II SA/Rz 832/24

WyrokWSA w Rzeszowie2024-11-27

Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Maria Mikolik, Jolanta Kłoda-Szeliga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego mogło zostać przyznane wnioskodawcy, który do 31 grudnia 2023 r. pobierał zasiłek stały, pomimo złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne w listopadzie 2023 r. i rezygnacji z zasiłku stałego od kwietnia 2024 r.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie mogło zostać przyznane wnioskodawcy, który do 31 grudnia 2023 r. pobierał zasiłek stały. Zgodnie z przepisami obowiązującymi do tej daty, posiadanie prawa do zasiłku stałego stanowiło negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Rezygnacja z zasiłku stałego i wybór świadczenia pielęgnacyjnego nastąpiły po terminie, w którym prawo do świadczenia pielęgnacyjnego mogło powstać na podstawie przepisów dotychczasowych.
Stan faktyczny
Skarżący P. C. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na pobieranie przez skarżącego zasiłku stałego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając, że wybór świadczenia pielęgnacyjnego zamiast zasiłku stałego nastąpił po terminie, w którym prawo do świadczenia pielęgnacyjnego mogło powstać na podstawie przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Maria Mikolik AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2024 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 14 maja 2024 r. nr SKO.405.ŚR.730.353.2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego – skargę oddala – Przedmiotem skargi P. C. (dalej: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: "SKO", "Kolegium") z 14 maja 2024 r. nr SKO.405.ŚR.730.353.2024 o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – dalej "k.p.a."). Jak wynika z akt administracyjnych i uzasadnienia zaskarżonej decyzji P. C. zwrócił się do Prezydenta Miasta S. (dalej: "Prezydent") o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką D. C., która legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S. z 15 września 2023 r. nr [...] zaliczającym ją do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. W orzeczeniu tym wskazano, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 5 lipca 2023 r., zaś daty postania niepełnosprawności nie da się ustalić. Po rozpoznaniu wniosku Prezydent decyzją z 28 grudnia 2023 r. nr ŚR.8252.405.2023.GR nie przyznał świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad D. C. na okres od 1 listopada 2023 r. do 30 września 2025 r. Organ podał, że podstawą odmowy przyznania świadczenia jest fakt, że nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 323 ze zm. – dalej: "u.ś.r."). Odwołanie od tej decyzji złożył P. C. wnioskując o jej zmianę i przyznanie wnioskowanego prawa. Zarzucił zastosowanie art. 17 ust. 1, w tym art. 17 ust. 1b u.ś.r. w sytuacji, gdy przepis ten został uznany za niekonstytucyjny. Wskazaną na wstępie decyzją z 14 maja 2024 r. SKO w Tarnobrzegu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Na wstępie Kolegium powołało się na treść art. 63 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 2003 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429 ze zm. – dalej: "u.ś.w.") i wyjaśniło, że P. C. nie miał przyznanego uprzednio prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zatem nie zachodzi kontynuacja prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wnioskodawca złożył 27 listopada 2023 r., przy czym miał on już ustalone prawo do zasiłku stałego. Złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne w listopadzie 2023 r. bez dokonania wyboru świadczenia, którego dokonano dopiero w 2024 r. powoduje, że nie można uznać, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. W tym czasie przysługiwało wnioskodawcy prawo do zasiłku stałego i do końca 2023 r. nie dokonał on wyboru świadczenia, co w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. stanowiło negatywną przesłankę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium podkreśliło, że nie jest możliwe zastosowanie przepisów przejściowych tj. art. 63 i nast. u.ś.w. P. C. do 31 grudnia 2023 r. nie nabył prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ przeszkodą było pobieranie przez niego zasiłku stałego. W art. 63 ust 1 u.ś.w. wskazano, że przepisy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. będą miały zastosowanie do spraw o świadczenie pielęgnacyjne w których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. Prawo takie powstaje po rezygnacji z zasiłku stałego, a powyższego wyboru świadczenia wnioskodawca dokonał dopiero w 2024 r. W stanie prawnym obejmującym do 31 grudnia 2023 r. zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje wnioskodawcy, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo m.in. do zasiłku stałego. Jakkolwiek wnioskodawca dokonał wyboru świadczenia pielęgnacyjnego zamiast zasiłku stałego, to jednak nastąpiło to już po dacie obowiązywania przepisów w brzmieniu dotychczasowym. Kolegium zaznaczyło, że P. C. nie może być beneficjentem świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego w oparciu o przepisy obowiązujące do 31 grudnia 2023 r. Natomiast sama osoba niepełnosprawna może się ubiegać o przyznanie prawa do świadczenia wspierającego na podstawie przepisów u.ś.w. Nie zgadzając się z powyższą decyzją P. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Kwestionowanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy a mianowicie: - art. 17 ust. 1, ust. 1b u.ś.r. przez błędną jego wykładnię i niezasadne doszukiwanie się przesłanki odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia w fakcie powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki po ukończeniu przez nią wieku określonego w przepisie art. 17 ust.1b u.ś.r. co nie może stanowić przyczyny odmowy świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na wyrok TK z 21 października 2014 r. sygn. K 38/13 i potwierdzenie w tym wyroku o niekonstytucyjności powyższego przepisu i uznania, że moment powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki nie ma znaczenia dla możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego; - art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zakresie jakim organ I instancji uznał, że na przeszkodzie do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego stał fakt posiadania przez skarżącego uprawnienia do zasiłku stałego przy czym wyrok TK o sygn. SK 2/17 usuwa z systemu prawa negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wskazaną w ww. przepisie w stosunku do osoby mającej ustalone już prawo do innego świadczenia z zabezpieczenia społecznego i nakazuje przyjąć uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego pod warunkiem dokonania wyboru i rezygnacji z dotychczas pobieranego świadczenia; - art. 63 ust. 1 u.ś.w. poprzez stwierdzenie o niemożliwości zastosowania przepisów przejściowych zawartych w u.ś.w. do istniejącego stanu faktycznego w dniu złożenia wniosku, ze względu na pobieranie zasiłku stałego i konieczności powstania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do 31 grudnia 2023 r., przy czym w rzeczywistości prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało przed 31 grudnia 2023 r., gdyż skarżący spełniał warunki do jego przyznania na podstawie art.17 ust. 1 i nast. u.ś.r. Skarżący wskazał także na naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 75 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w szczególności odnoszących się do niepoinformowania na piśmie skarżącego zwłaszcza przez organ I instancji o możliwości wyboru i rezygnacji z dotychczas pobieranego świadczenia, a nadto nierozważenie możliwości zawieszenia postępowania w zakresie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do czasu wyeliminowania decyzji przyznającej zasiłek stały. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej jako: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a. W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej do sądu decyzji stanowią przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 615) dalej jako: "u.ś.r.". Na wstępie wskazać pozostaje, że wbrew stanowisku organu I instancji, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Wobec tego nie może powodować odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego moment powstania niepełnosprawności - po ukończeniu 18. lub 25. roku życia przez osobę podlegającą opiece, jeżeli wnioskodawca rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad taką osobą. W związku z powyższym art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie mógł stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia. Wskazać należy także, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskich świadczeniach uzupełniających. Jak wynika z akt sprawy Prezydent Miasta S. decyzją z dnia 22 stycznia 2024 r., znak: VIII5100.41.2023.42 zmienił z urzędu decyzję własną z dnia 27 kwietnia 2023 r. z dnia 22 stycznia 2024 r., znak: MOPSVIII.5100.41.2023 w ten sposób, że przedłużył okres ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jednocześnie przedłużając okres przyznania zasiłku stałego P. C. do 30.09.2024 r. Bezspornie, zgodnie zresztą z oświadczeniem pełnomocnika skarżącego pobierał on zasiłek stały w kwotach: a) 618,55 zł w okresie od sierpnia do grudnia 2023 r. zgodnie z decyzją z dnia 2 maja 2023 r., MOPS VIII 5100.41.2023 ; b) 836,02 zł w okresie od stycznia do marca 2024 r. zgodnie z decyzją z dnia 22 stycznia 2024 r., MOPS VIII 5100.41.2023.42. Oświadczył on także, w piśmie z dnia 13 marca 2024 r. (k. 31), że skarżący zrezygnował z pobierania zasiłku stałego od 1 kwietnia 2024 r. Tutejszy Sąd stoi na stanowisku, że w świetle przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. oraz art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 z późn. zm.) dalej jako:"u.p.s.", skarżącemu nie mogło zostać przyznane świadczenie pielęgnacyjne na okres, na który miał on już przyznane wcześniejszą decyzją ostateczną prawo do zasiłku stałego. Stosownie bowiem do art. 37 ust. 4 u.p.s. w przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i renty socjalnej, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania lub zasiłku dla opiekuna, zasiłek stały nie przysługuje. Zatem z brzmienia powołanego przepisu wynika niezbicie, że posiadanie uprawnienia do zasiłku stałego i m.in. świadczenia pielęgnacyjnego powoduje że zasiłek stały nie przysługuje. Jednak powyższa regulacja wskazuje na okoliczność, kiedy to posiadanie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego skutkuje utratą prawa do zasiłku stałego. Dopóki zatem w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja o przyznaniu zasiłku stałego, to w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., nie było możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za ten okres pobierania zasiłku stałego. Okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest determinowany tylko datą wpływu wniosku o przyznanie świadczenia, ale także uzależnione jest od terminu obowiązywania dotychczasowego uprawnienia, którego pobieranie uniemożliwia uwzględnienie wniosku (por. wyrok NSA z 3 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 211/21, wyrok WSA w Olsztynie z 1 września w 2022 r. sygn. II SA/Ol 395/22, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA), Podkreślenia wymaga, że wolą ustawodawcy wyrażoną jednoznacznie w przytoczonym powyżej przepisie art. 37 ust. 4 u.p.s. jest przyznanie pierwszeństwa dla świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem ujmując w normy związane ustalenie prawa do zasiłku stałego wskazał, że "w przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i świadczenia pielęgnacyjnego zasiłek stały nie przysługuje". Zatem jak wskazano już powyżej osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera zasiłek stały, powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń, przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego (zob. wyrok NSA z 18 maja 2021 r., sygn. I OSK 273/21, dostępny w CBOSA). Podkreślić należy, że zakaz kumulowania świadczeń, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. i art. 37 ust. 4 u.p.s. wyklucza sytuację, w której uprawnionemu przysługiwałoby więcej niż jedno - wybrane przez niego - świadczenie, a więc w istocie wyłącza on możność przyznania osobie uprawnionej dwóch lub większej liczby świadczeń. Zatem, nie jest możliwe uzyskanie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego przy jednoczesnym posiadaniu prawa do innych tego typu świadczeń, w tym zasiłku stałego. Przepis art. 24 ust. 2 u.ś.r. stanowi, że prawo do świadczeń ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Sformułowanie "ustala się" można utożsamiać z "przyznaje się", tylko w sytuacji stwierdzenia spełnienia w miesiącu złożenia wniosku wszystkich przesłanek pozytywnych i braku występowania przesłanek negatywnych. Skoro zaś nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia na ten sam cel, która nie może sprowadzać się tylko do deklaracji, ale jej wyrazem musi być ustanie dotychczasowego prawa poprzez uchylenie lub zmianę wcześniejszej decyzji. Okres na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest determinowany tylko datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu przysługiwania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia (por. wyrok WSA w Olsztynie z 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 995/19 oraz wyrok WSA w Olsztynie z 23 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 67/20, CBOSA). Od 1 stycznia 2024 r. obowiązują nowe przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujące warunki przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, które wprowadziła ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429) - dalej: u.ś.w. Zgodnie z art. 63 ust. 1 u.ś.w., który ma charakter intertemporalny w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis art. 63 ust. 1 u.ś.w. należy interpretować w ten sposób, że jeżeli na skutek przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego - czy to organ odwoławczy, czy to organ I instancji ustali, że zakres opieki sprawowanej przez wnioskodawcę spełniał przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w związku z koniecznością stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną, jak również do 31 grudnia 2023 r. spełnione zostały wszystkie inne przesłanki warunkujące powstanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego według przepisów obowiązujących do tej daty, to przyjąć należy, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało na dzień złożenia wniosku, zatem do dnia 31 grudnia 2023 r. (tak słusznie wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 sierpnia 2024 r., IV SA/Po 500/24). W okolicznościach niniejszej sprawy do 31 grudnia 2023 r. nie zaistniało zdarzenie, które może być oceniane jako usunięcie negatywnej materialnoprawnej przesłanki do przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego. Istotny z punktu widzenia art. 63 ust. 1 u.ś.w. stan faktyczny sprawy na datę 31 grudnia 2023 r. obejmował istnienie przeszkody z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Ustalając zakres stosowania powołanego wyżej przepisu art. 63 ust. 1 u.ś.w. uwzględnić należy przywołany już art. 24 ust. 2 u.ś.r., który stanowi, iż prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zasadniczo zatem momentem uzyskania prawa do świadczenia rodzinnego (w rozpatrywanej sprawie - świadczenia pielęgnacyjnego) jest data złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W konsekwencji art. 63 ust. 1 u.ś.w. należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku wniosku o świadczenie pielęgnacyjne złożono skutecznie przed dniem 1 stycznia 2024 r. (to jest przed wejściem w życie art. 43 pkt 4 lit. a u.ś.w. zmieniającego art. 17 u.ś.r.) organy rozpatrując ten wniosek po 1 stycznia 2024 r. zobowiązane są ustalić i ocenić, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego określone w przepisach u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Wyżej wymieniona regulacja nie będzie natomiast mieć zastosowania w takich sprawach, w których przyznanie świadczenia przed dniem 31 grudnia 2023 r. nie było możliwe z tej przyczyny, że wnioskodawca nie spełniał wszystkich wynikających z przepisów u.ś.r. warunków. Tym samym prawidłowo Kolegium przyjęło, że złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne w listopadzie 2023 r. bez dokonania wyboru świadczenia, którego dokonano dopiero w 2024 r. powoduje, że nie można uznać, iż prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. W tym czasie przysługiwało wnioskodawcy prawo do zasiłku stałego i do końca 2023 r. nie dokonał on wyboru świadczenia, co w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 litera a ustawy stanowiło negatywną przesłankę do świadczenia pielęgnacyjnego. W toku postepowania odwoławczego SKO uwzględniło zmianę stanu prawnego w przedmiotowej sprawie. P. C. do 31 grudnia 2023 r. nie nabył prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ przeszkodą było pobieranie przez niego zasiłku stałego. Zauważyć przy tym należy, iż w art. 63 ust. 1 ustawy zmieniającej ustawodawca nie użył zwrotu "do spraw wszczętych, a niezakończonych mają zastosowanie przepisy dotychczasowe", ale wyraźnie wskazał, że przepisy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. będą miały zastosowanie do spraw o świadczenie pielęgnacyjne, w których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. Prawo takie powstaje po rezygnacji z zasiłku stałego, a powyższego wyboru świadczenia wnioskodawca dokona dopiero w 2024 r. W stanie prawnym obowiązującym do 31.12.2023 r. zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 litera a ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje wnioskodawcy, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo m.in. do zasiłku stałego. Jakkolwiek wnioskodawca dokonał wyboru świadczenia pielęgnacyjnego zamiast zasiłku stałego, to jednak nastąpiło to już po dacie obowiązywania przepisów w brzmieniu dotychczasowym. W zaistniałym stanie faktycznym i uwarunkowaniach prawnych, P. C. nie może być beneficjentem świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego w oparciu o przepisy obowiązujące do 31.12.2023 r., natomiast sama osoba niepełnosprawna może się ubiegać o przyznanie prawa do świadczenia wspierającego na podstawie przepisów ustawy o świadczeniu wspierającym. Sąd w tym zakresie w całości podziela stanowisko Kolegium. Zarzuty naruszenia przez SKO art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. i art. 63 ust. 1 u.ś.w. były więc chybione. Zarzuty naruszenia przepisów procesowych, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 75 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności odnoszących się do niepoinformowania na piśmie skarżącego, zwłaszcza przez organ I instancji o możliwości wyboru i rezygnacji z dotychczas pobieranego świadczenia, a nadto nierozważenie możliwości zawieszenia postępowania w zakresie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do czasu wyeliminowania decyzji przyznającej zasiłek stały, zostały uznane przez Sąd za niezasadne. Przywołane wyżej regulacje materialnoprawne jednoznacznie wskazują, że cezurę czasową do podejmowania czynności w postaci stosownych pouczeń przez organy i też zastosowania się do nich ewentualnie przez stronę był 31.12.2023 r. Po tej dacie, wobec treści art. 63 ust. 1 u.ś.w., usunięcie przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącemu poprzez uchylenie decyzji przyznającej mu zasiłek stały nie miałoby znaczenia dla pozytywnego rozstrzygnięcia jego wniosku. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło