II SA/Rz 821/19
WyrokWSA w Rzeszowie2020-01-21
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Stanisław Śliwa, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana właściwości rzeczowej organu administracji publicznej w trakcie postępowania odwoławczego, spowodowana nowelizacją przepisów prawa miejscowego i nadaniem instalacji statusu regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów (RIPOK), skutkuje bezprzedmiotowością postępowania przed organem pierwszej instancji i koniecznością jego umorzenia?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie administracyjne na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a., ponieważ zmiana właściwości rzeczowej organu w trakcie postępowania odwoławczego, wynikająca z nowelizacji przepisów prawa miejscowego i nadania instalacji statusu RIPOK, spowodowała bezprzedmiotowość postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji. Zmiana stanu prawnego pozbawiła organ pierwszej instancji uprawnień do prowadzenia sprawy, co uzasadnia umorzenie postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) uchylającą decyzję Starosty o udzieleniu pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych i umarzającą postępowanie administracyjne. SKO uznało, że zmiana przepisów prawa miejscowego i nadanie instalacji statusu regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów (RIPOK) spowodowały utratę właściwości przez Starostę i bezprzedmiotowość postępowania. Skarżący zarzucił niewłaściwe zastosowanie przepisów o umorzeniu postępowania i zmianie właściwości organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji mechaniczno – biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych -skargę oddala-
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego
(dalej: "Kolegium; "SKO") z dnia [...] maja 2019 r. Nr [...] wydana w sprawie udzielenia pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych.
W podstawie prawnej Kolegium wskazało art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. oraz art. 201 i art. 378 ust. 2a pkt 3 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r., poz. 799 ze zm. – zwana dalej "P.o.ś.")
Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że Starosta po rozpoznania wniosku J.K. decyzją z dnia [...] czerwca
2015 r. nr [...] orzekł o udzieleniu wyżej wymienionemu, prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...], pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do mechaniczno - biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych (MBP), zlokalizowanej
w Zakładzie Zagospodarowania Odpadów w W. W rozstrzygnięciu tym szczegółowo określono warunki realizacji zezwolenia.
W decyzji podano, że organem właściwym do wydania pozwolenia jest Starosta [...] na podstawie art. 378 ust. 1 P.o.ś. Wskazano, że instalacja wymaga pozwolenia zintegrowanego, gdyż zalicza się zgodnie z pkt 5.3 lit. b załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości - do instalacji w gospodarce odpadami przeznaczonymi do odzysku lub kombinacji odzysku i unieszkodliwiania o zdolności przetwarzania ponad 75 Mg/dobę. Organ I instancji uznał, że wniosek spełnia wymogi art. 208 P.o.ś., a lokalizacja instalacji jest zgodna z zapisami planu gospodarki odpadami dla województwa podkarpackiego.
Od powyższej decyzji odwołania złożyły Fundacja [...] oraz Stowarzyszenie [...].
Fundacja [...] zarzuciła wydanie decyzji na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy. W jej ocenie instalacja J.K. nie jest wpisana do wojewódzkiego planu gospodarki odpadami (WPGO) jako istniejąca lub projektowana instalacja regionalna, nie będzie mogła przyjmować odpadów zmieszanych o kodzie 20 03 01. Tym bardziej, że instalacja przeznaczona do przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych, która nie została ujęta w wojewódzkim planie gospodarki odpadami nie może uzyskać pozwolenia zintegrowanego.
Zdaniem Fundacji na podstawie akt sprawy nie sposób było ustalić jakie są wymagania jakościowe odbiorcy paliwa oraz jakie parametry końcowe winny zostać osiągnięte, ani czy dalsze jego wykorzystanie w procesie odzysku jest pewne. Ścieżka postępowania z odpadami opisana we wniosku oraz powielona w decyzji
w zakresie procesu biologicznego suszenia jest niezgodna z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 11.09.2012 r. w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych. Zakwestionowano ustalenie maksymalnych ilości przyjmowanych odpadów. Pozwolenie zezwala na przyjmowanie samych zmieszanych odpadów komunalnych w ilości 30 000 Mg/rok, podczas gdy w zezwoleniu wskazano, że produkt finalny na wszystkich liniach instalacji jakim jest paliwo alternatywne o kodzie 19 12 10 wnosi również 30 000 Mg/rok (tab. II.5), wskazując jednocześnie, że na linii nr 1 paliwa może wystąpić 30 000 Mg/rok (tab. II.5.1) i na linii nr 2 - 15 000 Mg/rok (tab.II.5.2). Pozwolenie nie zawiera uzasadnień formalno-prawnych ani technicznych na zaistnienie takich przypadków. Zaproponowane we wniosku rozwiązania techniczno-technologiczne funkcjonowania instalacji są niezgodne z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 11 września 2012 r. w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów zmieszanych komunalnych. Organ wydając pozwolenie zintegrowane zezwala na prowadzenie działalności pozorowanej, imitującej pracę instalacji MBP i prowadzącej do tzw. "dekodowania" odpadów. W ocenie odwołującego się pozwolenie jest wadliwe i winno zostać uchylone jako niespełniające wymogów przepisów prawa.
Po rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia [...] SKO postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. stwierdziło jego niedopuszczalność, z uwagi na brak podstaw do uznania Stowarzyszenia za stronę postępowania.
Natomiast po rozpoznaniu odwołania Fundacji, decyzją z dnia [...] sierpnia
2015 r. nr [...], Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Na skutek złożonej skargi w sprawie orzekał WSA w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 8 września 2016 r., sygn. II SA/Rz 1525/15 oddalił skargę Fundacji. Natomiast po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej od ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 listopada 2018 r. sygn. II OSK 2897/16 uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję SKO. NSA zarzucił, że nie dokonano oceny instalacji objętej pozwoleniem zintegrowanym na prowadzenie instalacji do przetwarzania odpadów co do zgodności tak wydawanego pozwolenia z treścią Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa [...]. W szczególności wskazano na opis instalacji objętej tabelą 6.1-24 zawierającą wykaz istniejących, realizowanych i planowanych instalacji w Regionie Południowo-Zachodnim i zawarte w tej tabeli wymagania wobec instalacji prowadzonej przez [...]. Z uzasadnienia wyroku oraz decyzji nie wynikało, aby treść tej tabeli była przedmiotem oceny tak Sądu, jak i organu administracji. Następnie, np. tabela 6.1.-25 ww. Wojewódzkiego Planu zawierała dane dotyczące charakterystyki sposobu przetwarzania odpadów przez instalację zarządzaną przez [...] oraz wielkości masy odpadów w latach 2015-2017. Z uzasadnień wyroku oraz decyzji także nie wynikało, aby pozwolenie to było oceniane, co do jego zgodności z tą tabelą.
NSA nie przesądził, czy na rzecz przedsiębiorcy [...] powinno być wydane pozwolenie zintegrowane, ale wskazał, że skoro Wojewódzki Plan Gospodarki Odpadami opisał rodzaj instalacji, sposób przetwarzania odpadów i wielkości przetwarzania tych opadów, to obowiązkiem tak Sądu, jak i organu odwoławczego było przeprowadzenie oceny zgodności treści wydanego pozwolenia z danymi zawartymi w planie wojewódzkim. Takiej oceny zabrakło w tej sprawie. Ponadto
w ocenie NSA, wydana w trakcie toczących się postępowań sądowych, decyzja Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., zmieniająca na podstawie art. 155 k.p.a., decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. niewątpliwie naruszała prawo. Starosta nie powinien bowiem zmieniać wydanego pozwolenia zintegrowanego wiedząc, że wniesiono skargę do sadu administracyjnego, a nawet po wszczęciu postępowania, powinien je zawiesić do chwili zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Jednakże w okolicznościach tej sprawy NSA nie stwierdził nieważności decyzji Starosty z [...] kwietnia 2016 r. z tego powodu, że podstawowy zakres rozstrzygania
w przedmiocie pozwolenia zintegrowanego zawarty został już w decyzji Starosty z [...] czerwca 2015 r. w której określono rodzaj instalacji, sposób przetwarzania odpadów (MBP), wydajność instalacji i jej lokalizację. Decyzja z [...] kwietnia 2016 r. nie dokonywała więc zmian co do tych kwestii, które były objęte Wojewódzkim Planem Gospodarki Odpadami. NSA zalecił by Kolegium ponownie rozpoznając odwołanie dokonało oceny, czy w zakresie merytorycznego załatwienia sprawy niezbędnym będzie wszczęcie postępowania w celu np. unieważnienia decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2016 r.
Stosując się do ww. zaleceń Kolegium wszczęło z urzędu postępowanie
w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Starosty a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r.
Natomiast po ponownym rozpoznaniu odwołania Fundacji [...] decyzją z dnia [...] maja 2019 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie administracyjne wszczęte przez Starostę [...] na wniosek J.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] o udzielenie pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do mechaniczno - biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych, zlokalizowanej w Zakładzie Zagospodarowania Odpadów w W.
W uzasadnieniu podało, że podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przede wszystkim przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska. Cytując treść art. 211 P.o.ś. podało, że decyzja organu I instancji została wydana w 2015 r. na wniosek J.K. prowadzącego działalność pn. [...] o wydanie pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do zbierania i przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych na instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów zlokalizowanej w miejscowości W. Wnioskowana instalacja została zaliczona do instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości jako instalacja w gospodarce odpadami do odzysku lub kombinacji odzysku i unieszkodliwiania o zdolności przetwarzania ponad 75 ton na dobę z wykorzystaniem miedzy innymi obróbki biologicznej. Instalacja taka wymieniona została w pkt 5 ust. 3 lit. b załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości. Nie ulegało wątpliwości, że stosownie do art. 201 ust. 1 P.o.ś. niezbędnym było wydanie pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie przedmiotowej instalacji do zbierania
i przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych.
Kolegium zauważyło, że w chwili orzekania w przedmiocie wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego, organ I instancji w decyzji prawidłowo zrealizował wymogi dotyczące tego pozwolenia. Właściwie ustalił, że złożony wniosek spełnia wymogi określone przepisami prawa i lokalizacja instalacji była zgodna z zapisami Planu Gospodarki Odpadami (w skrócie "WPGO") dla Województwa uchwalonym uchwałą Sejmiku Województwa [....] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. W obowiązującym w dniu orzekania przez Starostę WPGO, instalacja firmy [...] w W. była wpisana jako "Sortownia odpadów zmieszanych i selektywnej zbiórki i jest uznana jako instalacja zastępcza dla Regionu Południowo-Zachodniego, Regionu Południowo-Wschodniego, Regionu Centralnego i Regionu Zachodniego. Zakład ten mógł przetwarzać zarówno zmieszane odpady komunalne jak i odpady zbierane selektywnie. Plan zakładał między innymi budowę instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów przez Firmę [...], budowę instalacji przetwarzania frakcji podsitowej (ulegającej biodegradacji).
Kolegium wskazało, że w trakcie toczącego się postępowania sądowo-administracyjnego w związku ze złożonym przez Fundację [...] odwołania od decyzji Starosty z [...] czerwca 2015 r. udzielającej pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych, uchwałą Sejmiku Województwa [....] nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. uchwalony został nowy Plan Gospodarki Odpadami Województwa [...] 2022. Jednocześnie utraciła moc obwiązującą ww. uchwała nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Obecnie uchwałą Sejmiku Województwa [...] nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2019 r. nr [...]) zmieniono Uchwałę Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. w sprawie wykonania Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa [...] 2022 m. in. w ten sposób, że sortownia odpadów komunalnych zmieszanych i z selektywnej zbiórki w W., [...] wpisana została jako regionalna instalacja do przetwarzania odpadów.
Kolegium podkreśliło, że ta okoliczność, tj. fakt że instalacja prowadzona przez firmę wnioskodawcy została wpisana jako regionalna instalacja przetwarzania odpadów oznacza, że zmieniła się właściwość rzeczowa organu do wydania pozwolenia zintegrowanego. Obecnie istniejąca instalacja mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów [...] J.K. w W. o wydajności części mechanicznej 30 tys. Mg oraz części biologicznej 21 tys. Mg posiada status RIPOK. Zgodnie z art. 378 ust. 2a pkt 3 Poś., marszałek województwa jest właściwy w sprawach pozwolenia na wytwarzanie opadów i pozwolenia zintegrowanego dla regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych i dla instalacji określonych w wojewódzkim planie gospodarki odpadami jako regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych. Przepis ten został dodany na podstawie art. 3 pkt 2 ustawy z 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 122). Podobne unormowania zawiera art. 41 ust. 2 pkt 3 ustawy o odpadach, który wskazuje marszałka województwa jako organ właściwy w sprawie wydania zezwolenia na zbierania odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów, jeśli zezwolenia te mają być wydane dla regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych i dla instalacji określonych
w wojewódzkim planie gospodarki odpadami jako regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych.
Kolegium podkreśliło, że obecnie wskutek zmian przepisów prawa miejscowego, organem właściwym do rozpoznania złożonego przez wnioskodawcę wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego jest Marszałek Województwa, a nie jak dotychczas, Starosta. W tej sytuacji uznało, że postępowanie prowadzone przez Starostę w przedmiocie udzielenia pozwolenia zintegrowanego dla regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych stało się bezprzedmiotowe. Organ zaznaczył, że zmiana przepisów prawnych może prowadzić do pozbawienia organu zdolności do przeprowadzenia postępowania. W takim przypadku postępowanie winno być umorzone, stosownie do art. 105 § 1 K.p.a. W obecnym stanie faktycznym i prawnym wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego winien być złożony do Marszałka Województwa w myśl art. 378 ust. 2a pkt 3 Poś. W tej sytuacji koniecznym było uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Rzeszowie złożył J.K. – prowadzący działalność gospodarczą pod firmą produkcja [...], wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w sytuacji gdy organ I instancji było właściwy rzeczowo
i miejscowo do wydania zaskarżonego pozwolenia zintegrowanego w dacie jego wydania, a z uwagi na zmianę w przepisach prawa miejscowego, instalacja skarżącego uzyskała status ripok, a dla tego typu instalacji właściwym jest marszałek województwa, to postępowanie w przedmiocie wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego prowadzone przez organ I instancji stało się bezprzedmiotowe,
a w konsekwencji decyzję w sprawie pozwolenia zintegrowanego należało uchylić, a samo postępowanie umorzyć. Skarżący zauważył, że w stanie faktycznym sprawy, sama zmiana właściwości organu w toku postępowania odwoławczego nie miała wpływu na prawidłowość decyzji wydanej przez organ I instancji i nie powodowała bezprzedmiotowości postępowania, lecz jedynie mogła obligować organ II instancji do zbadania własnej właściwości do rozpatrzenia odwołania, a w razie jej utraty do przekazania odwołania organowi właściwemu według zmienionych przepisów do jego rozpatrzenia;
- art. 105 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, że w sytuacji, gdy organem właściwym do wydania pozwolenia zintegrowanego był starosta, a na etapie ponownego rozpoznawania odwołania od pozwolenia zintegrowanego doszło do zmiany organu właściwego do wydania tego typu decyzji z uwagi na zmianę statusu instalacji, wówczas zachodzi bezprzedmiotowość "pierwotnego" postepowania prowadzonego przez starostę. Zmiana właściwości organów już po wydaniu decyzji, na etapie postępowania odwoławczego nie może prowadzić do przyjęcia, że decyzja została wydana przez organ niewłaściwy i do uznania postępowania za bezprzedmiotowe;
- art. 138 § 1 pkt 2 in fine w zw. z art. 105 § 1 i art. 19 § 1 oraz w zw. z art. 65 § 1
w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez zaniechanie przekazania sprawy właściwemu organowi II instancji, po ustaleniu że w toku postępowania odwoławczego doszło do zmiany statusu instalacji skarżącego wpływającej na właściwość organów orzekających w przedmiocie pozwolenia zintegrowanego i uchyleniu – mimo braku właściwości – decyzji organu I instancji oraz umorzeniu postępowania pierwszoinstancyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. SKO wstrzymało wykonanie decyzji z [...] maja 2019 r.
Natomiast w odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sądy administracyjne, jak stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz 2325), zwanej dalej "P.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego jej załatwienia, a ocenia czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono przepisów postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano normy prawa materialnego. Przy rozpatrywaniu konkretnej sprawy nie badają zatem ani celowości ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ograniczają się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie decyzji będącej przedmiotem sprawy. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. i zgodnie z jego treścią sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 P.p.s.a.).
Oceniając zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie, tj. co do jej zgodności z prawem Sąd nie stwierdził przy jej wydawaniu naruszenia prawa i w konsekwencji, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.
Zaskarżoną decyzją SKO, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 201 i art. 378 ust. 2a pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, uchyliło decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. Starosty [...] ([...]) o udzieleniu J.K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmę [...] pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do mechaniczno – biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych (MBP), zlokalizowanej w Zakładzie Zagospodarowania Odpadów w W. i umorzyło postępowanie administracyjne Starosty, wszczęte na wniosek ww. Istota niniejszej sprawy, a co za tym idzie – zarzutów skargi, sprowadza się zatem do kwestii, czy organ odwoławczy prawidłowo skorzystał z dyspozycji norm prawnych wskazanych w podstawie prawnej decyzji z dnia [...] maja 2019 r. ([...]).
Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Z kategorycznego brzmienia tego przepisu wynika, że umorzenie z powodu bezprzedmiotowości postępowania jest obligatoryjne.
Przesłanką umorzenia postępowania na podstawie cyt. wyżej art. 105 § 1 k.p.a. jest bezprzedmiotowość postępowania "z jakiejkolwiek przyczyny", czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej, skutkujący tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przesłanka ta może powstać w trakcie postępowania, czyli w sprawie już zawisłej, albo może wtedy się ujawnić, albo też dopiero w toku postępowania zostanie ona stwierdzona. Wówczas, jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (zob. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2006 r., I OSK 967/05, Lex nr 201507). W ocenie Sądu, ustalenia organu odwoławczego, iż nie ma przesłanek do orzekania co do istoty sprawy, co skutkuje koniecznością zakończenia postępowania w myśl art. 105 § 1 k.p.a. (orzeczeniu kończącym sprawę pod względem procesowym), zasługuje na akceptację. Wspomnieć też należy, że organ odwoławczy, jako organ o charakterze reformacyjnym, ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji.
Otóż z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że na wniosek J.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] wydana została przez Starostę, jako organ właściwy do prowadzenia sprawy administracyjnej, w dniu [...] czerwca 2015 r. decyzja udzielająca wnioskodawcy pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do mechaniczno – biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych (MBP), zlokalizowanej w Zakładzie Zagospodarowania Odpadów w W. Nie było kwestyjne, że prowadzenie przedmiotowej instalacji, zaliczonej do instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczy albo środowiska jako całości, wymagało uprzedniego uzyskania wnioskowanego pozwolenia zintegrowanego. Wspomniana wyżej decyzja Starosty, zakwestionowana w odwołaniu wniesionym przez Fundację [...], została utrzymana w mocy przez SKO decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., zaś wniesiona przez tę Fundację skarga wyrokiem tut. Sądu z dnia 8 września 2016r. (II SA/Rz 1525/15) została oddalona. Wyrok ten, jak i decyzję z dnia 31 sierpnia 2015 r. powołaną wyżej, uchylił NSA w dniu 21 listopada 2018 r. (II OSK 2897/16), uznając potrzebę dokonania oceny zgodności wydanego pozwolenia z treścią Planu Gospodarki Odpadami dla Woj. [...] (w szczególności w zakresie zgodności z tabelą zawierającą wymagania wobec przedmiotowej instalacji).
Nadto zebrany w sprawie niniejszej materiał dowodowy wykazuje w sposób wyraźny, że w okresie trwającego postępowania sądowoadministracyjnego, omówionego wyżej, wskutek odwołania wniesionego przez Fundację [...], uchwałą z dnia [...] stycznia 2017 r. Sejmiku Województwa [...] Nr [...] uchwalony został nowy Plan Gospodarki Odpadami Województwa [...] 2022 i jednocześnie uchwała z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr XXIV/409/12 (obowiązująca w dacie wydania pozwolenia zintegrowanego wnioskowanego przez J.K.) utraciła swą moc obowiązującą. Z kolei ww uchwała z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...] została zmieniona przez Sejmik Województwa [...] w dniu [...] marca 2019 r. uchwałą Nr [...] w sprawie wykonania Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa [...] 2022 (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., Nr [...]), która weszła w życie 15 maja 2019 r.m.in. w ten sposób, że sortownia odpadów komunalnych zmieszanych i z selektywnej zbiórki W., [...] została wpisana jako regionalna instalacja do mechaniczno – biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych.
Trafnie zatem uznał organ odwoławczy, że wpisanie dotychczasowej instalacji prowadzonej przez firmę skarżącego, jako regionalna instalacja przetwarzania odpadów komunalnych wiąże się ze zmianą właściwości rzeczowej organu administracji do wydania pozwolenia zintegrowanego. Aktualnie instalacja ta o wydajności w części mechanicznej 30 tys. Mg i części biologicznej 21 tys. Mg posiada status RIPOK i nie jest on kwestionowany przez pełnomocnika skarżącego (pismo z dnia [...] kwietnia 2019 r.).
Trzeba też wskazać, że zgodnie z art. 378 ust. 2a pkt 3 ustawy Prawo ochrony środowiska marszałek województwa jest właściwy w sprawach pozwolenia na wytwarzanie odpadów i pozwolenia zintegrowanego dla instalacji komunalnych, o których mowa w art. 38b ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Na akceptację Sądu zasługuje zatem stanowisko organu odwoławczego, iż wskutek zmiany przepisów prawa miejscowego do rozpoznania wniosku skarżącego o wydanie pozwolenia zintegrowanego organem właściwym pozostaje Marszałek Województwa.
W kontrolowanej sprawie niekwestionowana zmiana stanu prawnego pozbawiła dotychczas uprawniony organ I instancji (Starostę) uprawnień do prowadzenia postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia zintegrowanego i ta okoliczność stanowiła dla organu odwoławczego dostateczną podstawę do uchylenia decyzji i umorzenia postępowania I instancji, tj. zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 in fine.
Prawidłowe zastosowanie tego przepisu możliwe jest tylko w przypadku bezprzedmiotowości postępowania przed organem I instancji. Przypadek bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 p 1 k.p.a. zachodzi również wtedy, gdy na skutek zmiany stanu prawnego organ dotychczas uprawniony do prowadzenia sprawy administracyjnej utracił zdolność do prowadzenia postępowania w tej sprawie, która pozostając sprawa administracyjną należy do właściwości już innego organu. Nie ulega zatem wątpliwości, że postępowanie Starosty stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1, stąd też organ odwoławczy prawidłowo uchylił jego decyzję i umorzył postępowanie przed tym organem, w myśl art. 138 § 1 pkt 2 in fine.
Mając powyższe na względzie, nie dopatrując się naruszenia prawa, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło