II SA/Rz 854/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku r.pr. D. S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 854/12 oddalającego skargę J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia tytułem kosztów pomocy prawnej. Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2013 r. sygn. akt j.w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...]. Postanowieniem referendarza sądowego tegoż Sądu z dnia 18 kwietnia 2013 r. przyznano ustanowionemu dla skarżącego w ramach prawa pomocy radcy prawnemu A. C. (wyznaczonej przez Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych [...]) wynagrodzenie z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia od w/w wyroku skargi kasacyjnej. W dniu 31 maja 2013 r. wpłynęło do Sądu pismo z Okręgowej Izby Radców Prawnych [...] (oznaczone datą 27 maja 2013 r.), na mocy którego nowym pełnomocnikiem dla skarżącego został wyznaczony r. pr. D. S. Przesłanym do Sądu zawiadomieniem i dołączoną do niego opinią oznaczoną datą 1 lipca 2013 r. (nadaną w urzędzie pocztowym 10 lipca 2013 r.) wskazał on na brak uzasadnionych podstaw do sporządzenia i wniesienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi kasacyjnej zmierzającej do wzruszenia wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 9 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 854/12. Jednocześnie wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa związanych z tym kosztów udzielonej skarżącemu z urzędu pomocy prawnej, nieopłaconych w całości ani w żadnej części. Rozpoznając powyższy wniosek stwierdzono, co następuje: Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W odniesieniu do radców prawnych zasady te reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.). Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach przyznanego stronie prawa pomocy należy się wynagrodzenie w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej; oznacza to uprawnienie i obowiązek ustalenia przez Sąd, czy pomoc ta rzeczywiście została udzielona (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/2004). Ocena zasadności i celowości dokonanych przez r. pr. D. S. czynności, znajdujących odzwierciedlenie w przedłożonej przez niego w sprawie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, do takich wniosków nie prowadzi. Opinii tej nie można uznać jako adekwatnej do aktualnego stanu sprawy a tym samym spełniającej kryterium udzielenia pomocy prawnej, czego głównym powodem jest fakt uprzedniego sporządzenia już takiej opinii przez wcześniejszego pełnomocnika skarżącego (r. pr. A. C.). Bez znaczenia pozostaje przy tym sygnalizowane przez J. P. niezadowolenie wynikające z odmowy wniesienia przez r. pr. A. C. skargi kasacyjnej /pismo skarżącego oznaczone datą 11 kwietnia 2013 r., wskazujące na "istotną sprzeczność" ich stanowisk"/ oraz uwzględnienie przez OIRP [...] jego wniosku o zmianę radcy prawnego. W żaden sposób nie uprawniają one do przyjęcia jako uzasadnionego stwierdzenia, że ponowne sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w jakikolwiek sposób przyczyniło się do ochrony interesu prawnego J. P., a tym samym by dawało podstawę do dochodzenia z tego tytułu prawa do wynagrodzenia za pomoc prawną; zgodnie z postanowieniem SN z dnia 12 lutego 1999 r. sygn. II CKN 341/98, czynności pełnomocnika nie mające charakteru pomocy prawnej nie mogą stanowić podstawy do przyznania mu wynagrodzenia ze środków Skarbu Państwa. W opisanej sytuacji do takich samych wniosków prowadzi analiza _@KON@_§ 2 ust. _@POCZ@__@KON@_1 powołanego rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...), stanowiącego, że sąd zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, charakter sprawy i wkład pracy w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W tym zakresie należy zwrócić uwagę na odnoszące się do tej kwestii postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt II OZ 1287/07, zgodnie z którym podjęcie przez wyznaczonego pełnomocnika czynności w sprawie, w szczególności sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi wykonanie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia tego pełnomocnika. Wyznaczenie w sprawie następnego pełnomocnika z urzędu, który wydał tożsame stanowisko o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie uzasadnia przyznania mu kosztów z tytułu zastępstwa procesowego. W przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu koszty związane z jego wynagrodzeniem obciążają Skarb Państwa, nieusprawiedliwione jest zatem przyznawanie ze środków publicznych wynagrodzenia dwóm pełnomocnikom ustanowionym z urzędu, którzy podejmowali w sprawie te same działania, w tym sporządzili dwie podobne w treści opinie o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W istocie oznaczałoby to bowiem nieuzasadnione i nadmierne obciążenie Skarbu Państwa (analogiczne stanowisko zajął NSA w postanowieniu z dnia 14 maja 2009 r. II OZ 404/09 oraz WSA w Warszawie w postanowieniu z dnia 21 stycznia 2010 r. VII SAB/Wa 69/08). Uwzględnienie w przedstawionej sytuacji wniosku r.pr. D. S. prowadziłoby też niejako do podwójnego wynagradzania pełnomocników za pomoc prawną związaną z tym samym etapem postępowania sądowego. Abstrahując od powyższego, na marginesie rozważań należy pozostawić nieistotną w przedstawionych okolicznościach kwestię, czy przedłożone przez r.pr. D. S. pismo zatytułowane jako "opinia" w swej zwięzłości rzeczywiście spełnia kryterium opinii prawnej. Jak pełnomocnik sam wskazał w niej bowiem, że kwestia braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej zmierzającej do wzruszenia wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 9 stycznia 2013 r. została obszernie przedstawiona w opinii poprzedniego pełnomocnika skarżącego z dnia 8 kwietnia 2013 r. i niezasadne jest powtarzanie całości argumentacji w niej przedstawionej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów w związku z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.