II SA/Rz 739/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Paweł Zaborniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2018 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt robót geologicznych na ujęcie wody podziemnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego T. B. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymało w mocy decyzję Starosty (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...]w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Starosty z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...]zatwierdzającej "Projekt robót geologicznych na ujęcie wody podziemnej w utworach paleogeńskich na działce nr 58/17 w miejscowości B., gmina [...], powiat [...], województwo. W podstawie prawnej decyzji powołano art 17 pkt 1 i art 138 § 1 pkt 1 oraz art 151 §1 pkt 1 w zw. z art 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (D.U. z 201 r. poz. 1257; dalej: "K.p.a.") Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Starosta po rozpatrzeniu wniosku Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej sp. z o.o. zatwierdził projekt robót geologicznych na wykonanie ujęcia wody podziemnej w utworach paleogeńskich na działce nr 58/17 w miejscowości B., gmina [...], powiat , województwo " na czas oznaczony do dnia 14 lipca 2022 r. Decyzja ta stała się ostateczna (postanowienie Starosty z dnia [...] lutego 2018 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania, w którym stwierdzono, że decyzja jest ostateczna). Wnioskiem z dnia 27 września 2017 r. T.B. reprezentowany przez radcę prawnego B.D. wystąpił do Starosty o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. z uwagi na pominięcie go, jako strony postępowania. Ostatecznie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...]Starosta wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...]odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że na podstawie art 80 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2017 r., poz. 2126 ze zm.; dalej: "P.g.i g.") stronami postępowania o zatwierdzenie projektu robót geologicznych są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości gruntowych, w granicach, których mają być wykonywane roboty geologiczne przepis art 41 stosuje się odpowiednio. Na tej podstawie organ stwierdził, że skarżący nie jest stroną postępowania, jest nią Gmina [...], jako właściciel nieruchomości gruntowej, w granicach której mają być wykonywane roboty geologiczne. W związku z tym przyjęto, że przesłanka wznowienia postępowania, tj. że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu- art 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie potwierdziła się. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art 7, 77 i 107 K.p.a. poprzez zaniechanie rozważenia całości materiału dowodowego, jak również nie poczynienie ustaleń w zakresie własności nieruchomości, na których będą wykonywane roboty geologiczne bez zgromadzenia w tym zakresie stosownych dowodów, - art 159 ust. 1 pkt 3 w zw. z art 80 ust. 3 P.g. i g. w zw. z art 28 K.p.a. Wniósł również o przeprowadzenie dowodu z opinii geologicznej z dnia 25 września 2017 r. sporządzonej przez M. J. na okoliczność, że "Projekt robót geologicznych na wykonanie ujęcia wody podziemnej w utworach paleogeńskich na działce nr 58/17 w miejscowości B." został sporządzony bez przeprowadzenia wizji lokalnej, w projekcie brak jest informacji, kto jest właścicielem działki 58/17, nie ma załączonej właściwej mapy ewidencyjnej gruntów i odpowiedniego wypisu z rejestru ewidencji gruntów, wskazującego kto jest właścicielem działki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło powyższych zarzutów i opisaną na wstępie decyzją utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W skardze do Sądu skarżący zarzucił I. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. : art. 7 i art. 77 § 1 oraz 80 K.p.a. poprzez skutkujący wpływem na wynik sprawy brak należytego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w zakresie ustalenia skutków podejmowanych prac geologicznych w oparciu o decyzję z dnia 14 lipca 2017 roku Starosty ; art. 8 § 2 K.p.a., art. 10 § 2 i § 3 K.p.a. oraz art. 79a § 1 K.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu – brak wezwania strony do składania wyjaśnień, co skutkowało wydaniem decyzji niezgodnie z żądaniem strony, i ograniczenia zaufania do władzy publicznej, naruszenia zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, a zatem miało wpływ na wynik sprawy; art. 80 ust. 3 w związku z art. 41 ust. 2 P.g.ig., jako przepisów niekonstytucyjnych (niezgodność z art. 65 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz niezgodność z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji) oraz w związku z art. 28 K.p.a., poprzez uznanie, że skarżący nie ma przymiotu strony w sprawie, pomimo wykazania interesu prawnego. II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 pkt 11 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 8 P. g. i g. poprzez uznanie, że wykonywanie pomiarów i obserwacji zwierciadła wody w studniach sąsiednich nie stanowi "robót geologicznych" w rozumieniu tychże przepisów. Ponadto złożył wniosek o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z następującymi pytaniami prawnymi: Czy art. 80 ust. 3 w związku z art. 41 ust. 2 P g. i g. w zakresie w jakim w postępowaniu o zatwierdzenie projektu robót geologicznych ogranicza krąg stron postępowania tylko do właścicieli (użytkowników wieczystych ) nieruchomości gruntowych, w granicach których mają być wykonywane roboty geologiczne jest zgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji ? Czy art. 80 ust. 3 w związku z art. 41 ust. 2 P.g. i g. w zakresie w jakim w postępowaniu o zatwierdzenie projektu robót geologicznych ogranicza krąg stron postępowania tylko do właścicieli (użytkowników wieczystych) nieruchomości gruntowych, w granicach których mają być wykonywane roboty geologiczne jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji ? Na tych podstawach wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej, zarejestrowanej pod sygn. akt SK 19/15, której przedmiotem jest zbadanie zgodności przepisu art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 roku - Prawo geologiczne i górnicze z art. 2 w związku z art. 45 ust. 1 a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Oceniając zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem sąd uznał, iż kontrolowana decyzja narusza prawo. Zgodnie z art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: K.p.a.) podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji państwowej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie 1 miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wniosek strony skarżącej o wznowienie postępowania został wniesiony na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Przyczyną wznowienia, jak wynika z wniosku, było pominięcie skarżącego jako strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] lipca 2017 r. o zatwierdzeniu projektu robót geologicznych na wykonanie ujęcia wody podziemnej w utworach paleogeńkich na działce nr 58/17 w miejscowości B., powiat , województwo na czas oznaczony – tj. do dnia 14 lipca 2022 r. Zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zachowanie miesięcznego terminu musi być udowodnione przez stronę, zaś organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego terminu, swobodnie oceniając dowody w tej mierze (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1998 r., sygn. akt III SA 2802/97). W ocenie sądu w niniejszej sprawie organ I instancji wadliwie ustalił, że o decyzji Starosty z dnia [...] lipca 2017 r. skarżący dowiedział się w dniu 6 września 2017 r. odbierając komplet dokumentów w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 24 sierpnia 2017 r. . Sąd podziela stanowisko orzecznictwa sądowo-administracyjnego iż zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, iż nie jest konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji, wystarczy, jeżeli strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. Nie jest także konieczne wskazanie organu, który decyzję wydał (por. wyroki NSA: z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 714/08, LEX nr 574438; z 14 października 1999 r., IV SA 1662/97, LEX nr 48730; z 19 sierpnia 2010 r., II OSK 1296/09, LEX nr 746450; z 9 września 2011 r., II OSK 2407/10 LEX nr 1069058 i powołane tam orzecznictwo). Niemniej zauważyć należy, że musi to być wiedza dająca możliwość wykazania we wniosku o wznowienie postępowania jego zasadności. W tym wypadku była to wiedza o możliwym wpływie prac geologicznych na działce nr 58/17 na eksploatację studni skarżącego. W postanowieniu z dnia 18 stycznia 2018 r. i decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2018 r. wyjaśniono, że Starosta postanowieniem z dnia [...] października 2017 r., znak: [...]odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...]zatwierdzającą "Projekt robót geologicznych na wykonanie ujęcia wody podziemnej w utworach paleogeńskich na działce nr 58/17 w miejscowości B., gmina [...], powiat , województwo ". Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia[...]grudnia 2017 r., znak [...]uchyliło w całości zaskarżone postanowienie Starosty z dnia [...] października 2017 r., znak: [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z powodu niewyjaśnienia kwestii zachowania terminu z art. 148 § 1 K.p.a. W toku postępowania wyjaśniającego zwrócono się do T.B. reprezentowanego przez radcę prawnego B.D. o podanie jednoznacznej informacji kiedy, skąd i w jakich okolicznościach T.B. dowiedział się o numerze, dacie wydania decyzji, organie wydającym decyzję oraz jej przedmiocie powołując ją we wniosku z dnia 24 sierpnia 2017 r. o dostępie do informacji publicznej dotyczącym projektu robót geologicznych na wykonanie ujęcia wody podziemnej w utworach paleogeńskich na działce 58/17 w miejscowości B., gmina [...], powiat , województwo . T.B. reprezentowany przez radcę prawnego Pana B.D. pismem z dnia 8 stycznia 2018 r. (data wpływu do tut. organu 12 stycznia 2018 r.) wyjaśnił m.in., że nie były mu znane żadne istotne szczegóły decyzji - to jest zakres prac, ich miejsce, wymagania jakie zostały nałożone, strony postępowania w dniu złożenia wniosku z dnia 24 sierpnia 2017 r. Ponadto oświadczył, że o samej decyzji dowiedział się od T. Z. - prezesa Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. podczas przypadkowego spotkania na mieście w dniu 24 sierpnia 2017 r., natomiast w tym samym dniu urzędnicy wskazali na datę i sygnaturę decyzji w celu prawidłowego wypełnienia wniosku w trybie dostępu do informacji. Po podaniu tych danych został przygotowany i złożony wniosek. Zgodnie z aktami sprawy w dniu 6 września 2017 r. T.B. odebrał komplet dokumentów zgodnie z przedstawionym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, w tym decyzję zatwierdzającą projekt robót geologicznych. Wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu 28 września 2017 r. Wobec powyższego, po przeanalizowaniu całości zebranych dokumentów uznano, że Pan T.B. o decyzji zatwierdzającej projekt robót geologicznych w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania dowiedział się w dniu 6 września 2017 r. tj. przy zachowaniu ustawowego terminu. SKO kontrolując decyzję Starosty z dnia [...] lutego 2018 r. w ogóle nie odniosło się do zagadnienia zachowania terminu z art. 148 K.p.a. Zdaniem Sądu kwestia ta nie została jednak wyjaśniona bez wątpliwości. W szczególności nieprawdą jest, że w dniu złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżący nie znał "żadnych istotnych szczegółów tej decyzji – to jest zakresu prac, ich miejsca, wymagań jakie zostały nałożone, stron postępowania", jak stwierdził w piśmie z dnia 8 stycznia 2018 r. Już z treści wniosku o udostepnienie informacji publicznej z dnia 24 sierpnia 2017 r. wynika, ze skarżący oprócz organu, daty i sygnatury decyzji poznał miejsca planowanych robót geodezyjnych, tj. że stanowi je działka nr 58/17 położona , przedmiot decyzji, tj. "zatwierdzenie projektu robót geologicznych na wykonanie ujęcia wody podziemnej w utworach paleogeńskich na działce nr 58/17", oraz adresata decyzji, tj. Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. , której jedynym udziałowcem jest Gmina [...] (wg skarżącego). Nie bez znaczenia dla oceny stanu wiedzy skarżącego o treści wydanej decyzji w dniu 24 – 25 sierpnia 2017 r. jest fakt, że jak wynika z treści samej skargi "dwa na trzy odwierty znajdują się na obszarze wyznaczonego i zatwierdzonego przez Starostę leja depresji w ramach udzielonego Panu T. B. pozwolenia wodnoprawnego, który jest wykorzystywany przez należące do niego ujęcie - studnia S-4 O głębokości 51,6 m i wydajności eksploatacyjnej 5,3 m3/h. Prace tego rodzaju, według wykonawcy tych robót, jak i badań przeprowadzonych na jego zlecenie przez biegłego z zakresu hydrologii, z przeważającym prawdopodobieństwem (85- 90 %) spowodują, że podczas samych prac wiertniczych dojdzie do natrafienia na ten sam poziom wodonośny z jakiego czerpana jest woda w ujęciu Skarżącego (studnia S-4), czego skutkiem będzie zmętnienie wody w złożu, pogorszenie jej jakości, a konsekwencji obowiązek przerwania produkcji w zakładzie Pana T.B.". Dalej podaje skarżący w skardze "Stąd zasadnie na stronie 13 projektu zostało wskazane, że "Przed rozpoczęciem wiercenia projektowanego ujęcia, jak również w trakcie prowadzonego wiercenia oraz próbnego pompowania pomiarowego zaleca się prowadzić pomiary i obserwacje zwierciadła wody w sąsiednich studniach". Oznacza to, że w ramach zatwierdzonego projektu roboty geologiczne w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 11 Prawa geologicznego i górniczego powinny być prowadzone także na nieruchomości 58/8, a dokładnie w studni S-4. Wynika to z faktu, że bez przeprowadzania prac w studniach sąsiednich nie da się rzetelnie i prawidłowo przedstawić wyników prac geologicznych. "Zaleca się" oznacza więc w tym konkretnym przypadku obowiązek - co wynika z analizy całego zatwierdzonego projektu. Nie można bowiem w inny sposób ustalić wpływu prowadzonych prac na sąsiednie grunty". Skarżący jest profesjonalistą prowadzącym Firmę Geodezyjno – Handlową "P." T.B. na sąsiedniej nieruchomości w stosunku do działki nr 58/17 , tj. na działce nr 58/8. Korzysta on ze studni wierconej "I. S – 4". Jest także właścicielem studni S – 1 (dowód – dokumentacja hydrologiczna dołączona do podania o wznowienie). Nie jest więc wykluczone, że informacje, które skarżący posiadał w dniu 25 sierpnia 2017 r. o ostatecznej decyzji Starosty z dnia [...] lipca 2017 r. były wystarczające dla rozpoczęcia w tym dniu biegu terminu do złożenia podania o wznowienie (art. 148 K.p.a.). Brak odniesienia się przez SKO w kontrolowanej decyzji do kwestii zachowania terminu z art. 148 K.p.a. przesadza o naruszeniu tego przepisu, a także art. 7, art. 77 w zw. z art. 136 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu, który mógł przełożyć się na wynik sprawy. Rzeczą SKO będzie ocena twierdzenia skarżącego, że dopiero poznanie szczegółów projektu robót geologicznych dało mu wiedzę pozwalająca na przyjęcie, że posiada on status strony. Dodatkowo konieczne będzie dołączenie do akt sprawy decyzji Starosty z dnia [...] lipca 2017 r. z klauzulą ostateczności. Sąd nie ma bowiem informacji, w jakim dniu decyzja ta stała się ostateczna, a podanie o wznowienie jest środkiem wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Odnoszenie się przez Sąd do zarzutów materialnoprawnych podniesionych w skardze w okolicznościach sprawy byłoby przedwczesne. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.