II SA/Rz 788/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2018 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin -skargę oddala- Przedmiotem skargi S.R. (dalej: Skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: SKO lub Kolegium) z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy. Z akt sprawy wynika, że w dniu 1 lutego 2018 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynął wniosek [...] Wojewódzkiego Komendanta Policji w [...] L.dz. [...] o skierowaniu Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem w ramach posiadanych uprawnień, z uwagi na otrzymanie przez niego w okresie od 13 grudnia 2016 r. do 10 listopada 2017 r. łącznie 28 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], Starosta [...], działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1260 z późn. zm. – dalej: p.r.d.) w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 1, art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. 2017 r. poz. 978 z późn. zm.) oraz w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej: k.p.a.) skierował Skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii A, B, C, C+E, D prawa jazdy, w związku z w/w wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 1 i art. 139 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 104 k.p.a., poprzez skierowanie go na kontrolny egzamin państwowy sprawdzający kwalifikację wobec przyjęcia przez Organ, że w okresie od 13 grudnia 2016 r. do 10 listopada 2017 r. uzyskał 28 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, gdy tymczasem we wskazanym okresie na skutek odbycia dwóch szkoleń zmniejszających liczbę punktów karnych, przypisana Skarżącemu liczba punktów karnych nie przekroczyła 24 punktów. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], SKO w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) P.r.d. oraz art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 2001) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 130 ust. 1 p.r.d., Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i wyłącznie uprawniony organ Policji ma kompetencję do usuwania punktów karnych, przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d. Kwestia ta nie może natomiast być rozpatrywana w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 981/17, Kolegium wskazało, że organy są związane danymi zawartymi w ewidencji i ani organ I instancji, ani organ odwoławczy nie mogą ingerować w tę kwestię w sprawie wszczętej wnioskiem komendanta wojewódzkiego Policji na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. Za chybiony Kolegium uznało zarzut dotyczący ustalenia terminu, w którym nastąpiło przekroczenie przez Skarżącego 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, wskazując, że podstawą przedmiotowego postępowania był art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) P.r.d., nie zaś art. 130 p.r.d. Końcowo Organ podał, że zgodnie z § 8 ust. 6 Rozporządzenia Ministra spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. 2012 poz. 488) odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżący wniósł o uchylenie opisanej wyżej decyzji SKO w [...] w całości, wstrzymanie jej wykonania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. Zdaniem Skarżącego Organ odwoławczy błędnie przyjął, że w sprawie prowadzonej przez Organ I instancji wystąpiły wszystkie przesłanki do wydania decyzji o skierowaniu Skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy, a jednocześnie nie wystąpiła żadna z przesłanek negatywnych przesądzających o usunięciu takiego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Ponadto Kolegium nieprawidłowo uznało, że Starosta był uprawniony i zobligowany do wydania decyzji w sprawie skierowania Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji i nie był uprawniony do badania prawidłowości wpisania liczby punktów do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i usuwania tych punktów z ewidencji. W ocenie Skarżącego Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę, powinien był zweryfikować, czy szkolenie odbyte przez Skarżącego w dniu 29 listopada 2017 r. zostało wzięte pod uwagę przez organ dokonujący wpisów i usunięć wpisów punktów karnych w ewidencji, a także organ wydający decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga na decyzję SKO została przez Sąd oddalona w całości bowiem okazała się zupełnie niezasadna. W pierwszej kolejności należy podnieść, iż sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności decyzji administracyjnych, Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób wyczerpujący (art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a.), dzięki czemu mógł stanowić dla organów podstawę do władczej konkretyzacji przepisów prawa materialnego. Należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, iż materialnoprawną podstawą wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie posiadanych uprawnień stanowił art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. Zgodnie z treścią zastosowanej przez organy regulacji P.r.d., kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 w/w ustawy. Natomiast w myśl art. 130 ust. 1 P.r.d., Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów karnych. Dodać też wypada, iż według art. 130 ust. 2 P.r.d., kierowca wpisany do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Artykuł 130 P.r.d. z dniem 4 stycznia 2018 r., a więc po wydaniu decyzji przez SKO, został uchylony na mocy art. 124 pkt 13 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. nr 30, poz. 151). Sąd kontroluje decyzję SKO według stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w chwili jej wydawania. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości stanowisko orzekających w sprawie Organów, że w postępowaniu w sprawie o skierowanie na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy nie bada się, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy, ani też czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano w ewidencji kierowców naruszających przepisy właściwą liczbę punktów. Otóż w tym zakresie właściwy jest komendant wojewódzki Policji, którego działania ewidencyjne mogą być poddane jedynie kontroli sądu administracyjnego w drodze wniesienia skargi na czynności tego organu. Natomiast w przypadku, gdy w/w ewidencji wpisy tymczasowe staną się wpisami ostatecznymi i przekroczona zostanie liczba 24 punktów, komendant wojewódzki Policji zobligowany jest do skierowania do starosty odpowiedniego wniosku, zaś starosta po otrzymaniu tego wniosku zobowiązany jest do wydania decyzji kierującej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2018 r., sygn. III SA/Kr 523/18, LEX). Z chwilą wpływu do Starosty wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o sprawdzenie kwalifikacji, Organ samorządowy był uprawniony do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji konkretyzującej względem Skarżącego art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. Z treści przytoczonego wniosku wynikało w sposób nie budzący wątpliwości, że S.R. w okresie od 13 grudnia 2016 r. do 10 listopada 2017 r., aż sześciokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co otrzymał łącznie 28 punktów. W tej sytuacji, nie budzi wątpliwości skierowanie Skarżącego na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji w zakresie kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień. Słusznie Organ odwoławczy uznaje, że liczba punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, obliczona przez komendanta wojewódzkiego Policji, jest wiążąca dla starosty oraz dla SKO w ramach prowadzonego postępowania. Reasumując, wydana przez SKO oraz Starostę decyzja w sprawie skierowania na egzamin ma charakter związany, uzależniony od działań wnioskowych właściwego organu Policji. Podnoszone przez Skarżącego zarzuty związane z odbyciem przez niego szkoleń w dniu 13 marca 2017 r. oraz w dniu 29 listopada 2017 r. nie mogły wpłynąć na ocenę decyzji SKO oraz decyzji Starosty. Po pierwsze, jak już wyjaśniono tego rodzaju twierdzeń nie można skutecznie podnosić w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, tylko przed organem prowadzącym ewidencje kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Starosta nie prowadzi tego rejestru publicznego, przez co nie ma jakiegokolwiek wpływu na jego zawartość. Zarzuty strony mogą być rozważane merytorycznie, jednak wyłącznie w postępowaniu przed organami Policji i ewentualnie przed sądem administracyjnym w skardze na czynność lub bezczynność w przedmiocie wpisu do ewidencji. Po drugie, z treści wniosku o skierowanie wynika, że Organ Policji uwzględnił fakt odbycia szkolenia i zmniejszył przyznane skarżącemu punkty. Po trzecie, szkolenie z dnia 29 listopada 2017 r. nie miało wpływu na ilość punktów przyznanych za istotny dla sprawy okres czasu, bowiem zostało odbyte po dniu ostatniego z uwzględnionych naruszeń P.r.d., czyli po 10 listopada 2017 r. Skarżący musi wiedzieć, że z uprawnienia jakie określał uchylony już art. 130 ust. 3 P.r.d. mogli skorzystać tylko tacy kierowcy, którzy przed przystąpieniem do szkolenia otrzymali taką ilość punktów, która po ich stronie nie rodziła obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, a więc mniej niż 24 punkty. Natomiast jeżeli już nastąpiło przekroczenia tego limitu, odbycie przez kierowcę szkolenia pozostaje bez wpływu na liczbę uzyskanych punktów. Taki sposób interpretacji powołanego przepisu jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. wyrok NSA z 7 sierpnia 2018 r., sygn. I OSK 2345/16, LEX, wyrok NSA z 24 lipca 2018 r., sygn. I OSK 463/18, LEX). Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się w działaniach Organów obu instancji przyczyn, które mogłyby zadecydować o wykorzystaniu kompetencji kasacyjnych w postaci uchylenia czy stwierdzenia nieważności przedmiotu skargi. Organy oparły swe decyzje na obowiązujących regulacjach normatywnych, które nie budzą wątpliwości co do zgodności z przepisami Konstytucji RP. Dodać też wypada, iż uzasadnienie decyzji SKO w sposób przekonujący tłumaczy podstawy wydanego rozstrzygnięcia. Wobec powyższych motywów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.