II SA/Rz 858/12

25 październik 2012 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 25 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. reprezentowanej przez adwokata J.J., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi wyżej wymienionej, na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie zgodności wybudowanego budynku mieszkalnego z wydanym pozwoleniem na budowę, - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca M. S. złożyła do sprawy II SA/Rz 858/12 wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Sprawa o podanej wyżej sygnaturze nie została zakończona przed Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA). Na aktualnym etapie postępowania skarżąca zobowiązana jest do uiszczenia 500 zł wpisu sądowego z tytułu wniesienia skargi. Pismem z dnia 9 października 2012 r. referendarz sądowy wezwał wnioskującą do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Odpowiedź na to wezwanie zawiera pismo skarżącej z dnia 18 października 2012 r. wraz z załącznikami. Stwierdzono, co następuje: W postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy ciężar wykazania przesłanek uprawniających do uzyskania tego prawa spoczywa w całości na stronie. Działania śledcze mogą być podejmowane przez wyznaczonego referendarza sadowego wyłącznie w sytuacji, gdy wniosek strony wzbudza wątpliwości, co do zgodności ze stanem rzeczywistym. Kolejność faz postępowania rozpoznawczego wyznacza treść art. 252 § 1 oraz 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270; dalej P.p.s.a.). Należy wyjaśnić, iż w sprawach prawa pomocy postępowanie rozpoznawcze ogranicza się do dokumentów źródłowych i oświadczeń składanych przez stronę ubiegającą się o prawo pomocy (art. 255 P.p.s.a.). Rozpoznając wniosek referendarz nie może prowadzić postępowania poza granice wyznaczone przez art. 255 p.p.s.a. w tym nie może występować do innych organów i instytucji o dostarczenie dokumentów mogących mieć wpływ na ocenę wniosku strony ubiegającej się o prawo pomocy. Postępowanie w tym przedmiocie opiera się na zasadzie kontradyktoryjności o czy świadczy nie tylko art. 255 p.p.s.a. a przede wszystkim art. 246 tej ustawy. Dokładnemu ustaleniu zdolności majątkowych M. S. oraz członków jej rodziny miało służyć wezwanie skierowane do strony w dniu 9 października 2012 r. Pomimo właściwego doręczenia wezwania, M. S. nie wykonała w pełni nałożonych na nią obowiązków. Podstawy prawne i faktyczne wezwania nie mogą być kwestionowane. Wyjaśnieniu rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy ma służyć powołana wyżej regulacja art. 255 p.p.s.a. Natomiast dokumenty źródłowe, o które została wezwana M.S. wymieniają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245). Postępowanie uzupełniającego w sprawie zostało przeprowadzone ze względu na wątpliwości, jakie zrodziły się przy ustalaniu okoliczności majątkowych opisanych we wniosku PPF. Skierowane do strony wezwanie obligowało do nadesłania oświadczenia o wartości składników mienia wykorzystywanego do prowadzenia działalności gospodarczej przez wnioskodawczynię oraz jej męża. Tego oświadczenia nie złożono. Nie nadesłano wyciągów z rachunków bankowych za określony czas należących do męża wnioskodawczyni a także nie wyjaśniono także czy mąż wnioskodawczyni dysponuje pojazdem mechanicznym. Na podstawie tych dowodów referendarz sądowy zamierzał ustalić rzeczywiste wpływy i wydatki wszystkich członków gospodarstwa domowego strony wnioskującej. Istnienie rozdzielności majątkowej pomiędzy małżonkami nie przekreśla pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym czy opartego na przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązku alimentacji. Potwierdza to sama skarżąca pisząc, że wobec strat jej przedsiębiorstwa pozostaje wraz z dziećmi na utrzymaniu męża. W zakresie, w jakim dochody i obciążenie finansowe osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym współkształtują sytuację finansową wnioskodawcy o prawo pomocy, tj. jego koszty utrzymania i potencjalne dochody, wojewódzkie sądy administracyjne są uprawione na podstawie art. 255 p.p.s.a. do wzywania o dokumenty źródłowe obrazujące sytuację majątkową domowników wnioskodawcy (postanowienie NSA z dnia 10 marca 2011 r. sygn. akt II FZ 67/11). Wypada podkreślić, iż podmiot wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. W interesie strony leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (postanowienie NSA z 30 lipca 2009 r., sygn. I FZ 174/09, LexPolonica nr 2256797). Ponieważ skarżąca nie odpowiedziała w pełni na skierowane do niej wezwanie referendarza sądowego, to nie spełniła przesłanek przyznania prawa pomocy. Strona nie współpracując w wyjaśnianiu swej pozycji majątkowej i osobistej nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Ten sposób oceny wniosku strony, która nie nadesłała żądnych przez sąd dokumentów źródłowych potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. II GZ 153/11, iż niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, a także przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Tym samym, w takiej sytuacji Sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony. Z tych powodów należało odmówić przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2, art. 255, art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.