II SA/Rz 733/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka SO del. Anna Bembenek Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 13 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki urządzeń reklamowych I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Rz 733/10 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) decyzją z dnia [...] lutego 2010r. nr [...] działając na podstawie art. 48 ust. 1, art. 52 i art. 81 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 156, poz. 1118 ze zm.O zwana dalej w skrócie P.b. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwana dalej w skrócie k.p.a. nakazał A. sp. z o. o. jako inwestorowi rozbiórkę wybudowanych 5 sztuk urządzeń reklamowych zlokalizowanych w sąsiedztwie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] w km 611+ 534; 611 + 597; 611 + 620; 611+640; 611 + 622 po lewej stronie usytuowanych na działce nr 3192/26 położonej w K. stanowiącej własność Gminy [...], a będącej w użytkowaniu wieczystym Z. H. i dzierżawionej w części przez K. W. W odwołaniu A. sp. z o.o. zarzuciła błędne ustalenia stanu faktycznego - poprzez stwierdzenie, że urządzenia reklamowe zostały umiejscowione poza terenem zabudowy i w związku z tym wydanie nakazu rozbiórki urządzeń reklamowych; naruszenie przepisów prawa materialnego, a to; art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r. nr 19, poz. 115 ze zm.) w związku z art. 2 pkt 15 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. nr 108, poz. 908 ze zm.); art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu odwołania podała, że ustalając stan faktyczny sprawy organ nadzoru budowlanego stwierdził, że urządzenia znajdujące się w pasie drogowym są usytuowane w odległości mniejszej niż określają to przepisy ustawy o drogach publicznych (art. 43 ust. 1), gdyż obiekty budowlane winny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni, co najmniej 25m poza terenem zabudowy w przypadku drogi krajowej. Nie można zgodzić się z tym, że należąca do A. sp. z o.o. działka z urządzeniami reklamowymi znajduje się poza terenem zabudowy. Działka jest położona w sąsiedztwie innych zabudowanych nieruchomości. Na odcinku drogi [...] znajdują się podobne urządzenia, usytuowane w podobnej odległości, których istnienie nie jest kwestionowane. Należące do skarżącej urządzenia są bezpieczne, a ich usytuowanie nie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego. W przypadku terenu zabudowy zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych minimalna odległość urządzeń reklamowych wynosi 10m. Fakt usytuowania urządzeń reklamowych w wyżej opisanej odległości jest bezsporny, która nie jest sprzeczna z ww. przepisem. Organ nie wyjaśnił, jakie cechy przesądziły o uznaniu miejsca lokalizacji za teren zabudowy. Brak jest podstaw do uznania, że o takiej lokalizacji miałby przesądzać brak oznaczenia spornego obszaru zgodnie z przepisem art. 2 pkt 15 Prawa o ruchu drogowym. Prawo o ruchu drogowym oraz ustawa o drogach publicznych posługują się innymi pojęciami: "teren zabudowy" i "obszar zabudowany". Ustawa o drogach publicznych nie zawiera formalnej definicji pojęcia " teren zabudowy", wobec czego pojęcie to należy rozumieć w dosłownym językowym znaczeniu. Skoro w spornym obszarze występują zabudowania w bezpośrednim sąsiedztwie drogi, to nie było podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 P.b. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie WINB) uznał, że zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie i decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] utrzymał w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podał, że podczas kontroli w dniu 7 lipca 2009r. PINB ustalił, że na działce nr 3192/26 położonej w K. stanowiącej własność Gminy [...], będącej w użytkowaniu wieczystym Z. H. znajduje się 5 urządzeń reklamowych zlokalizowanych w sąsiedztwie drogi krajowej nr [...]. Urządzenie reklamowe wykonano na podstawie zgłoszenia, po uzyskaniu stanowiska Starosty Powiatu [...], że nie wnosi sprzeciwu do zgłoszonego zamiaru inwestycyjnego. Inwestor zgłosił zamiar budowy wolnostojących, nietrwale związanych z gruntem urządzeń reklamowych na podstawie art. 30 ust. 1 P.b., ale wykonał obiekty inne niż objęte zgłoszeniem. Skoro inwestor wykonał obiekty trwale związane z gruntem, to w świetle art. 3 pkt 3 P.b. należy je zaliczyć do budowli, które są obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 1 P.b. Taka kwalifikacja inwestycji nakłada na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b., gdyż nie działa w tym zakresie zwolnienie, o jakim mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b. Usytuowanie przedmiotowych urządzeń reklamowych poza obszarem zabudowy w odległości 12m, Mmi 10,40 m od krawędzi drogi krajowej nr [...] narusza art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. W piśmie z dnia 21 stycznia 201 Or. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nr [...] wyjaśnił, że działka nr 3192/26 położona w K. znajduje się poza terenem zabudowy, a reklamy w tym terenie powinny być usytuowane, zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r. nr 19, poz. 115 ze zm. zwana dalej w skrócie U.d.p.) w odległości co najmniej 25m od najbardziej wystającego elementu reklamy do zewnętrznej krawędzi jezdni krajowej. Z tych przyczyn nie zaistniała możliwość legalizacji wzniesionych obiektów, bo nie zostały spełnione przesłanki z art. 48 ust. 2 P.b. Odpowiadając na zarzuty odwołania, co do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy wobec przyjęcia, że urządzenia reklamowe zostały wykonane poza terenem zabudowy, organ wskazał na treść art. 43 ust. 1 U.d.p. i wyjaśnił, że przez teren zabudowy należy rozumieć obszar zabudowany w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, a wiec jako obszar oznaczony odpowiednim znakiem drogowym. Na poparcie stanowiska organ wskazał na wyrok NSA z 11.01.1995r. sygn. akt II SA 1617/98. Organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że przedmiotowe urządzenia reklamowe znajdują się poza obszarem zabudowy w rozumieniu art. 43 ust. 1 U.d.p. W skardze do Sądu skarżąca A. Sp. z o.o. zrzuciła błędne ustalenia stanu faktycznego poprzez stwierdzenie, że urządzenia reklamowe zostały umiejscowione poza terenem zabudowy i w związku z tym wydanie nakazu rozbiórki urządzeń reklamowych wbrew okolicznościom faktycznym sprawy; naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 43 ust. 1 U.d.p. w związku z art. 2 pkt 15 P.r.d. oraz naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. Na podstawie powołanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu i wskazał, ze nie było podstaw do orzekania o nakazanie rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, ale z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu. Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z materiału dowodowego zawartego w aktach administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca Spółka decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 201 Or. nr [...] odebrała w dniu 18 lutego 201 Or. Odwołanie zostało sporządzone 4 marca 201 Or. i wysłane za pośrednictwem poczty w dniu 5 marca 201 Or. - data stempla pocztowego na kopercie (karta nr 38 akt admin. II inst.). Dzień 4 marca 201 Or. był ostatnim dniem czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania. Datą wniesienia odwołania jest data złożenia odwołania bezpośrednio w siedzibie organu administracji publicznej, bądź data nadania odwołania w urzędzie pocztowym (postanowienie NSA z 22.12.2008r. sygn. akt II OSK 1863/08 LEX nr 526550). Zważywszy, że w aktach sprawy nie ma innego odwołania strony, które byłoby złożone w terminie określonym w art. 129 § 2 k.p.a. należy uznać, że po upływie tego terminu decyzja organu pierwszej instancji stała się ostateczna w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. W świetle takiego ustalenia, postępowanie organu odwoławczego związane z wniesieniem odwołania z dnia 4 marca 201 Or. winno zakończyć się wydaniem postanowienia, stwierdzającym wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Decyzja organu pierwszej instancji po bezskutecznym upływie terminu do wniesienia odwołania nie mogła być przedmiotem postępowania odwoławczego bez zastosowania procedur określonych w art. 58 k.p.a., a takie nie miały miejsca w rozpoznawanej sprawie. Oznacza to, źe 5 marca 201 Or. WINB nie był organem upoważnionym do merytorycznego rozpoznania odwołania. Tylko odwołanie wniesione przez uprawniony podmiot z zachowaniem terminu powoduje skutek w postaci dewolucji uprawnień do rozpoznania sprawy na organ wyższego stopnia. Jeżeli organ kompetencyjnie właściwy do działania prowadzi postępowanie odwoławcze w wyniku odwołania wniesionego z uchybieniem terminu określonego wart. 129 § 2 k.p.a., bez przywrócenia tego terminu, to rażąco narusza art. 16 § 1 k.p.a. orzekając w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i to nawet wówczas, gdy orzeka o utrzymaniu w mocy takiej ostatecznej decyzji. Stwierdzenie takiej okoliczności wyczerpuje przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji zawartą wart. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z tych przyczyn Sąd nie dokonał merytorycznej oceny zarzutów skargi. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a Sąd orzekł jak w pkt I wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Pomimo uwzględnienia skargi, Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, gdyż roszczenie to wygasło zgodnie z art. 210 p.p.s.a., o czym strona była pouczona w wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 10 sierpnia 2010r., które odebrała w dniu 16 sierpnia 2010r. (karta akt sądowych nr 20, 24).