NSA nie stwierdził przesłanek uzasadniających odstąpienie od zasady związania oceną prawną.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu PINB przeprowadził oględziny oraz rozprawę administracyjną. Ustalił, że podmiotami posiadającymi urządzenia na istniejącej wieży telekomunikacyjnej są D. S.A., A. S.A., G. S.A., B. Sp. z o. o., C. Sp. z o. o. Ustalił także, że od dnia 15 lipca 2011 r. (decyzja PIINB w przedmiocie umorzenia postępowania), oprócz podmiotów posiadających swoje urządzenia na wieży telekomunikacyjnej zmianie uległa ilość podwieszonych urządzeń oraz parametry już istniejących urządzeń (anten). Spowodowało to zmianę oddziaływania obiektu budowlanego wraz z urządzeniami, jako całości, na nieruchomości znajdujące się w bliższym sąsiedztwie. Zainstalowanie nowych urządzeń i zwiększenie mocy z istniejących nadajników mogło przyczynić się do wzrostu zasięgu lub zwiększenia się wartości pola elektromagnetycznego w otoczeniu obiektu.
Organ stwierdził, że sprawę należy rozpatrywać jako rozbudowę obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, do której zastosowanie mają przepisy art. 48 ust.1 lub 49b ust 1 Prawa budowlanego. Z tej przyczyny niezbędne jest opracowanie projektu budowlanego, obejmującego dokonaną do tej pory rozbudowę wieży telekomunikacyjnej wraz z zamontowanymi na niej urządzeniami. Organ uznał także, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kwalifikacja prawna, czy inwestycja zaliczana jest do znacząco oddziaływujących na środowisko winna nastąpić w wyniku sprawdzenia oceny odziaływania obiektu na środowisko przez Burmistrza [...]. Ocena oddziaływania obiektu na środowisko winna być opracowana przez wszystkich inwestorów,
z uwzględnieniem oddziaływania całego obiektu wraz ze wszystkimi urządzeniami (antenami) na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
W przypadku zaś stwierdzenia, że obiekt znacząco oddziałuje na środowisko niezbędne jest sporządzenie raportu o odziaływaniu na środowisko.
W tych okolicznościach PINB – działając na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm. – zwana dalej "P.b.") oraz art. 123 K.p.a. – postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] nakazał D. S.A., A. S.A., G. S.A., B. Sp. z o.o. oraz C. Sp. z o.o. wstrzymać samowolne prowadzenie robót budowlanych związanych z podwieszaniem anten oraz zmianą parametrów pracy anten istniejących na wieży telekomunikacyjnej, zlokalizowanej na działce nr ewid. 2172/1 położonej w [...] i jednocześnie nałożył na w/w inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentów określonych w sentencji tego postanowienia - w terminie do dnia 28 lutego 2019 roku.
Zażalenia na to postanowienie złożyły Spółki: A. S.A., B. Sp.
z o.o. oraz C. Sp. z o.o.
Po ich rozpoznaniu WINB, wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
Na wstępie powołując się na art. 153 i art. 190 P.p.s.a. wskazał, że organy zobowiązane były prowadzić postępowanie zgodnie z wytycznymi wskazanymi przez orzekające Sądy, które jednoznacznie stwierdziły, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z rozbudową jednego obiektu budowlanego (wieży radiotelekomunikacyjnej), na wykonanie której inwestorzy winni byli uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Regulacje wynikające z przepisów art. 50-51 Prawa budowlanego są niewłaściwe w niniejszym postępowaniu, zatem prawidłowo PINB wdrożył procedurę wynikającą z art. 48 P.b. i z uzasadnionych przesłanek wydał postanowienie w trybie art. 48 ust. 2-3 P.b. Zaznaczył, że etapy postępowania legalizacyjnego określają przepisy ustawy P.b. - organ nadzoru budowlanego uznając obiekt jako samowolę budowlaną wybudowaną bez wymaganego pozwolenia na budowę w pierwszej kolejności bada zgodność wybudowanej samowoli budowlanej m.in. z przepisami techniczno-budowlanymi oraz z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ta zgodność zostanie zbadana przez organ po przedłożeniu przez inwestorów projektu budowlanego oraz zaświadczenia Burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odnosząc się do "wspólnych" zarzutów podniesionych w zażaleniach –
a dotyczących kwalifikacji wykonanych robót budowlanych jako rozbudowy istniejącego obiektu budowlanego (wieży radiotelekomunikacyjnej) – WINB wyjaśnił, że kwalifikacja taka wynika z analizy akt sprawy oraz analizy wyroków WSA i NSA. Organ postąpił zgodnie z zaleceniami zawartymi w w/w wyrokach. Tym samym zarzut błędnej kwalifikacji robót oraz zarzut naruszenia art. 29-30 P.b. tj. przyjęcia, że wykonana rozbudowa wymaga uzyskania pozwolenia na budowę – organ uznał za nieuzasadniony.
Odnośnie zarzutów dotyczących nałożenia obowiązku na kilka różnych podmiotów WINB wyjaśnił, organ I instancji prowadził postępowanie dotyczące wieży telekomunikacyjnej jako całości techniczno-użytkowej, stanowiącej obiekt budowlany. Z racji tego, że wszystkie wymienione w sentencji podmioty, posiadają urządzenia antenowe na przedmiotowym obiekcie budowlanym, zasadnym było objęcie ich jednym postanowieniem. Skoro wieża telekomunikacyjna wraz z antenami w/w podmiotów stanowi jeden obiekt budowlany, to uzasadnione jest wydanie postanowienia odnoszącego się do wszystkich inwestorów, którzy wykonali roboty przy obiekcie budowlanym będącym przedmiotem niniejszego postępowania.
Odnośnie kwestii braku zastrzeżeń Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego dotyczących przedkładanych przez inwestorów sprawozdań z pomiarów pola elektromagnetycznego organ wyjaśnił, że stanowisko tych organów nie jest wiążące dla organów nadzoru budowlanego, który prowadzi odrębne postępowanie w zakresie Prawa budowlanego. Dodatkowo organ nadzoru budowlanego został związany oceną prawną zawartą w wyrokach, która wskazuje na konieczność wyjaśnienia, czy przedmiotowa rozbudowa wymaga postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko.
Organ zwrócił także uwagę, że ustawa z dnia 7 maja 2010 roku o wspieraniu usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1537), którą powołuje
w swoim zażaleniu Spółka Polkomtel, weszła w życie z dniem 17 lipca 2010 r. Roboty przy wieży radiotelekomunikacyjnej zostały wykonane w latach 2000-2009 zatem ustawa ta nie znajduje zastosowania w postępowaniu.
W kwestii wstrzymania przez organ robót już zakończonych, wyjaśniono, że organ I instancji właściwie zastosował przepis art. 48 ust. 2 P.b. Przepis ten nie rozróżnia sytuacji, gdy roboty są zakończone oraz przeciwnie - gdy jeszcze trwają. Zarzut w tym zakresie organ uznał za nieuzasadniony.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyżej opisane postanowienie złożyły: C. Sp. z o.o. w [...], A. S.A. w [...], B. Sp. z o.o. w [...].
C. Sp. z o.o. w skardze zawnioskowała o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym go postanowieniem PINB z [...] marca 2018 r.; wstrzymanie ich wykonania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Kwestionowanemu postanowieniu Spółka zarzuciła:
1. błędne zastosowanie art. 153 P.p.s.a polegające na uznaniu, że poczynione
w wyroku NSA z 19 stycznia 2017 r. ustalenia dotyczące:
- wykonania rozbudowy istniejącego obiektu budowalnego – a nie instalacji urządzeń na istniejącym obiekcie,
- funkcjonalnej łączności urządzeń zainstalowanych przez skarżącą z konstrukcją wieży, podczas, gdy urządzenia zamontowane stanowią, odrębną od wieży jako nośnika, jak również urządzeń zamontowanych przez innych przedsiębiorców telekomunikacyjnych, całość użytkową stanowiącą samodzielną działającą wyłącznie w sieci skarżącej,
- konieczności ustalenia zgodności prac wykonanych przez skarżącą z porządkiem planistycznym
są wiążącą dla orzekających organów wykładnią prawa. Skarżąca zauważyła, że skoro w samym postanowieniu podniesiono, że od 15 lipca 2011 r. zmianie uległa ilość podwieszonych anten, jak też parametry istniejących urządzeń – to wobec zmiany stanu faktycznego sprawy art. 153 P.p.s.a. nie znajduje zastosowania. W tym zakresie organ winien poczynić własne ustalenia, które winny prowadzić do oceny zgodności z prawem prac wykonanych przez skarżącą;
2. naruszenie art. 126 w zw. z art. 40 § 1 K.p.a. poprzez zawarcie oceny prawnej prac prowadzonych na wieży telekomunikacyjnej przez innych niż skarżąca przedsiębiorców, które to prace prowadzone były na wyłączną odpowiedzialność tychże podmiotów i nie mogą stanowić podstawy do orzekania wobec skarżącej, co w rezultacie powoduje nieważność postępowania na podstawie art. 126 w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.
3. naruszenie art. 126 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. poprzez niezastosowanie mimo wykazania przez skarżąca, że nie miała miejsca nielegalna rozbudowa stacji bazowej i zasadnym jest umorzenie postępowania;
4. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez nienależyte zbadanie materiału zgromadzonego w sprawie, zaniechanie samodzielnego zgromadzenia
i oceny materiału dowodowego i stanu faktycznego sprawy i poprzestanie na związaniu wyrokiem NSA, pominięcie braku sprzeciwu właściwego organu ochrony środowiska, objęcie decyzją prac prowadzonych przez innych przedsiębiorców telekomunikacyjnych, bezpodstawne uznanie, że w wyniku montażu urządzeń radiokomunikacyjnych i antenowych konstrukcji wsporczych na istniejącym obiekcie doszło do jego rozbudowy;
5. naruszenie art. 126 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 poprzez jego niezastosowanie i nie uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania;
6. art. 124 § 2 K.p.a. w zw. z art. 11 i 26 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak precyzyjnego wskazania przepisów, które stanowiły podstawę prawną rozstrzygnięcia;
7. art. 2 i 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a.
Skarżąca spółka zarzuciła także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 3 pkt 1 lit. b i pkt 3 P.b. poprzez uznanie, że instalacja urządzeń na istniejącym obiekcie budowlanym o wysokości nie przekraczającej 3 metrów wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, podczas gdy nie wymaga nawet dokonania zgłoszenia;
2. bezpodstawne uznanie, że w sprawie nie ma zastosowania ustawa o wspieraniu usług i sieci telekomunikacyjnych, podczas gdy skarżąca wykonywała prace na ww. wieży po wejściu w życie tej ustawy;
3. art. 47 w zw. z art. 2 ust. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych poprzez niewłaściwe uznanie, że w każdym przypadku kontroli stancji bazowej konieczne jest ustalenie wpływu urządzeń odpowiadających wskazanym w art.. 29 ust. 2 pkt 15 P.b. na porządek planistyczny;
4. art. 29 ust. 3 P.b. w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa
w ochronie środowiska oraz o ocenach odziaływania na środowisko oraz w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia RM z 9 listopada 2010 r. poprzez niewłaściwe uznanie, że organ I instancji winien prowadzić postępowania tak jakby inwestycja stanowiła przedsięwzięcie zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i w związku z tym wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Zdaniem skarżącej przedmiotowa stacja bazowa takiego przedsięwzięcia nie stanowi;
5. art. 152 w zw. z art. 122a ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez pominięcie, że skarżąca dokonała zgłoszenia emisji do właściwego organu ochrony środowiska, a zgłoszenie to nie zostało zakwestionowane.
A. S.A. w skardze złożonej do WSA zawnioskowała
o uchylenie zaskarżonego postanowienia a także poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu strona zarzuciła:
1. naruszenie art. 48 ust. 2 i ust. 3, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 P.b. poprzez przyjęcie, że doszło do rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej, podczas gdy skarżąca wykonała prace polegające na modyfikacji systemu antenowego;
2. naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 15 P.b. poprzez brak zastosowania tego przepisu
i ustalenie, że prace wbrew wyraźnemu zwolnieniu z obowiązku uzyskania decyzji
o pozwoleniu na budowę, takiej decyzji wymagają;
3. wadliwą wykładnię art. 3 pkt 6 P.b poprzez przyjęcie, że zastąpienie dotychczasowych anten sektorowych nowymi antenami, stanowi rozbudowę stacji bazowej;
4. naruszenie art. 7, art. 77 K.p.a. w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
Natomiast B. Sp. z o.o. we wniesionej skardze zawnioskowała o uchylenie zaskarżonych postanowień organów obu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 15, art. 7, art. 8, art. 77, art. 124 § 2 w zw. z art. 11, art. 79 § 1 w zw. z art. 10, art. 107 § 1 w zw. z art. 124 § 2, art. 105 § 1, art. 9 K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania zażaleniowego w wymaganym przepisami zakresie, nierozpatrzenie wszystkich żądań i zarzutów strony, niewyjaśnienie dlaczego mimo wykonania robót budowlanych wydano postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, niewyjaśnienie kto i w jakiej części jest inwestorem robót, kiedy je wykonano i kto w stosunku do jakich robót winien się wstrzymać z ich wykonaniem. Zarzucono, że zawiadomienie o dacie oględzin nie miało miejsca przynajmniej na siedem dni przed terminem, co uniemożliwiło pełnomocnikowi wzięcia w nich udziału. Nie sprecyzowano odrębnie dla każdego z inwestorów do jakiego zakresu robót winni przedstawić zaświadczenie, czy też jaki zakres robót winien zostać objęty projektem architektoniczno-budowlanym przedkładanym przez każdego z nich. Spółka zarzuciła także prowadzenie postępowania w stosunku do urządzeń, które zostały zdemontowane, co uzasadnia umorzenie postępowania. Zarzucono brak należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych.
Spółka zarzuciła także naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
1. art. 1 P.b. poprzez zastosowanie zapisów tej ustawy do działalności nie zawierającej się w jej zakresie przedmiotowym w postaci zmiany parametrów anten sektorowych, co stanowi problematykę normowaną zapisami ustawy Prawo ochrony środowiska – art. 152 tej ustawy;
2. art. 48 ust. 3 P.b. w zw. z art. 124 K.p.a. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy przeprowadzone roboty nie doprowadziły do rozbudowy obiektu budowlanego
w postaci budowli, co wymagałoby uzyskania pozwolenia na budowę;
3. art. 48 ust. 3 w zw. z art. 124 § 1 K.p.a. poprzez nałożenie obowiązków w sposób nieprecyzyjny a tym samym niewykonalny;
4. art. 3 pkt 6 w zw. z art. 28 P.b. poprzez zastosowanie w sytuacji gdy inwestycja zrealizowana przez Spółkę nie stanowiła rozbudowy obiektu budowlanego, a roboty budowlane nie wymagały pozwolenia na budowę, bowiem na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 15 P.b. objęte były zwolnieniem od obowiązku uzyskania takiej decyzji;
5. art. 29 ust. 2 pkt 15 P.w. w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b P.b. poprzez niezastosowanie w sytuacji gdy roboty budowlane wykonane przez P4 polegały na instalowaniu urządzeń na istniejącej antenowej konstrukcji wsporczej w ramach istniejącej instalacji radiokomunikacyjnej, których wysokość nie przekroczyła 3m. Nie wymagają one do realizacji, co do zasady ani zgłoszenia ani uzyskania pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sądy administracyjne, jak stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalności zaskarżonego aktu administracyjnego (tu postanowienie), czyli prawidłowość zastosowania przepisów w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie zaś do przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "P.p.s.a." sąd orzeka na podstawie akt sprawy i w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W świetle brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Nadto w przypadku stwierdzenia uchybień skutkujących nieważnością decyzji lub postanowienia z przyczyn określonych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach.
Wskazać również należy, że z mocy art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na tej właśnie podstawie w trybie uproszczonym zostały rozpoznane skargi wniesione w sprawie niniejszej.
Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego postanowienia nie wykazała, by przy jego wydawaniu doszło do naruszenia prawa i dlatego skargi, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., podlegały oddaleniu.
Wskazany na wstępie obowiązek kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obejmuje także zbadanie, czy organ administracji ponownie rozpoznający sprawę po wydaniu sądu administracyjnego wypełnił powinność wynikającą z art. 153 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z brzmieniem tego przepisu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W judykaturze powszechnie przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie tak długo, jak długo wyrok sądu nie zostanie uchylony w trybie określonym przez prawo bądź nie ulegnie zmianie stan prawny będący podstawą orzekania.
Materiał aktowy rozpoznawanej sprawy wykazuje, że zanim zapadło zaskarżone postanowienie z dnia 27 kwietnia 2018r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie dwukrotnie już orzekał (II SA/Rz 194/12, II SA/Rz 1426/14) i tak też Naczelny Sąd Administracyjny (II OSK 371/13, II OSK 1079/15). Wymienionym ostatnio wyrokiem z dnia 19 stycznia 2017 r., II OSK 1079/15 NSA oddalił skargi kasacyjne wniesione od wyroku WSA z dnia 17 grudnia 2014 r. (II SA/Rz 1426/14), a którym uchylona została decyzja PWINB z dnia 17 stycznia 2012 r. ([...]), utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia [...] lipca 2011 r. ([...]) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podwieszenia anten na istniejącej wieży telekomunikacyjnej zlokalizowanej na działce nr 2172/2 w S. W uzasadnieniu wyroku NSA w szczególności za prawidłowe uznał stanowisko Sądu I instancji, iż przedmiotem postępowania jest jeden obiekt budowlany, rozbudowany w wyniku umieszczania kolejnych anten, przy czym rozbudowa ta wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Nadto wskazał na konieczność stosowania przepisów rozporządzenia Rady ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o odziaływaniu na środowisko, wyłączając tym samym związanie organów zaleceniami WSA co do stosowania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r.
Lektura akt administracyjnych i uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z dnia 27 kwietnia 2018 r. prowadzi do wniosku, że w postępowaniu poprzedzającym jego wydanie respektowana była ocena prawna zawarta w powołanym wyżej orzeczeniu (II SA/Rz 1426/14), pozostająca pod ochroną art. 153 P.p.s.a. Według ustaleń dokonanych w postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem rozbudowa istniejącej wieży telekomunikacyjnej, czyli jednego obiektu budowlanego wymagała od inwestorów uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę (jego brak nie jest kwestionowany). Zatem zarzut naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 15 P.b., jak również w zw. z art. 3 pkt 1 lit. b i pkt 3 P.b. czy też w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b P.b. podnoszony w skargach nie mógł odnieść spodziewanego skutku. Przywołana w skargach argumentacja oparta na stwierdzeniu, że wykonane roboty budowlane polegały na instalowaniu urządzeń na istniejącym obiekcie budowlanym o wysokości nie przekraczającej 3m i zwolnione były z obowiązku uzyskania nie tylko pozwolenia na budowę, ale i zgłoszenia pozostaje w sprzeczności z wiążącą Sąd i organy oceną prawna zawartą w powoływanych wcześniej orzeczeniach, stanowiąc w istocie nieakceptowalną polemikę.
Sąd nie podziela zawartego w skardze C. Sp. z o.o. zarzutu błędnego zastosowania art. 153 P.p.s.a., z argumentacją i stwierdzeniem, że wobec zmiany stanu faktycznego sprawy (od 15 lipca 2011 r. – a jest to data wydania decyzji umarzającej postępowanie w sprawie podwieszania anten na wieży telekomunikacyjnej – zmianie uległa ilość podwieszonych anten) powyższy przepis nie znajduje zastosowania.
Otóż art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Utrata mocy wiążącej takich ocen i wytycznych następuje wyjątkowo: w razie zmiany stanu prawnego, powodującego, że pogląd sądu stał się nieaktualny, a ponadto w razie zmiany, po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności faktycznych, bądź też na skutek wzruszenia orzeczenia w przewidzianym do tego trybie. Na zmianę istotnych okoliczności faktycznych po wydaniu orzeczenia skarżąca Spółka nie wskazała, ani tym bardziej takiej zmiany nie wykazała, stąd też sformułowany przez nią zarzut nie mógł zostać oceniony jako trafny.
W warunkach rozpoznawanej sprawy, a więc gdy roboty budowlane ostatecznie sklasyfikowane zostały jako rozbudowa jednego obiektu budowlanego (wieży radiotelekomunikacyjnej), wymagającej uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, wdrożenie postępowania legalizacyjnego z art. 48 P.b. zapoczątkowanego wydaniem postanowienia utrzymującego samowolne prowadzenie robót budowlanych związanych z podwieszaniem anten oraz zmianą parametrów pracy anten istniejących na wieży telekomunikacyjnej na działce nr 2172 w Sędziszowie Małopolskim, było prawidłowe. Wydanie takiego postanowienia znajduje wsparcie w powołanych przez organy nadzoru budowlanego przepisach ust. 2 i 3 art. 48 P.b. Na ich podstawie, w przypadku budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę możliwa jest legalizacja samowoli budowlanej pod warunkiem jednakże, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, poprzez nałożenie na inwestora obowiązku przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. Ocena zgodności z tymi przepisami, tj. techniczno – budowlanymi oraz o planowaniu przez inwestorów projektu budowlanego i zaświadczenia Burmistrza [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czyli dokumentów wymienionych w kontrolowanym postanowieniu.
Na uwzględnienie nie zasługuje podniesiony przez stronę skarżącą, tj. P-4 Sp. z o.o. zarzut naruszenia art. 48 ust. 3 P.b. w zw. z art. 124 K.p.a. z argumentacją, iż przeprowadzone roboty nie doprowadziły do rozbudowy obiektu budowlanego, wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę. Wobec ustaleń organów, wspartych powołanymi orzeczeniami sądowymi (WSA i NSA), iż miała miejsce rozbudowa obiektu budowlanego, zarzut ten jest chybiony. Nie jest trafny jej zarzut naruszenia art. 48 ust. 3 P.b. w zw. z art. 124 § 1 K.p.a.
W ocenie Sądu, przeprowadzone postępowanie – wbrew zarzutom skarg – nie naruszyło przepisów postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym uchylenie postanowienia, a wydane postanowienie znajduje oparcie w dokonanych ustaleniach i odpowiada prawu.
Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.
O zwrocie nadpłaconego wpisu sądowego (pkt II) Sąd orzekł na podstawie art. 225 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło