II SA/Rz 804/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 października 2017 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania -skargę oddala- Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. nr NB [...]odmawiające wznowienia postępowania w sprawie samowolnej przebudowy budynku gospodarczego i zmiany sposobu użytkowania tego budynku, na działce W. M., zakończonego decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2001 r. nr [...]. Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że przedmiotem nadzwyczajnego postępowania – wznowienia- jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2001 r. nr [...]nakazująca W. M. przedłożenie określonych dokumentów, celem uzyskania pozwolenia na użytkowanie pomieszczeń budynku gospodarczego przy ul. W. 73 jako biuro firmy "M.". Z całości akt administracyjnych wynika, że decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] Starosta Powiatu udzielił pozwolenia na użytkowanie istniejącego budynku gospodarczego z przeznaczeniem na biura firmy "M." położonego na działce nr ewid. Gr. 1986/4 przy ul. W. 73 z uwagi na wypełnienie przez inwestora nałożonych obowiązków. W dniu 28 lipca 2006 r. H.S. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2001 r., nr [...] w oparciu o art. 145 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; dalej: "K.p.a.") wskazując, że nie brała udziału w oględzinach, które odbyły się w dniu 29 sierpnia 2001 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , działając w oparciu o art. 149 § 3 K.p.a. odmówi wznowienia postępowania, z uwagi na uchybienie terminu do złożenia wniosku. Z akt sprawy nie wynika, żeby decyzja była przedmiotem kontroli instancyjnej. Wnioskiem z dnia 1 września 2009 r., którego dotyczy niniejsze postępowanie, H. S. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie "samowolnej przebudowie budynku gospodarczego i zmianie sposobu użytkowania tegoż budynku na działce W. M.". W dniu 21 kwietnia 2009 r. złożyła również wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z dnia [...] października 2001 r. podając, że przedstawione przez W. M. zgłoszenie do przystąpienia do wykonania robót budowlanych z dnia 2 września 1998 r. zostało sfałszowane. W tej sprawie zapadły następujące rozstrzygnięcia: - decyzją z dnia [...] czerwca nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności wskazując na brak przesłanek, - decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tą decyzję i stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] października 2001 r., -wyrokiem z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa Wojewódzki sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, -decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. Decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...]działając w oparciu o art. 149 § 3 K.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wznowienia postępowania z wniosku H. S. z dnia 9 września 2009 r. z uwagi na wyeliminowanie decyzji z dnia[...]października 2001 r. w sprawie, w której wznowienia żądała. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uwzględniając aktualny na dzień orzekania stan faktyczny i prawny sprawy, stwierdził, że decyzja z dnia [...] października 2001 r. pozostała nadal w obrocie prawnym. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie odmówił wznowienia postępowania działając na podstawie art. 149 § 3 K.p.a., przyjmując, że wniosek został złożony po terminie. Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Tym razem w uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji nie poczynił ustaleń, czy złożony przez H. S. wniosek dotyczy wznowienia postępowania, czy też jest wnioskiem o ponowne przeprowadzenie postępowania w sprawie, a także brak ustaleń dotyczących daty, w której strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Wyrokiem z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 1129/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. nr [...]. Pismem z dnia 17 czerwca 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał wnioskodawczynię o sprecyzowanie wniosku zgodnie z zaleceniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W odpowiedzi H. S. wskazała, że swoje żądanie o wznowienie postępowania opiera na : "punkcie 1,2,4,5,6". Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił postepowanie, a następnie decyzją z dnia [...] października 2013 r. odmówił wznowienia postępowania, wskazując na brak dowodów, że zgłoszenie z dnia 2 września 1998 r. lub inne dokumenty, na których oparto decyzje z dnia 2 października 2001 r. okazały się fałszywe, decyzja nie została wydana w wyniku przestępstwa, a H. S. była stroną postępowania i brała w nim udział, a decyzja nie wymagała uzgodnienia. Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił opisaną decyzją oraz postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w całości i przekazał sprawę do ponownego rozparzenia. Przyczyną takiego stanowiska organu był brak ustaleń przez organ I instancji warunku zachowania terminu, daty, w której strona dowiedziała się o podstawie do wznowienia postępowania. Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 166/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II OSK 3319/14 uchylił wyrok i oddalił skargę. Postanowieniem z dnia[...] lutego 2017 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. odmówił wznowienia postępowania. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał to postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że H.S. nie przedstawiła dokumentów, tj. prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego fakt, że dowody w sprawie [...], na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe oraz, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2001 r. została wydana w wyniku przestępstwa. Nie podała również żadnych nowych dowodów i okoliczności w sprawie, które istniały w dacie orzekania przez organ I instancji. Wyjaśnił, że okoliczności i dowody, które Skarżąca wskazała: pismo Prezydenta Miasta z dnia 9 lipca 2009 r. informujące o fakcie, iż dokumentacja zgłoszenia wykonania robót budowlanych na działce przy ul. W. 73 z dnia 2 września 1998 r. nie figuruje w rejestrach Wydziału Urbanistyki, Gospodarki Gruntami i Geodezji Urzędu Miejskiego , zaistniały dopiero w lipcu 2009 r. W skardze do Sądu Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu, że nie wykazała istnienia nowych dowodów czy okoliczności, które mają wpływ na sprawę. Jak wyjaśniła przedstawiła organowi pismo Prezydenta Miasta, że nie zostało zarejestrowane zgłoszenie o przystąpieniu do wykonania robót budowlanych na działce położonej przy ul. W. 73, z czego wywodzi, że dokument ten został sfałszowany na potrzeby postępowania. Od daty otrzymania tego pisma należało liczyć termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, co przeczy ustaleniom organu, że daty tej nie da się ustalić. Prowadząc w taki sposób postepowanie organ naruszył zasadę zaufania uczestników postępowania do organów- art. 8 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Sąd w całości podziela stanowisko organów orzekających w tej sprawie co do niezachowania przez skarżącą terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. W szczególności skarżąca jako podstawę wznowienia postępowania wskazała nowe okoliczności faktyczne, istotne dla sprawy oraz wydanie decyzji w wyniku przestępstwa fałszerstwa (k. 110 akt I instancji). Podała, że dowiedziała się o powyższym z treści pisma Prezydenta Miasta z dn. 09.07.2009r. w którym poinformował ją, że w Wydział Urbanistyki ,Gospodarki Gruntami i Geodezji Urzędu Miejskiego nie figuruje w rejestrach prowadzonych spraw oraz dzienniku wpływu korespondencji do wydziału UGGiG sprawa zgłoszenia przystąpienia robót budowlanych na działce położonej przy ul. W. 73 z wniosku p. W. M. lecz nie jest w stanie podać szczegółowej daty odbioru przedmiotowego dokumentu. Argumentacja skarżącej wskazuje, że nowe fakty i dowody oraz przestępstwo opisane w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. to sfałszowanie zgłoszenia i przystąpienie do wykonania robót budowlanych z dnia 2 września 1988 r. przez W. M.. Skarżąca jako datę powzięcia wiadomości o tych faktach podała datę otrzymania pisma od Prezydenta Miasta z dnia 9 lipca 2009 r. we wrześniu 2009 r., po powrocie z leczenia sanatoryjnego, co wynika z jej pisma z dnia 7 lipca 2009 r. Organy prawidłowo przyjęły, że skarżąca uchybiła 1 – miesięcznemu terminowi do wniesienia podania o wznowienie, liczonego od daty dowiedzenia się o podstawie wznowienia. O braku w Urzędzie Miejskim zgłoszenia z dn. 02.09.1998 Pani H.S. wiedziała w roku 2003 o czym świadczy pismo PINB przeniesione z akt sprawy [...] z dn. [...].03.2003r prowadzonej w sprawie legalności rozbudowy budynku gospodarczego (zmiana nazwy budynku z mieszkalno-warsztatowego na gospodarczy w późniejszym postępowaniu nastąpiła po wyroku sądu) W. M. na działce o ówczesnym nr ewid. 1986/4 z dn. 24.03.2003r skierowane do Urzędu Miejskiego w związku z oświadczeniem P. H. S. wniesionym do protokołu z dn. 21.03.2003r o braku zgłoszenia z dn. 02.09.1998 w Urzędzie Miejskim . ( kserokopia str. 5 i 6 protokołu k. 112 i k. 113 – 115 akt I instancji). Słusznie więc organy przyjęły, że H. S. o podnoszonym fałszowaniu dokumentów, braku zgłoszenia, nowych dowodach wiedziała zatem w latach 2002-2003. Sąd zauważa ponadto, że skarżąca oczywiście mija się z prawdą co do daty powzięcia wiadomości o w/w podstawach wznowienia także dlatego, że powoływała się na nie wprost w swoim wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z dnia [...] października 2001 znak: [...]. Sąd w niniejszej sprawie związany jest, tak jak organy administracji wykładnią prawa i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w prawomocnym wyroku NSA z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II OSK 3319/14. NSA przyjął, że istotnym jest, iż postępowanie w sprawie wznowienia postępowania składa się z dwóch etapów. Pierwszy obejmuje kwestię wznowienia. Drugi, rozstrzygnięcie co aktu administracyjnego objętego wnioskiem o wznowienie. Na pierwszym etapie bada się, czy podanie o wznowienie postępowania dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną, czy wskazuje podstawy z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zostało złożone w terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Spełnienie tych przesłanek warunkuje dopuszczalność wznowienia postępowania, co następuje w drodze postanowienia, stosownie do art. 149 § 1 k.p.a. To postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy - art. 149 § 2 k.p.a. Konsekwencją braku spełnienia owych przesłanek warunkujących wznowienie jest postanowienie o odmowie wznowienia postępowania - art. 149 § 3 k.p.a. Organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 k.p.a.). Jedynie, jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał w sprawie decyzję ostateczną następuje dewolucja kompetencji na organ wyższego stopnia, o wznowieniu postępowania rozstrzyga wówczas organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2 (art. 150 § 2 k.p.a.). Ale tak sytuacja nie zachodziła w tej sprawie, z akt sprawy nie wynika, aby przyczyną wznowienia, miała być działalność organu, który wydał decyzję. W sprawie niniejszej, ostateczną decyzję z dnia[...] października 2001 r. nr 70/2001, której weryfikacji domagała się strona wydał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego i ten organ obowiązany był ustalić okoliczności warunkujące wznowienie postępowania lub ich brak i wydać postanowienie w przedmiocie dopuszczalności wznowienia. NSA wskazał, że tymi okolicznościami, które winien badać w sprawie PINB było między innymi zachowanie terminu do wznowienia postępowania. Stwierdzenie więc przez organ odwoławczy, iż organ I instancji wznowił postępowanie postanowieniem z dnia 26 lipca 2013 r. bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie spełnienia przesłanek z art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., uzasadniało eliminację z obrotu prawnego zarówno tego postanowienia jak i wydanego w jego następstwie rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, zawartego w decyzji z dnia [....] grudnia 2013 r. Albowiem bez prawidłowego zweryfikowania warunków formalnych do wznowienia postępowania niedopuszczalne jest przeprowadzanie postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Organy prawidłowo wykonały wytyczne zawarte w w/w wyroku NSA ustalając, że w oczywisty sposób skarżąca składając podanie o wznowienie 9 września 2009 r. uchybiła terminowi z art. 148 § 1 K.p.a., co skutkowało wydaniem postanowienia na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. uznając zaskarżone postanowienie za prawidłowe skargę oddalił.