II SA/Rz 745/25

WyrokWSA w Rzeszowie2025-12-10

Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Elżbieta Mazur-Selwa, Karina Gniewek - Berezowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która narusza procedurę planistyczną poprzez niezawiadomienie właściciela nieruchomości o wyłożeniu projektu planu do wglądu, podlega stwierdzeniu nieważności w części dotyczącej tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Naruszenie procedury planistycznej, polegające na niezawiadomieniu właściciela nieruchomości o wyłożeniu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do wglądu, skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały w części dotyczącej tej nieruchomości. Taki błąd proceduralny, zgodnie z art. 27 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r., powoduje nieważność uchwały rady gminy, niezależnie od upływu czasu.
Stan faktyczny
Skarżący J.S. i T.S. zaskarżyli uchwałę Rady Miejskiej w Strzyżowie z 1999 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie procedury planistycznej poprzez niezawiadomienie ich (jako następców prawnych pierwotnych właścicieli) o wyłożeniu projektu planu do wglądu. Uchwała przeznaczała część ich działki do zalesienia, co zdaniem skarżących naruszało ich interes prawny jako właścicieli. Rada Miejska wniosła o odrzucenie lub oddalenie skargi, twierdząc, że skarżący nie wykazali naruszenia interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr [...] obręb [...]; zasądzono od Rady Miejskiej w Strzyżowie na rzecz skarżących solidarnie kwotę 797 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa WSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi J.S. i T.S. na uchwałę Rady Miejskiej w Strzyżowie z dnia 21 września 1999 r. nr XII/100/99 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr [...] obręb [...]; II. zasądza od Rady Miejskiej w Strzyżowie na rzecz skarżących J.S. i T.S. solidarnie kwotę 797 zł /słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi J.S. i T.S. (dalej: "Skarżący") jest uchwała Rady Miejskiej w Strzyżowie (dalej: "Rada" lub "Organ") z dnia 21 września 1999 r. nr XII/100/99 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr 2/1/99 w Gminie Strzyżów (dalej: "Gmina"), zaskarżona w części dotyczącej działki oznaczonej nr ewidencyjnym [...] obręb [...], podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153, dalej: "u.s.g.") oraz art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139, dalej: "u.z.p."). Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nr 2/1/99 obejmował tereny leśne i grunty przeznaczone do zalesienia. Stanowił on zmianę planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Strzyżów, uchwalonego uchwałą nr XXIII/66/81 Rady Narodowej Miasta i Gminy Strzyżów z dnia 20 lutego 1981 r. W § 3 ust. 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały stwierdzono, że tereny o powierzchni około 1139, 00 ha stanowiące użytki rolne i nieużytki, oznaczone na rysunku planu w skali 1:5000 symbolem RL przeznacza się do zalesienia, a w pkt 2 tego przepisu stwierdzono, że tereny o powierzchni około 3192,00 ha stanowiące lasy i grunty leśne oraz grunty zadrzewione i zakrzewione, oznaczone na rysunku w skali 1:5000 symbolem RL, przeznacza się do dalszego użytkowania leśnego oraz ich stosownego zagospodarowania na potrzeby gospodarki leśnej. Skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. zaskarżyli opisaną na wstępie uchwałę w części dotyczącej działki oznaczonej nr ewidencyjnym [...] obręb [...]. Zaskarżonej uchwale zarzucili naruszenie: - art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a u.z.p. w brzmieniu w dacie uchwalania skarżonej uchwały, poprzez niezawiadomienie na piśmie właścicieli nieruchomości, których interes prawny mógłby być naruszony ustaleniami planu; - art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 567, dalej: "u.o.l.") w jego brzmieniu obowiązującym w chwili uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez sprzeczne z ustawą zakwalifikowanie należących do Skarżących gruntów rolnych jako kwalifikujących się do zalesienia, pomimo braku spełnienia określonych w tym przepisie ustawowych przesłanek dopuszczających takie przeznaczenie gruntu rolnego. W oparciu o powyższe zarzuty wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki oznaczonej nr [...] oraz zasądzenie od Rady na rzecz Skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wydruku księgi wieczystej o nr: [...] na okoliczność ustalenia, że Skarżący są właścicielami na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej, nieruchomości stanowiącej działkę oznaczoną nr [...] oraz z kserokopii zaskarżonej uchwały na okoliczność ustalenia, że na jej mocy wprowadzono na terenie Gminy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nr 2/1/99. Wnieśli o zobowiązanie Rady do przedłożenia akt planistycznych związanych z planem zagospodarowania przestrzennego nr 2/1/99 Skarżący wywiedli legitymację skargową z art. 101 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skarżący wskazali, że stanowiąca ich własność działka o nr [...] w znacznej części objęta jest planem zagospodarowania przestrzennego nr 2/1/99 i przeznaczona została do zalesienia. Działka te wykorzystywane są przez Skarżących i ich rodzinę siedliskowo. Na działce nr [...] znajduje się dom, w którym Skarżący zamieszkują, a części działki objęta planem stanowi ogród wokół budynku mieszkalnego. Przeznaczenie działki do zalesienia, uniemożliwia Skarżącym swobodne wykorzystywanie nieruchomości - choćby w zakresie możliwości postawienia na działce budynków gospodarczych czy rekreacyjnych, co narusza ich interes. Naruszenie to ma charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny, a zaskarżoną uchwałę podjęto w sposób sprzeczny z prawem, tj. bez zachowania określonej ustawą procedury planistycznej. Mimo przeznaczenia do zalesienia części działki o nr [...] oraz ciążącego na Zarządzie Gminy obowiązku stosownego zawiadomienia ówczesnych właścicieli działek o wyłożeniu planu wynikającego z art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p., organ uchybił temu obowiązkowi. Przepis ten miał bardzo istotne znaczenie dla właścicieli lub władających nieruchomościami, albowiem ich interes prawny mógł być naruszony ustaleniami planu. Użyty przez ustawodawcę zwrot "zawiadamia na piśmie" należy rozumieć jako dostarczenie imiennie każdemu ze wskazanych wyżej podmiotów pisemnej informacji na temat terminu wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu. Wyłożenie to otwierało im możliwość czynnego uczestnictwa w procedurze planistycznej, m.in. poprzez możliwość złożenia zarzutu, przez co stanowiło istotny instrument ochrony praw właścicieli tych nieruchomości, których przeznaczenie w miejscowym planie miało ulec zmianie (art. 24 ust. 1 i 2 u.z.p.). Ze względu na istotnie gwarancyjny oraz ściśle powiązany z procedurą wnoszenia zarzutów charakter obowiązku z art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a u.z.p. należy przyjąć, że warunkiem prawidłowego i skutecznego zawiadomienia, o którym mowa powyżej było co do zasady doręczenie pisma w formie rejestrowanej przesyłki pocztowej (za zwrotnym potwierdzeniem odbioru) lub za pośrednictwem pracownika organu albo innego upoważnionego podmiotu (np. sołtysa). Uchybiając opisanemu wyżej obowiązkowi nie umożliwiono ówczesnym właścicielom nieruchomości, zapoznanie się z projektem planu i powzięcia wiedzy co do zamiaru zmiany przeznaczenia nieruchomości, pozbawiając właścicieli także możliwości ewentualnego kwestionowania planowanej zmiany poprzez procedurę zgłaszania zarzutów. W wyniku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy zostały zatem istotnie naruszone prawa właścicielskie, a w konsekwencji prawa Skarżących, gdyż w zasadniczy sposób zmieniło się przeznaczenie należących obecnie do nich działek. Co równie istotne, ówcześni właściciele działek nigdy, nie wnioskowali o zmianę przeznaczenia tej działki lub jej części na grunty leśne. Objęta skargą uchwała określając przeznaczenie do zalesienia znacznej części działki nr [...], wykluczyła jej zagospodarowanie w inny sposób, co niewątpliwie ingeruje w sposób wykonywania prawa własności i w pełni uzasadnia uznanie naruszenia interesu prawnego Skarżących. Postanowienia miejscowego planu określiły bowiem kształt prawa własności, tym samym blokując na przyszłość inne możliwości korzystania z nieruchomości, co odbyło się bez wiedzy Skarżących oraz poprzednich właścicieli nieruchomości. Kwestia uchybień procedury planistycznej z art. 18 u.z.p. była przedmiotem licznych orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w których jednolicie przyjęto, że brak powiadomienie strony o wyłożeniu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p. skutkuje stwierdzeniem nieważności planu, w zakresie zgłoszonego żądania. Z uwagi na fakt, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, dlatego jej nieważność może być stwierdzona niezależnie od upływu czasu od daty jej podjęcia (art. 94 ust. 1 u.s.g.). W odpowiedzi na skargę Rada reprezentowana przez Burmistrza wniosła o jej odrzucenie lub oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśniła, że przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. wymaga wykazania naruszenia interesu prawnego wywodzonego z konkretnej normy prawa materialnego oraz bezpośredniego wpływu uchwały na sytuację prawną skarżącego. Skarżący nie wskazali przepisu materialnego stanowiącego źródło ich uprawnienia, zatem nie wykazali również jego naruszenia, co oznacza, że nie są legitymowani do wniesienia skargi, która opiera się wyłącznie na interesie faktycznym niepodlegającym ochronie sądowej. Władztwo planistyczne gminy, choć ograniczone przepisami prawa materialnego oraz zasadami sporządzania planów, zostało zrealizowane w granicach ustawowych. Skarżący nie składali wniosków ani uwag w toku procedury planistycznej, a uchwalony plan jest zgodny ze Studium. Nie doszło zatem do przekroczenia władztwa planistycznego ani naruszenia art. 7 Konstytucji RP. Działki objęte planem, przeznaczone pod zalesienie, nie były użytkowane rolniczo, co oznacza, że spełniają warunki z art. 14 ust. 2 u.o.l. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia tego przepisu. Niezależnie od tego, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1a u.o.l., trwała i zrównoważona gospodarka leśna służy kształtowaniu struktury lasów i ich wykorzystaniu w sposób zapewniający zachowanie różnorodności abiologicznej oraz realizację funkcji ochronnych, gospodarczych i społecznych. Przeznaczenie analizowanych gruntów do zalesienia pozostaje z tymi celami w pełnej zgodzie. W zakresie zarzutów proceduralnych brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia trybu sporządzania planu. Organ uczynił zadość sowim obowiązkom określonym w art. 18 ust. 2 u.z.p. - w tym prawidłowo zawiadomił właścicieli nieruchomości o wyłożeniu projektu planu. Nie doszło ani do naruszenia zasad sporządzania planu, ani do naruszenia właściwości organów. W konsekwencji skarga jest niedopuszczalna z powodu braku interesu prawnego oraz bezzasadna w zakresie zarzutów naruszenia procedury i przekroczenia władztwa planistycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona, przez co została przez Sąd uwzględniona w całości. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, (dalej: "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Natomiast w myśl art. 147 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli WSA uczyniono przepisy planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego na podstawie nieobowiązujących od 2003 r. przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Warto zatem przypomnieć, że w myśl art. 7 u.z.p, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym. To zaś oznaczało, że plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, czyli aktu normatywnego zawierającego normy powszechnie obowiązujące w ustalonych tym planem granicach terytorialnych (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sporządzało się dla obszaru gminy lub jej części albo zespołu gmin lub jego części.). Realia faktyczne i prawne tej sprawy są istotnie zbliżone do okoliczności rozważanych już w prawomocnym wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 18 sierpnia 2021 r. sygn. II SA/Rz 829/21, CBOSA. Otóż na jego mocy Sąd stwierdził nieważność części uchwały rady gminy wydanej w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącej określonych w tym wyroku działek. Podobnie jak w niniejszej sprawie WSA oceniał zarzuty dotyczące nieprawidłowego zawiadomienia właściciela działki o wyłożeniu do wglądu projektu w/w planu. Dzięki temu wyrażony w nim pogląd oraz argumentacja może posłużyć do pełnego wyrażenia motywów Sądu względem skargi w niniejszej sprawie. W dacie wydania niniejszego orzeczenia obowiązuje ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r. Równocześnie w tej dacie utraciła moc obowiązująca uprzednio u.z.p., pod rządami której podjęta została uchwała zaskarżona w niniejszej sprawie. Sąd badając jej legalność będzie związany treścią przepisów prawnych obowiązujących w dacie podjęcia uchwały - tempus regit actum. Problematyka realizacji procedury pianistycznej określona w art. 18 u.z.p. była przedmiotem orzecznictwa sądów administracyjnych, które jednolicie przyjęło, że brak powiadomienia strony o wyłożeniu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p. musi skutkować stwierdzeniem nieważności planu, w zakresie zgłoszonego żądania (por. wyroki: WSA w Rzeszowie z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1004/13; WSA w Rzeszowie z dnia 2 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1522/16; WSA w Poznaniu z dnia 9 października 2019 r. sygn. akt IV Po 314/19; WSA w Rzeszowie z dnia 22 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 962/19; WSA w Rzeszowie z dnia 6 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 95/21, CBOSA). Sąd odwołując się do poglądów zawartych w powołanych wyrokach, przy jednoczesnej ich aprobacie stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Jednocześnie zważyć też należało, że zaskarżona uchwała jest aktem podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. i na podstawie tego przepisu może być skutecznie zaskarżona do sądu administracyjnego. Przed rozpoznaniem skargi Sąd zobowiązany jest jednakże do zbadania przesłanek jej dopuszczalności. Stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g., w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2016 r., a zatem również w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 53 § 2 P.p.s.a., również w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2016 r. - w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały - skargę na uchwałę rady gminy - wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Przepisy te znajdują zastosowanie w rozpoznawanej sprawie w zacytowanym brzmieniu zgodnie z przepisem przejściowym, t.j. art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935, dalej: "ustawa zmieniająca"), który stanowi, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (P.p.s.a.), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2 (u.s.g.), art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. A zatem do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się ww. przepisy w uprzednim brzmieniu. W rozpoznawanej sprawie skarga została złożona po wyczerpaniu trybu zaskarżenia i z zachowaniem terminu do jej wniesienia. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wpłynęło do Organu w dniu 24 lutego 2025 r. Organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. Skarga wpłynęła do Organu w dniu 23 kwietnia 2025 r., a zatem z zachowaniem terminu do jej wniesienia. Legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę podjętą w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do sądu administracyjnego przysługuje nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale temu czyj interes prawny został naruszony skarżonym rozstrzygnięciem (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r. sygn. OSK 476/04, CBOSA). Naruszenie interesu prawnego osoby składającej taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, muszą więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. W wyroku z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02 (OTK-A 2003 Nr 8, poz. 4), TK zauważył, że skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis (skargi powszechnej), a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Podstawą zaskarżenia jest równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 u.s.g. musi wykazać "naruszenie" interesu prawnego (a nie faktycznego) polegające na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją. Taki związek musiałby istnieć w chwili wprowadzenia w życie danego aktu i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia skarżącego konkretnych - mających oparcie w przepisach prawa materialnego - uprawnień. NSA w wyroku z dnia 23 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2451 (CBOSA), wskazał, że nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r. sygn. II SA 2503/01, LEX). W wyroku tym NSA wskazał również, że na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Podsumowując stwierdzić należy, że przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność uchwały z zakresu administracji publicznej kształtowany jest na innych zasadach, aniżeli w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami k.p.a. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) zaskarżonej uchwały. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego i w zależności od tego skarga może lub nie może być uwzględniona. W ocenie Sądu odpowiedź na to pytanie jest pozytywna. Otóż Skarżący swój interes prawny wywiedli z przysługującego im aktualnie prawa własności (współwłasności) nieruchomości w postaci działki o nr [...] położonej w miejscowości [...], gmina Strzyżów, która to działka w zaskarżonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego została przeznaczona do zalesienia, co aktualnie uniemożliwia swobodne dysponowanie tą nieruchomością. Zaznaczyć wypada, że podaną wyżej nieruchomość Skarżący nabyli już po podjęciu przez Radę skarżonej do WSA uchwały. Otóż z treści załączonych do skargi kopii dokumentów wynika, że Skarżący nabyli prawo własności do ww. nieruchomości na podstawie umowy darowizny z dnia [...] marca 2016 r. nr [...]. Pomimo tego, Skarżący mają interes prawny, aby domagać się kontroli przedmiotowej uchwały bowiem w wyniku następstwa prawnego stali się właścicielami działki (która weszła do ich wspólnego majątku małżeńskiego), co do której w dacie sporządzania zaskarżonej uchwały w procedurze planistycznej doszło do naruszenia prawa - vide: aktualny zupełny wydruk KW nr [...] dotyczący działki o nr [...]. W świetle art. 18 ust. 2 pkt 5 u.p.z.p. o terminie wyłożenia projektu planu należało zawiadomić na piśmie właściciela nieruchomości, którego interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, t.j. W.S. – vide: aktualny zupełny wydruk KW nr [...], od której odłączono wyżej wymienioną działkę oraz wykaz działek przeznaczonych do zalesienia. Wskutek naruszenia tego przepisu procedury planistycznej, polegającego na niepowiadomieniu ówczesnego właściciela działki nr [...] W.S. - doszło do ograniczenia Skarżących w przysługującym im aktualnie prawie własności. Zatem źródłem interesu prawnego Skarżących jest zgodnie z art. 140 k.c. prawo własności nieruchomości, czego dowodzą przedłożone przez nich dokumenty. Nie stanowi też kwestii wywiązanie się Skarżących z obowiązku wezwania Rady Gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 17 lutego 2025 r. (data wpływu do Organu – 24 lutego 2025 r.) Recypując powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że postanowienia miejscowego planu określiły kształt prawa własności do działki podanej w sentencji, blokując na przyszłość inne możliwości korzystania z nieruchomości, co odbyło się bez wiedzy poprzednika prawnego Skarżących. W ocenie Sądu na tym polega naruszenie interesu prawnego Skarżącej strony. Obowiązek uwzględnienia skargi powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego, tj. norm prawa materialnego. Kontrola Sądu w sprawach dotyczących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego nie może dotyczyć celowości, czy słuszności dokonywanych w planie rozstrzygnięć. Ogranicza się wyłącznie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej. I Sąd takiej kontroli nie prowadził. Z uwagi na treść art. 27 u.z.p. obowiązującego w dacie uchwalenia kontrolowanej uchwały, w myśl którego naruszenia trybu sporządzenia planu powodują nieważność uchwały w całości lub w części, Sąd w pierwszej kolejności ocenia tryb sporządzenia zaskarżonej uchwały. Naruszenie tak określonego trybu prac nad projektem i właściwości organów, zgodnie z art. 27 u.z.p., powoduje nieważność uchwały rady gminy podjętej w sprawie planu miejscowego. Wykładnia art. 27 u.p.z. prowadzi do wniosku, że każde naruszenie trybu postępowania (np. zmiana kolejności, skrócenie terminu, pominięcie którejś z czynności) oraz właściwości organów w procesie sporządzania i ustanawiania planu zagospodarowania przestrzennego (jak też w procesie wprowadzania zmian do tego planu) powoduje sankcję w postaci nieważności uchwały. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 maja 1997 r., III RN 21/97 (OSNP 1997/22/492) stwierdził, że: "Ustawodawca zdawał sobie w pełni sprawę z tego, iż właściwe organy lokalne mogą w praktyce dążyć do omijania owych rygorystycznych wymogów, dlatego też zamieścił w ustawie klauzulę, że każde naruszenie przepisów art. 18 powoduje nieważność uchwały rady w całości lub części. Jest to zatem rozwiązanie, w którym nie pozostawiono organom nadzorczym, a także sądom sfery uznania, nawet co do dokonywania oceny skali występującego naruszenia; wystarczające jest tylko stwierdzenie jego istnienia, by uchwała (lub odpowiednia jej część) ex lege stawała się w odpowiednim zakresie nieważna". Podobne stanowisko przyjęte zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazał, że wobec kategorycznego brzmienia art. 27, należy uznać, że żadne względy celowościowe nie mogą naruszać wykładni gramatycznej oraz systemowej przywołanych wyżej przepisów (por. wyroki NSA z dnia 16 listopada 2005 r. sygn. II OSK 229/05 i sygn. II OSK 230/05, CBOSA). Przechodząc do meritum należy wskazać, że postępowanie planistyczne w niniejszej sprawie zostało wszczęte i było prowadzone w trybie i na zasadach określonych w u.z.p. Gminie przysługują m.in. uprawnienie do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które wynikają z art. 18 ust. 2 pkt 5 u.s.g. Działając w ramach posiadanych kompetencji i w granicach ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, przy uwzględnieniu, że zakwestionowana uchwała zastała podjęta pod rządami tej ustawy, gmina nie mogła dowolnie określać zasad postępowania przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stosownie do art. 7 u.z.p. plan ten jest przepisem gminnym (prawem miejscowym), a więc aktem normatywnym, na podstawie którego wydawane są decyzje administracyjne w sprawach z zakresu administracji publicznej, a jego ustalenia mają moc przepisów powszechnie obowiązujących. Natomiast tryb sporządzenia i uchwalania planu szczegółowo określał art. 18 u.z.p. Stosownie do art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a u.z.p. zarząd gminy, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zawiadamia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu. Wyłożenie projektu planu do publicznego wglądu otwierało możliwość czynnego uczestnictwa w procedurze planistycznej, między innymi poprzez złożenie zarzutu w terminie 14 dni po upływie terminu jego wyłożenia (art. 24 u.z.p.), co stanowiło istotny instrument ochrony praw właścicieli (władających) nieruchomości, których przeznaczenie w miejscowym planie miało ulec zmianie. Użyty przez ustawodawcę zwrot "zawiadomienie na piśmie" należy rozumieć, jako dostarczenie imiennie każdemu ze wskazanych w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy podmiotów pisemnej informacji na temat terminu wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu. Jednocześnie przywołany art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p. należy traktować, jako przepis o charakterze bezwzględnie obowiązującym (ius cogens), a wobec tego brak jest możliwości dostarczenia informacji, dokonania powiadomienia inaczej, aniżeli w opisany w nim sposób (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 października 2019 r. sygn. akt IV/Po 314/19, CBOSA). W aktach planistycznych nadesłanych do WSA przy odpowiedzi na skargę znajdują potwierdzenie zarzuty skargi, co do wadliwe dokonanych przez zarząd Gminy [...] powiadomień o wyłożeniu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ reprezentujący Gminę odpowiadając na skargę i wnosząc o jej oddalenie, również nie przedstawił Sądowi dowodów potwierdzających zawiadomienie poprzednika prawnego Skarżących o terminie wyłożenia projektu planu miejscowego. To zaś wskazuje zgodnie z zarzutami złożonej do WSA skargi, że poprzednik prawny Skarżących, nie został prawidłowo powiadomiony o wyłożeniu projektu planu. W konsekwencji, wadliwość zawiadomień w rozpatrzonym przypadku nie budzi wątpliwości. W realiach opisywanej sprawy niezawiadomienie właściciela nieruchomości o wyłożeniu projektu planu, przesądza o zasadności skargi, pod względem naruszenia zasady legalizmu i skutków tego naruszenia. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., w związku z naruszeniem przepisu art 18 ust 2 pkt 5 lit. a u.z.p., zobligowany był stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki o nr [...], położonej w miejscowości [...], gm. Strzyżów. O kosztach postępowania przed WSA Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 § 2 P.p.s.a. obejmując nimi wpis należny od skargi (300 zł) i wynagrodzenie fachowego pełnomocnika wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa (497 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło