II SA/Rz 821/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ NSA Maria Piórkowska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. II SA/Rz 821/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] Prezydent Miasta [...], po rozpatrzeniu wniosku T. K., zmienił decyzję własną nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., przyznającą T. K. zasiłek stały w ten sposób, że zmienił wysokość zasiłku stałego z kwoty 402,69 zł na kwotę 444 zł miesięcznie. W uzasadnieniu organ wskazał, że zmianie uległa sytuacja dochodowa T. K., która obecnie nie pobiera dodatku mieszkaniowego. Wnioskodawczyni jest osobą samotnie gospodarującą a obecnie nie posiada żadnego dochodu. Wskazano, że zgodnie z § 1 pkt 1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477,00 zł. Na podstawie § 1 pkt 2d ustalono maksymalną wysokość zasiłku stałego na kwotę 440 zł, która stanowi nową wysokość zasiłku stałego. T. K. złożyła odwołanie od tej decyzji, podnosząc, że brak właściwej decyzji a także brak podjęcia odpowiednich czynności doprowadzą ją oraz jej rodzinę do ubóstwa, utraty mienia, zatrudnienia oraz miejsca zamieszkania. Przedstawiła także przebieg postępowań toczących się z jej udziałem oraz dokonała oceny sposobu rozstrzygania spraw przez organy administracji publicznej oraz sądy powszechne i prokuraturę. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, powołując w podstawie prawnej art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, ze zm.) zwanej dalej k.p.a. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zakwestionowana odwołaniem decyzja Prezydenta Miasta [...] została doręczona T. K. w dniu 27 kwietnia 2012 r. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, o czym odwołująca został pouczona w zaskarżonej decyzji. W przedmiotowej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 11 maja 2012 r., T. K. złożyła zaś odwołanie od decyzji organu I instancji w dniu 14 maja 2012 r. w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej [...]. W związku z powyższym stwierdzono, że w niniejszej sprawie nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to jest przedmiotem skargi T. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w której skarżąca nie wskazała kierunku jego weryfikacji, nawiązała natomiast do postępowań toczących się w różnych sprawach oraz wyraziła krytyczną ocenę sposobu działania organów administracji publicznej oraz sądów i prokuratury. Skarga ta została podtrzymana w całości przez kuratora T. K., która jest osobą częściowo ubezwłasnowolnioną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn stanowiących podstawę wydania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 P.p.s.a. do ich uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji lub postanowienia, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowi art. 134 k.p.a. Przepis ten dotyczy pierwszego etapu postępowania odwoławczego, w którym następuje badanie wniesionego środka odwoławczego pod względem formalnym. Na tym etapie organ odwoławczy jest obowiązany ocenić czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie. Negatywny wynik badania wstępnego skutkuje wydaniem jednego z 2 wymienionych w art. 134 k.p.a. rozstrzygnięć – stwierdzenia niedopuszczalności odwołania lub stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Tryb i termin wniesienia odwołania reguluje art. 129 § 1 i § 2 k.p.a., stanowiąc, iż odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. W art. 128 k.p.a. ustawodawca ustanowił zasadę, iż odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, by z odwołania wynikało, że strona jest niezadowolona z wydanej decyzji. Nieistnienie wymogu uzasadnienia odwołania wskazuje, że jedynym elementem decydującym o zakwalifikowaniu określonej czynności procesowej jako wniesienie odwołania, jest niezadowolenie z decyzji organu I instancji. W oparciu o ten obligatoryjny element należy rozstrzygać ewentualne wątpliwości co do charakteru tej czynności (por. wyrok NSA z dnia 11.09.2001 r., I SA 637/00, System Orzecznictwa LEX Nr 54521, wyrok NSA z dnia 11.03.2008 r., II GSK 458/07, LEX Nr 469753, postanowienie NSA z dnia 17.02.2009 r., II OSK 166/09, LEX Nr 557050). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości data doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji – 27.04.2012 r., która to data wraz z podpisem skarżącej T. K. widnieje na oryginale decyzji znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy (k. 23 akt organu I instancji). Niesporny jest także termin złożenia pisma T. K. opatrzonego datą 14 maja 2012 r., skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, rozpoczynającego się od słów: "Materiał dowodowy do odwołania". Na oryginale tego pisma widnieje pieczęć Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej i data 14 maja 2012 r. Organ II instancji badając kwestie formalne środka odwoławczego uznał to pismo za odwołanie i przyjął, że zostało złożone 14 maja 2012 r., z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu stanowisko Kolegium jest przedwczesne i zostało podjęte bez dokładnego wyjaśnienia sprawy. W piśmie uznanym z odwołanie skarżąca T. K. nawiązała bowiem do wcześniejszego odwołania, używając sformułowania "w załączeniu do wcześniejszego odwołania". Może to wskazywać, że faktycznie odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] zostało wniesione wcześniej, a przedmiotowe pismo złożone 14.05.2012 r. stanowi pismo procesowe uzupełniające odwołanie. Kwestia ta wymagać będzie wyjaśnienia, przy czym należy pamiętać, że o charakterze danej czynności procesowej decyduje nie nazwa czy forma podania, lecz wyłącznie jego treść oraz intencja wnioskodawcy, a ewentualne mylne zatytułowanie pisma nie może stanowić przeszkody do nadania mu biegu i rozpoznania go we właściwym trybie. Reasumując, Sąd uznał, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania w rozpoznawanej sprawie zostało stwierdzone przez Kolegium bez uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, a więc z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., nakazujących organowi podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do rzetelnego wyjaśnienia sprawy, a także art. 8 k.p.a. obligującego organy administracji publicznej do prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Naruszenie tychże przepisów postępowania oraz art. 134 k.p.a. Sąd uznał za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Sąd odstąpił od stosowania art. 152 P.p.s.a. i określenia czy i w jakim zakresie zaskarżone postanowienie może być wykonane, z uwagi na fakt, iż nie nadaje ono żadnych praw i nie nakłada obowiązków.