II SA/Rz 75/21
WyrokWSA w Rzeszowie2021-07-07
Skład orzekający: Maciej Kobak, Paweł Zaborniak, Maria Mikolik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wyrażająca zgodę na wydzierżawienie nieruchomości stanowiącej mienie gminne (wiejskie) w trybie bezprzetargowym, bez uprzedniej zgody zebrania wiejskiego, narusza prawo?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy wyrażająca zgodę na wydzierżawienie nieruchomości stanowiącej mienie gminne (wiejskie) w trybie bezprzetargowym, podjęta bez uprzedniej zgody zebrania wiejskiego, jest nieważna. Narusza ona art. 48 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, który zastrzega na rzecz organu sołectwa prawo do samodzielnego wyrażania zgody na zadysponowanie składnikiem majątkowym pochodzącym z mienia wiejskiego.Stan faktyczny
Skarżący M. S. zaskarżył uchwałę Rady Gminy dotyczącą wydzierżawienia w trybie bezprzetargowym nieruchomości gruntowych stanowiących mienie komunalne. Zarzucił naruszenie art. 48 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, wskazując, że uchwała została podjęta bez wymaganej zgody zebrania wiejskiego. Skarżący podniósł, że działka nr 149, której dotyczyła uchwała, stanowiła od wieków pastwisko wiejskie i mienie gromadzkie, a jej wydzierżawienie bez zgody mieszkańców narusza ich prawa. Rada Gminy nie ustosunkowała się do zarzutów skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części, w jakiej dotyczy nieruchomości stanowiącej mienie komunalne Gminy położonej w miejscowości Z., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 149 o powierzchni 59,08 ha. Zasądził od Gminy na rzecz skarżącego kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie wydzierżawiania na kolejny okres w trybie bezprzetargowym nieruchomości gruntowych stanowiących własność Gminy I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części, w jakiej dotyczy nieruchomości stanowiącej mienie komunalne Gminy położonej w miejscowości Z., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 59,08 ha; II. zasądza od Gminy na rzecz skarżącego M. S. kwotę 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego.
Przedmiotem skargi M. S. (dalej w skrócie: "skarżący") jest uchwała Nr [...] Rady Gminy [...] (dalej w skrócie: "Rada Gminy") z dnia [...] marca 2020 r. w sprawie wydzierżawienia na kolejny okres w trybie bezprzetargowym nieruchomości gruntowych, stanowiących własność Gminy [...].
Stan faktyczny ze skargi na powyższą uchwałę, przedstawia się następująco.
Zaskarżoną uchwałą wydaną na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 506 z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.s.g.") oraz art. 13 ust. 1 i art. 25 ust. 2 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 7a i art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 65 z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.g.n.") Rada Gminy wyraziła zgodę na zawarcie kolejnych umów dzierżaw na okres 5 lat, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość oraz wyraziła zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów na nieruchomościach położonych w miejscowości [...] oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki: nr 149 o pow. 59,08 ha, nr 188 o pow. 44,04 ha, nr 354/1 o pow. 1,5613 ha, nr 354/3 o pow,12,31 ha, nr 353/1 o pow. 60,36 ha, nr 352 o pow. 1,17 ha, nr 232/1 o pow. 0,1684 ha, nr 232/3 o pow. 33,57 ha.
Skarżący wniósł skargę na powyższą uchwałę w części odnoszącej się do działki nr 149 położonej w [...], z powodu jej powzięcia bez uprzedniej zgody Zebrania Wiejskiego wyrażonej stosowną uchwałą, czym naruszono art. 48 ust. 2 u.s.g. Ponadto skarżący zarzucił, że zaskarżoną uchwałę podjęto pomimo skargi skarżącego z dnia 2 marca 2020 r. na dotychczasowego dzierżawcę i Wójta Gminy [...] dotyczącej użytkowania działki niezgodnie z umową, poprzez niezgodne z prawem jej zaoranie, która to skarga nie została rozpatrzona na Komisji Skarg i Petycji poprzedzającej sesję na której podjęto zaskarżoną uchwałę, a ponadto pomimo prośby skarżącego odczytanej na sesji w dniu 16 dnia 2020 r. o zdjęciu zaskarżonej uchwały z porządku obrad, oraz niewłaściwego sposobu procedowania obrad sesji.
Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości i zasądzenie od Gminy kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że mieszkańcy miejscowości Z. korzystali od wieków z działki nr 149 stanowiącej pastwisko wiejskie, służącej m. in. do wypasu zwierząt, przegonu bydła do wodopoju, przejazdów do innych nieruchomości, wydobycia gliny i piasku.
Dalej skarżący wskazał, że wszystkie umowy dotyczące dzierżawy gruntów pochodzących z mienia wiejskiego, w tym działki nr 149, były poprzedzone stosownymi uchwałami Zebrania Wiejskiego co warunkowało podjęcie uchwał przez Radę Gminy.
Odnośnie ostatniej umowy dzierżawy działki nr 149 zawartej pomiędzy Wójtem Gminy a S. D. na okres 2015-2020 r., skarżący wskazał, że dzierżawca i Wójt nie dotrzymali przyrzeczenia danego mieszkańcom [...], że po wydzierżawieniu będzie można korzystać z działki na dotychczasowych zasadach, albowiem dzierżawca zaorał grunt.
Następnie skarżący przedstawił liczne wnioski dowodowe na okoliczność użytkowania przedmiotowej działki przez mieszkańców [...] oraz przedstawił kolejne akty prawne dotyczące mienia gromadzkiego.
Rada Gminy pomimo wezwania do złożenia odpowiedzi na skargę, nie ustosunkowała się do zarzutów skargi.
Zarządzeniem z dnia 5 maja 2021 roku Sąd wezwał Gminę [...] do nadesłania:
1) Aktualnego odpisu Księgi Wieczystej obejmującej działkę nr 149;
2) Uchwał nadających statut Sołectwu [...] (wraz z samym statutem) od 1990 roku, wraz z ewentualnymi zmianami tych statutów oraz rozstrzygnięciami nadzorczymi, które ich dotyczą;
3) Wykaz zmian ewidencyjnych dotyczących działki 149 od 1980 roku; jak ewentualnie zmieniało się oznaczenie i powierzchnia przedmiotowej działki
(w tym zaświadczenia o zmianie oznaczenia działki);
4) Umów dzierżawy działki nr 149 od 1990 roku (z uwzględnieniem zmian jej danych ewidencyjnych);
5) Uchwał Zebrania Wiejskiego Wsi [...] wyrażających zgodę na dzierżawę mienia komunalnego (wiejskiego), w tym działki nr 149, dla mieszkańców Wsi [...] od 1990 roku, (z uwzględnieniem zmian jej danych ewidencyjnych);
6) Protokołów z Zebrań Wiejskich Wsi [...], na których podejmowano uchwały, o których mowa w pkt 5;
7) Decyzji komunalizacyjnej stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę [...] własności nieruchomości Skarbu Państwa, wraz z wykazem tych nieruchomości, oraz z oświadczeniem, czy działka nr 149 została nabyta na podstawie tej decyzji;
8) Wykazu mienia komunalnego, którym gospodaruje sołectwo [...], mienia komunalnego pochodzącego z mienia wsi oraz mienia przekazanego na podstawie uchwały Rady Gminy [...] – zgodnie z § 5 ust. 1 Statutu Sołectwa [...] w brzmieniu do dnia 14 maja 2020 roku;
9) Innych dokumentów ewentualnie potwierdzających, że działka nr 149 nie stanowi mienia wiejskiego;
10) Uchwał Rady Gminy [...] w przedmiocie zgody na wydzierżawienie działki nr 149, (z uwzględnieniem zmian jej danych ewidencyjnych) odjętych od 1990 roku;
11) Rejestr Gruntów Gminy Rada Narodowa w [...] obręb [...] sprzed komunalizacji (za okres 1980-1989) z wykazem Mienia Wsi [....];
Wystąpień pokontrolnych Regionalnej Izby Obrachunkowej za okres 2005-
2015.
Realizując wezwanie Sądu gmina nadesłała:
1) Aktualny odpis Księgi Wieczystej działki nr 149;
2) Uchwały nadające statut Sołectwu [...] (wraz z samym statutem) od 1990 roku, wraz z ewentualnymi zmianami tych statutów oraz rozstrzygnięciami nadzorczymi, które ich dotyczą;
3) Zaświadczenie o zmianach ewidencyjnych działki nr 149;
4) Umowy dzierżawy działki nr 149;
5) Uchwały wraz z protokołami Zebrania Wiejskiego Wsi [...] wyrażających zgodę na dzierżawę mienia komunalnego (wiejskiego), w tym działki nr 149, dla mieszkańców Wsi [...];
6) Decyzję komunalizacyjną stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę [...] własności nieruchomości Skarbu Państwa, wraz z wykazem tych nieruchomości;
7) Uchwały Rady Gminy [...] w przedmiocie zgody na wydzierżawienie działki nr 149;
8) Rejestr Gruntów Gminy Rada Narodowa w [...] obręb [...];
9) Wystąpienia pokontrolne Regionalnej Izby Obrachunkowej za okres 2005- 2015.
Na podstawie art. 113 § 2 P.p.s.a. Sąd postanowił dopuścić dowody z ww. dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje:
W pierwszej kolejności Sąd podaje, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs ⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem
i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ).
Skarga zasługuje na jej uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem uchwał m.in. jednostek samorządu terytorialnego, stanowiących przepisy prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) oraz aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, innych niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.).
Stosownie zaś do treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.
o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713 z późn. zm.; zwanej dalej u.s.g.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Skarżący M. S. wniósł skargę do sądu administracyjnego
w imieniu własnym - jako mieszkaniec wsi [...] Sąd uznał, że zachowane zostały formalne warunki wniesienia skargi.
Skarżona uchwała Rady Gminy [...] wyrażająca zgodę na wydzierżawienie na okres 5 lat w drodze przetargu nieruchomości stanowiących mienie komunalne mieści się w pojęciu sprawy z zakresu administracji publicznej, co jest warunkiem koniecznym dla możliwości zaskarżenia jej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.
Rozważając natomiast kwestię interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, którego naruszenie stanowi o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. wskazać należy, że kryterium "naruszenia interesu prawnego" oznacza, że akt ten musi naruszać interes prawny skarżącego, który musi być własny, indywidualny
i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Interes ten może być oparty nie tylko o przepisy prawa materialnego, ale także może być wywodzony
z przepisów procesowych lub ustrojowych, które określają zadania publiczne, których treścią jest zaspokajanie potrzeb wspólnoty (art. 7 ust. 1 u.s.g.). Podstawą do wyprowadzenia interesu prawnego skarżącego w sprawie niniejszej może być art. 48 ust. 2 i ust. 3 u.s.g., w którym zastrzeżono na rzecz organu sołectwa prawo do samodzielnego wyrażania zgody na zadysponowanie składnikiem majątkowym. Uprawnienie to ma charakter prawnokształtujący. Podmiotem tego prawa może być dana społeczność (społeczność wiejska) i prawo to przysługuje takiej społeczności jako podmiotowi zbiorowemu, jak również jej indywidualnym członkom, jako jednostkom funkcjonującym w strukturach sołectwa, czy gminy. Zauważyć bowiem należy, że w ujęciu cywilnoprawnym, zebranie wiejskie, o którym stanowi art. 48 ust. 2 u.s.g. to społeczność lokalna, składająca się z indywidualnych mieszkańców. Zatem legitymację "skargową" skarżącego, można wyprowadzić ze wspólnotowego charakteru gminy, której członkiem jest skarżący – skarżący jest mieszkańcem miejscowości Z. Społeczność lokalna ma prawo do udziału w decyzji
o sprzedaży, czy wydzierżawieniu nieruchomości, a szczególną normą w tym zakresie jest art. 48 ust. 2 i 3 u.s.g., zgodnie z którym rada gminy nie może uszczuplić dotychczasowych praw sołectw do korzystania z mienia bez zgody zebrania wiejskiego, zaś zgodnie z ust. 3 wszystkie przysługujące dotychczas mieszkańcom wsi prawa własności, użytkowania lub inne prawa rzeczowe i majątkowe, zwane dalej mieniem gminnym, pozostają nienaruszone. Przepis ten daje takie prawo mieszkańcom sołectwa, jako zbiorowości wchodzącej w skład gminy i jako indywidualnym jej członkom. Decydowanie o sprzedaży, czy wydzierżawieniu nieruchomości ma w sobie wszelkie cechy administrowania mieniem komunalnym, które ma służyć gminie (sołectwu) w celu realizacji jej podstawowego zadania polegającego na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty indywidualnych mieszkańców – zob. wyroki NSA z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1591/12, oraz z dnia 20 października 2017 r., sygn. I OSK 1297/17.
Jak wynika ze Statutu Sołectwa, stanowiącego załącznik nr 6 do uchwały
nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 28 lutego 2003 r., Sołectwo [...] jest jednostką pomocniczą Gminy [...] (§ 1 ust. 1). Organami sołectwa jest zebranie wiejskie i sołtys, a organem wspomagającym sołtysa jest Rada Sołecka (§ 3 ust. 1 i 2). Zebranie wiejskie jest organem uchwałodawczym sołectwa. Prawo do udziału w zebraniu ma każdy mieszkaniec sołectwa posiadający czynne prawo wyborcze (§ 6 ust. 1). Sołectwo podejmuje decyzje, między innymi, w sprawach własności, użytkowania lub innych praw rzeczowych i majątkowych w odniesieniu do mienia komunalnego pochodzącego z mienia wiejskiego (§ 5 ust. 1 lit. a). Sołectwo prowadzi gospodarkę mieniem komunalnym pochodzących z mienia wiejskiego sołectwa (§ 26 ust. 1 pkt. 1), a dotychczasowe prawa sołectwa odnoszące się do mienia komunalnego pochodzącego z mienia wsi pozostają nienaruszone (§ 26 ust. 2). Postanowienia statutu, korelują swą treścią z dyrektywami, jakie wynikają z art. 48 ust. 2 i 3 usg. Z ust. 3 powołanego artykułu wynika, że wszystkie przysługujące dotychczas mieszkańcom wsi prawa własności, użytkowania lub inne prawa rzeczowe i majątkowe (mienie gminne) pozostają nienaruszone. Z kolei w ust. 2
art. 48 zastrzega się, że rada gminy nie może uszczuplić dotychczasowych praw sołectw do korzystania z mienia bez zgody zebrania wiejskiego. Posłużenie się przez ustawodawcę w obu przepisach odmienną terminologią identyfikującą podmiot praw, a mianowicie pojęciem "mieszkańców wsi" i "sołectwem" nie ma prawnego znaczenia, albowiem w istocie odnosi się do tego samego podmiotu, tyle że inaczej identyfikowanego semantycznie. Odnosząc się do "mieszkańców wsi" nawiązano do praw dotychczasowych, a więc praw sprzed wejścia w życie przepisów u.s.g. Mieszkańcy wsi, na podstawie art. 148 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r.
o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. 1988r. nr 26, poz. 183) stanowili samorząd terytorialny we wsiach – sołectwach. Sołectwo było zatem samorządem mieszkańców wsi; ustawa ta została uchylona na mocy art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, (Dz. U. 1990r. nr 32, poz. 191; dalej w skrócie: "ustawa wprowadzająca"). W istocie więc zarówno ust. 2, jak
i ust. 3 art. 48 u.s.g. odnosi się do dawnych sołectw, czyli samorządów mieszkańców wsi. Mienie gminne to dawne mienie gromadzkie, które uzyskało ten status na mocy art. 98 ust. 2 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych, (Dz. U. 1979 r. nr 26, poz. 139). Art. 98 powołanej ustawy obowiązywał również pod rządami ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego, gdyż jej art. 181 wyłączył jego derogację. Utracił moc dopiero z dniem wejścia w życie ustawy wprowadzającej (art. 2 ust. 1 pkt 1) tj. z dniem 27 maja 1990 roku. Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy wprowadzającej mienie gminne w rozumieniu art. 98 ustawy
z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych, staje się z dniem wejścia w życie ustawy o samorządzie terytorialnym z mocy prawa mieniem gminy, na której obszarze jest położone. Jednakże, jak wynika z art. 7 ust. 3 ustawy wprowadzającej sołectwom, utworzonym na obszarze dotychczasowych sołectw, które dysponowały mieniem gminnym, właściwe organy gminy przekażą składniki mienia komunalnego (mienia gminy), o których mowa w ust. 1. Na gruncie niemniejszej sprawy nie ma wątpliwości, że Rada Gminy [...] przekazała Sołectwu [...] dawne mienie gminne na mocy § 26 ust. 1 i ust. 2 statutu nadanego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] lutego 2003 r., w którym stwierdza się, że sołectwo prowadzi gospodarkę mieniem komunalnym pochodzących z mienia wiejskiego sołectwa (§ 26 ust. 1 pkt. 1), a dotychczasowe prawa sołectwa odnoszące się do mienia komunalnego pochodzącego z mienia wsi pozostają nienaruszone
(§ 26 ust. 2) – analogiczny pogląd, tyle że dotyczący wsi [...], położonej na terenie gminy [...] wyraził tutejszy Sąd w wyroku z dnia 10 lutego 2017 roku, sygn. akt II SA/Rz 1700/16; wyrokiem z dnia 20 października 2017 roku, sygn. I OSK 1297/17 NSA oddalił skargę kasacyjną od przedmiotowego wyroku.
Na przedstawione oceny nie ma wpływu uchwała Rady Gminy [...]
z dnia [...] marca 2020 roku, nr [...] zmieniająca uchwałę w sprawie zatwierdzenia Statutów Sołectw z [...] lutego 2003 r. W wyniku podjęcia wzmiankowanej uchwały usunięto z treści statutu Sołectwa [...] wszystkie postanowienia dotyczące mienia gminnego (mienia wiejskiego), do którego sołectwo miało dotychczas prawo. Nie ma to jednak znaczenia, albowiem źródłem uprawnień sołectwa do mienia gminnego (wiejskiego) nie jest wyłącznie statut, ale przede wszystkim ustawa – art. 48 ust. 3 u.s.g. oraz art. 7 ust. 3 ustawy wprowadzającej. Stąd też postanowienia pierwotnego statutu Sołectwa Z. - § 26 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 - przekazujące sołectwu mienie komunalne pochodzące z mienia wiejskiego miały jedynie charakter konfirmatywny, a nie prawnokształtujący. Ich derogacja nie może więc odnieść skutku w postaci pozbawienia sołectwa praw do mienia komunalnego pochodzącego z mienia gminnego (mienia wiejskiego), albowiem pozostawałoby to w niedopuszczalnej opozycji z jednoznaczną treścią art. 48 ust. 3 u.s.g. oraz art. 7 ust. 3 ustawy wprowadzającej.
Kluczowe w niniejszej sprawie jest zatem ustalenie, czy nieruchomość (działka nr 149), której dotyczy zaskarżona uchwała stanowiła mienie gminne na dzień 27 maja 1990 roku. Z tym dniem mienie gminne stało się mieniem komunalnym właściwej gminy. Dopiero ta gmina, stosownie do treści art. 7 ust. 3 ustawy wprowadzającej, przekazała takie mienie sołectwom, które dysponowały wcześniej mieniem gminnym. Zatem jednoznaczne ustalenie, że uchwała objęta skargą wydana została z naruszeniem art. 48 ust. 2 usg wymaga stwierdzenia, że wskazana w niej działka nr 149 była przed 27 maja 1990 r. mieniem gminnym, że po tej dacie stała się mieniem komunalnym (gminy) i że Gmina [...] nieruchomość tę przekazała Sołectwu utworzonemu przez tę Gminę, któremu przysługiwały uprawnienia do mienia gminnego, którego składnikami była właśnie ta działka. W ocenie Sądu okoliczności te zostały zweryfikowane pozytywnie.
Z dopuszczonych w sprawie dowodów wynika jednoznacznie, że objęta uchwałą Rada Gminy [...] nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. działka, położona w miejscowości [...], oznaczona numerem: nr 149, na dzień 27 maja 1990 roku, stanowiła mienie gminne, tworzące majątek wsi [....].
Z zaświadczenia Starosty [...] z dnia 20 maja 2021 roku,
nr [...] wynika, że działka nr 149 od 1 stycznia 1980 roku do dnia wydania zaświadczenia oznaczona była numerem ewidencyjnym 149 i miała powierzchnię 59,08 ha.
Jak wynika z decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] marca 1996 roku, nr [...], wydanej na podstawie art. 18 ust. 1 w zw.
z art. 7 ust. 1 ustawy wprowadzającej działka nr 149 o pow. 59,08 ha, położona we wsi [...] stała się z mocy prawa własnością Gminy [...]. Zgodnie ze spisem inwentaryzacyjnym stanowiącym integralną część decyzji komunalizacyjnej, działka nr 149 stanowiła "mienie gminne". Fakt ten potwierdza również rejestr gruntów jednostki ewidencyjnej [...] – obszar wiejski [...] z 1974 roku, gdzie działka nr 149 została wskazana jako "pastwisko gminne".
Kolejnym dokumentem potwierdzającym, że działka nr 149 stanowiła mienie gminne jest protokół kontroli Regionalnej Izby Obrachunkowej w [...] z dnia [...] maja 2006 roku, nr [...], w którym w punkcie 43 expressis verbis wytknięto Gminie [...] zawarcie umowy dzierżawy działki nr 149 w [...] bez zgody Zebrania Wiejskiego wsi [....].
Status mienia gminnego (mienia wiejskiego) działki nr 149 potwierdza również sama Gmina [...] w zawartych przez nią umowach dzierżawy tej działki
z dnia 15 maja 2012 roku, 8 stycznia 2014 roku, 5 maja 2015 roku i 6 maja 2020 roku. W § 1 umowy z maja 2012 roku wprost stwierdzono, że działka nr 149 stanowi "mienie wiejskie wsi Z.". Analogiczne potwierdzenie znajduje się w § 1 umowy ze stycznia 2014 roku. W § 1 umów z maja 2015 i 2020 roku stwierdza się z kolei, że "nieruchomość stanowiąca przedmiot umowy, położona w miejscowości Z.
nr 149 jest obciążona prawami mieszkańców tej miejscowości do wypasu zwierząt gospodarskich."
Analogiczną wymowę ma także protokół z posiedzenia Rady Sołeckiej wsi [...] z dnia 9 maja 2005 roku oraz uchwała Zebrania Wiejskiego wsi [...]
z 11 marca 2012 roku, które wskazują, że działka nr 149 stanowi "pastwisko wiejskie", "mienie wiejskie".
Uwzględniając całość naprowadzonych okoliczności i ocen Sąd stwierdza, że działka nr 149, położona w [...], stanowiła mienie gminne w rozumieniu art. 7 ust. 3 ustawy wprowadzającej i art. 48 ust. 3 u.s.g., wobec czego, podejmując uchwałę z dnia [...] marca 2020 r. Nr [...] w przedmiocie dzierżawy tej działki, Rada Gminy [...] obowiązana była dysponować uprzednią zgodą Zebrania Wiejskiego Sołectwa - Wsi [...]. Ponieważ Zebranie Wiejskie takiej zgody nie wyraziło, skarżona uchwała, jako że narusza art. 48 ust. 2 usg, musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego w stosownym zakresie, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a.
Stanowisko Gminy [...], że jako właściciel ma prawo do dysponowania działką nr 149 jest co do zasady trafne, tyle że nie uwzględnia ograniczeń wynikających z treści art. 48 ust. 2-4 u.s.g. W zakresie, w jakim mienie komunalne stanowi jednocześnie mienie gminne, uszczuplanie dotychczasowych praw sołectw, wymaga uprzedniej zgody zebrania wiejskiego. Wydzierżawienie działki stanowiącej mienie gminne osobie trzeciej, per se prowadzi do uszczuplenia prawa sołectwa do dysponowania tą działką, a zatem wymaga uprzedniej zgody organu, o którym mowa w art. 48 ust. 3 u.s.g.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło