II SA/Rz 875/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-11-14
Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Piotr Godlewski, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy udzielająca pomocy rzeczowej innej jednostce samorządu terytorialnego na okres dłuższy niż rok budżetowy, w tym poprzez załączenie projektu umowy do uchwały, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy udzielająca pomocy rzeczowej innej jednostce samorządu terytorialnego na okres dłuższy niż rok budżetowy, a także zawierająca w załączniku projekt umowy określającej sposób wykonania uchwały, narusza prawo w sposób istotny. Pomoc rzeczowa jest wydatkiem budżetowym, który musi mieścić się w rocznym planie budżetowym. Zaciąganie zobowiązań finansowych poza rok budżetowy wymaga zabezpieczenia w wieloletniej prognozie finansowej i uchwale budżetowej, a rada gminy nie może w formie załącznika do uchwały określać sposobu wykonania uchwały, co należy do kompetencji organu wykonawczego.Stan faktyczny
Wojewoda Podkarpacki zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Tyczynie, która udzieliła pomocy rzeczowej Województwu Podkarpackiemu w zakresie utrzymania chodników/ścieżek rowerowych przy drodze wojewódzkiej na lata 2017-2021, z limitem 15.000 zł, na podstawie umowy stanowiącej załącznik do uchwały. Wojewoda zarzucił naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o finansach publicznych, wskazując na niedopuszczalność planowania wydatków poza rok budżetowy oraz na przekroczenie kompetencji rady gminy poprzez załączenie projektu umowy.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały i zasądził od Rady Miejskiej w Tyczynie na rzecz Wojewody Podkarpackiego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi Wojewody Podkarpackiego na uchwałę Rady Miejskiej w Tyczynie z dnia 26 maja 2017 r. nr XXXVII.253.17 w przedmiocie udzielenia pomocy rzeczowej w zakresie utrzymania chodników/ ścieżek rowerowych przy drodze wojewódzkiej I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Rady Miejskiej w Tyczynie na rzecz strony skarżącej Wojewody Podkarpackiego kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi Wojewody Podkarpackiego (dalej w skrócie: "skarżący") reprezentowanego przez r. pr. L. S. jest uchwała Rady Miejskiej w Tyczynie (dalej w skrócie: "Rada Miejska") nr XXXVII/253/17 z dnia 26 maja 2017 r. w sprawie udzielenia pomocy rzeczowej dla Województwa Podkarpackiego
w zakresie utrzymania chodników/ścieżek rowerowych przy drodze wojewódzkiej, którą wydano w następujących okolicznościach:
Uchwałą z dnia 26 maja 2017 r. nr XXXVII/253/17 Rada Miejska udzieliła pomocy rzeczowej Województwu Podkarpackiemu w zakresie utrzymania chodników/ścieżek rowerowych przy drodze wojewódzkiej nr 878 relacji Rzeszów-Dylągówka w latach 2017 - 2021. Pomoc rzeczowa miała zostać sfinansowana ze środków budżetu Gminy w łącznej wysokości nieprzekraczającej 15.000 zł. Udzielenie pomocy rzeczowej miało nastąpić na mocy umowy zawartej między Gminą Tyczyn a Województwem Podkarpackim, której projekt stanowił załącznik do uchwały.
Jako podstawę prawną uchwały powołano art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm. – dalej w skrócie "Usg") oraz art. 216 ust. 2 pkt. 5, art. 220 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 ze zm. – dalej w skrócie "Ufp").
Wykonanie uchwały powierzono Burmistrzowi Tyczyna.
Skarżący wniósł skargę na powyższą uchwałę, domagając się stwierdzenia jej nieważności, a także zasądzenia od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W ocenie skarżącego, Rada Miejska nie była predysponowana do podjęcia inkryminowanej uchwały w takiej formie, albowiem rażąco narusza ona regulacje art. 10 ust. 2 Usg oraz art. 216 ust. 2 pkt. 5, art. 220 ust. 1 i 2 Ufp.
Skarżący przytoczył treść art. 10 ust. 2 Usg określającego podmioty które mogą sobie wzajemnie, bądź innym jednostkom samorządu terytorialnego udzielać pomocy, w tym pomocy finansowej, oraz dokonał sprecyzowania pojęcia "pomocy rzeczowej" jako "działania, wsparcia (zarówno materialnie jak i niematerialnie) dla ulżenia komuś w wysiłku mającym za przedmiot rzeczy (ruchome lub nieruchomości), stanowiącego coś więcej niż pomoc w postaci przekazywania rzeczy w rozumieniu cywilnoprawnym. Następnie przytoczył przepisy Ufp określające definicję budżetu jednostki samorządu terytorialnego, oraz regulujące istotę i zasady udzielania pomocy finansowej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dla innej jednostki samorządu terytorialnego w formie dotacji celowej.
Odnosząc się do zaskarżonej uchwały, skarżący zakwestionował fakt udzielenia pomocy rzeczowej na lata 2017 do 2021, gdyż zaplanowanie poniesienia takich wydatków w przyszłości nie daje podstawy do podjęcia decyzji w tym zakresie w danym roku budżetowym.
Zdaniem skarżącego, zapisy § 2 ust. 1 oraz § 3 zaskarżonej uchwały przesądzają, że mamy do czynienia z przekazaniem zadania publicznego do realizacji, a nie z pomocą rzeczową, o której mowa w art. 10 ust. 2 Usg jak to wynika z uregulowań zawartych w uchwale. A zatem w tym przypadku powinna zostać zastosowana procedura związana z przekazaniem zadania do realizacji poprzez podjęcie stosownej uchwały w tym przedmiocie, a nie uchwała o pomocy rzeczowej jak to ma miejsce w zaskarżanym przypadku. Warunkiem koniecznym jej realizacji byłoby następnie zawarte porozumienie określające prawa i obowiązki stron realizujących zadanie publiczne. Przemawia za tym okres czasu, przez jaki ma być realizowane zadnie w zakresie utrzymania chodników/ ścieżek rowerowych ( 4 lata). Realizacja tego zadania będzie przekraczać dany rok budżetowy i będzie mieć charakter ciągły, wynikający z uregulowań płynących z uchwały. Natomiast pomoc finansowa lub rzeczowa udzielana przez jednostkę samorządu terytorialnego drugiej jednostce na realizację zadania publicznego może być udzielana jednorazowo
i mieścić się w obrębie danego roku budżetowanego, co wynika z przepisów Ufp.
Skarżący nie kwestionując tego, iż wyrażenie przez Radę Miejską zgody na utrzymanie chodników/ścieżek w ciągu i drogi wojewódzkiej stanowi przejaw realizacji zadań publicznych o znaczeniu lokalnym, wskazał, że przed przystąpieniem do realizacji tego zadania publicznego i przed zawarciem porozumienia w tym zakresie, gmina powinna dysponować odpowiednimi środkami finansowymi gwarantującymi należyte wywiązanie się z przyjętego zadania. Środki te powinny być zabezpieczone w budżecie, który corocznie uchwala rada gminy. Wskazał też, że zgodnie z Usg czynności majątkowe przekraczające zakres zwykłego zarządu należą do kompetencji rady gminy i tylko rada gminy może podjąć uchwałę w przedmiocie zaciągnięcia długoterminowych pożyczek i kredytów. Zdaniem skarżącego, przyjęcie przez gminę zadania w postaci współrealizacji z samorządem województwa inwestycji drogowej, należy traktować także w kategorii "spraw majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu", o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt. 9 Usg.
Dalej podał, że porozumienia są formą współdziałania gminy z pozostałymi jednostkami samorządu terytorialnego. Ustawodawca w Usg pozostawił uznaniu gminy zarówno podjęcie współdziałania, jak również ukształtowanie jego treści. Wskazał przy tym, że wykonywanie zadań publicznych objętych treścią porozumienia wymaga zabezpieczenia środków finansowych. O randze porozumień świadczy też to, że są one podawane do publicznej wiadomości.
Przytoczył wreszcie aktualne brzmienie art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1440 ze zm.), zgodnie z którym zarządzanie drogami publicznymi może być przekazywane między zarządcami w trybie porozumienia, regulującego w szczególności wzajemne rozliczenia finansowe. Zarządcy dróg mogą zawierać także porozumienia w sprawie finansowania albo dofinansowania zadań z zakresu zarządzania drogami z budżetów jednostek samorządu terytorialnego.
Zdaniem skarżącego, nowe regulacje ustawy o drogach publicznych dają możliwość przekazania zadania bez przekazywania środków na ten cel albowiem podmiot, który przyjmuje to zadanie, może je realizować przy zaangażowaniu własnych środków finansowych. Przyjęte nowe zapisy są przeciwieństwem wcześniej obowiązujących regulacji, zgodnie z którymi w ślad za przekazaniem zadania publicznego powinien iść transfer środków finansowych na jego realizację. Szczegółowo kwestie te powinny zostać określone w zawartym porozumieniu między zainteresowanymi podmiotami. To właśnie w tym porozumieniu muszą być precyzowane szczegółowe, techniczne warunki wzajemnego rozliczenia finansowego związanego z finansowaniem albo dofinansowaniem zadań z zakresu zarządzania drogami.
W odpowiedzi na skargę, Rada Miejska reprezentowana przez r. pr. T. W. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego.
Zdaniem Rady Miejskiej, stwierdzenie nieważności uchwały może mieć miejsce tylko w sytuacji, gdy taka uchwała narusza przepisy ustaw wprost nakazujące zrealizować dyspozycję ustawy. W innych przypadkach takie działanie jest niedopuszczalne, bo wiąże się z ograniczeniem samodzielności uchwałodawczej gminy, a to jest wkroczeniem w wartość chronioną konstytucyjnie.
W ocenie Rady Miejskiej argumenty przedstawione w skardze ingerują w kwestię doboru formy faktycznego współdziałania pomiędzy organami administracji samorządowej.
Dalej przytoczyła fragment uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego w którym dokonano wykładni pojęcia "pomocy rzeczowej". Następnie podkreśliła, że podjęta przez Radę Miejską uchwała ma na celu udzielenie pomocy rzeczowej Województwu Podkarpackiemu, które nie dysponuje środkami na zabezpieczenie tych działań. Ustawodawca przewidział formę rzeczową takiego działania - zatem uchwała podjęta przez Radę Miejską w Tyczynie nie jest nieważna, gdyż forma faktycznej pomocy została dobrana do aktualnych potrzeb jednostek samorządu terytorialnego.
Podniosła również, że Radzie Miejskiej przysługuje stosownie do postanowień art. 18 ust. 2 pkt 10 Usg kompetencja "określania wysokości sumy, do której wójt może samodzielnie zaciągać zobowiązania", która została wykonana uchwałą. Rzeczone uprawnienie pozostaje w związku z możliwością zaciągania zobowiązań przez jednostkę samorządu terytorialnego poza rok budżetowy, wynikającą z funkcji i zasad uchwalania wieloletniej prognozy finansowej (m.in. art. 228 Ufp).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie: "Ppsa"), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 Ppsa), w tym także na akty uchwalane przez organy stanowiące gmin.
Przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie jest wydana na podstawie
art. 10. ust. 2 Usg uchwała Rady Miejskiej w Tyczynie w przedmiocie udzielenia pomocy rzeczowej dla Województwa Podkarpackiego w zakresie utrzymania chodników/ścieżek rowerowych przy drodze wojewódzkiej. Uwzględniając skargę na taką uchwałę Sąd stwierdza jej nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Takim przepisem szczególnym, który wyłącza stwierdzenie nieważności uchwały jest art. 91 ust. 4 Usg, w myśl którego wskazanie, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa jest obowiązkowe, gdy naruszenie to nie miało charakteru istotnego. W razie naruszenia istotnego, a więc takiego, którego eliminacja prowadziłaby do zmiany treści merytorycznej uchwały, Sąd jest zobligowany do stwierdzenia jej nieważności w całości, bądź w części. Do takich istotnych naruszeń, skutkujących nieważnością uchwały, zalicza się naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię, a także przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał – tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. II FSK 3595/13, publ. LEX nr 2036630.
Badając zgodność z prawem zaskarżonej uchwały Sąd doszedł do przekonania, że weryfikacja ta wypadła negatywnie w stopniu dającym podstawę do stwierdzenia jej nieważności w całości.
W pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę, że podstawa prawna podjęcia uchwały, art. 10 ust. 2 Usg, zasadniczo w sposób dość lakoniczny wyznacza jej treść. Rozstrzyga o jej zakresie podmiotowym (gminy, związki międzygminne, stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego), a o zakresie przedmiotowym stanowi jedynie tyle, że dopuszcza się udzielanie pomocy w tym pomocy finansowej. Posłużenie się zwrotem "w tym" w oczywisty sposób determinuje wniosek
o dopuszczalności udzielania pomocy rzeczowej. Normatywnym afirmowaniem
art. 10 ust. 2 Usg jest art. 216 ust. 2 pkt 5 i art. 220 ust. 1 i ust. 2 Ufp. Z treści powołanych przepisów wynika, że pomoc rzeczowa wchodzi w zakres wydatków budżetowych – to po pierwsze, a po drugie, że udziela się jej na podstawie uchwały organu stanowiącego, która powinna określać jednostkę samorządu terytorialnego będącą beneficjentem pomocy, rodzaj i zakres pomocy oraz cel (zadanie publicznej) pomocy. Z art. 220 ust. 2 Ufp wynika z kolei, że podstawą udzielenia pomocy jest umowa. Z treści art. 10 ust. 2 Usg oraz art. 216 ust. 2 pkt 5 i art. 220 ust. 1 i ust. 2 Ufp nie da się wywieść dla organu stanowiącego upoważnienia do stanowienia
w formie załącznika do uchwały, umowy, która w istocie rozstrzyga o wszystkich kwestiach związanych z wykonaniem podjętej uchwały o udzieleniu pomocy rzeczowej. Stosownie do postanowień art. 30 ust. 1 Usg to organ wykonawczy gminy (wójt, burmistrz lub prezydent) wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa, w tym w szczególności określa sposób wykonania tych uchwał – art. 30 ust. 2 pkt 2 Usg. Określenie w formie załącznika do uchwały
o udzieleniu pomocy rzeczowej sposobu jej wykonania, wykracza poza upoważnienie ustawowe legitymizujące radę gminy do kształtowania jej treści
i bezpośrednio ingeruje w kompetencje organu wykonawczego, wyznaczone treścią art. 18 ust. 2 pkt 2 Usg. W tym też zakresie kwestionowana przez wojewodę uchwała istotnie narusza prawo, stąd też i konieczność stwierdzenia jej nieważności. Opisana wadliwość, przy założeniu, że wyraża jedyną niezgodność zaskarżonej uchwały z prawem oczywiście nie prowadziłaby do stwierdzenia jej nieważności
w całości. Sąd w takim układzie stwierdziłby jej nieważność jedynie w części - § 2 uchwały. Uchwała, w sposób istotny, narusza jednak prawo, również i innymi swoimi postanowieniami.
Sąd podziela stanowisko wojewody, że uchwała w przedmiocie udzielenia pomocy rzeczowej innej jednostce samorządu terytorialnego nie może kreować zobowiązań finansowych poza bieżący rok finansowy.
Stosownie do wyżej poczynionych uwag na tle art. 216 Ufp, Sąd przypomina, że pomoc rzeczowa została sklasyfikowana, jako wydatek jednostki samorządu terytorialnego. Wydatki, o czym przesądza art. 44 Ufp, jednostka samorządu terytorialnego może ponosić w wysokości i na cele określone w uchwale budżetowej, która z kolei, stosownie do postanowień art. 211 ust. 3 i 4 Ufp, stanowi podstawę gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego w danym roku budżetowym/kalendarzowym. Budżet jednostki samorządu terytorialnego jest rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów, i jest uchwalany na rok budżetowy/kalendarzowy – art. 211 ust. 1, 2 i 3 Ufp. Skoro budżet jest planem rocznym, co wynika wprost z powołanych przepisów, to cecha ta przesądza o tym, że nie może on "obejmować" innego okresu jak okres roczny – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 stycznia 2016r., sygn. I SA/Gl 891/15, publ. LEX nr 1984842. Konsekwentnie, jeżeli budżet nie może swymi postanowieniami obejmować zobowiązań wykraczających poza rok budżetowy, to nie jest również dopuszczalne podjęcie uchwały o pomocy rzeczowej na rzecz innej jednostki samorządu terytorialnego, na okresy lat przyszłych. W toku wykonywania budżetu wydatków dokonuje się w granicach kwot określonych
w planie finansowym, z uwzględnieniem prawidłowo dokonanych przeniesień
i zgodnie z planowanym przeznaczeniem – art. 254 pkt 3 w zw. z art. 249 Ufp.
Wsparciem normatywnym powyższych wniosków jest art. 60 Usg, z którego wynika, że za gospodarkę finansową gminy odpowiada wójt i do jego wyłącznej kompetencji należy zaciąganie zobowiązań mających pokrycie w ustalonych
w uchwale budżetowej kwotach wydatków, w ramach upoważnień udzielonych przez radę gminy – ust. 1 i ust. 2 pkt. 1. Podjęta na podstawie art. 10 ust. 2 Usg uchwała
o udzieleniu pomocy rzeczowej nie kreuje bezpośrednio zobowiązania, następstwem którego będzie wydatek. Źródłem takiego zobowiązania będzie dopiero zawarta przez wójta umowa w tym przedmiocie z beneficjentem pomocy – art. 220 ust. 2 Ufp. Podsumowując, jeżeli ustalone w uchwale budżetowej wydatki nie mogą dotyczyć okresów wykraczających poza rok budżetowy/kalendarzowy, a wójt może zaciągnąć zobowiązanie, w tym i zobowiązanie do udzielenia pomocy rzeczowej, wyłącznie gdy wydatki przez nie generowane są ujęte w uchwale budżetowej, to zawarcie umowy na udzielenie pomocy rzeczowej na cztery kolejne lata jest niedopuszczalne,
a uchwała w tym przedmiocie istotnie narusza prawo.
Przedstawione uwagi nie uzasadniają tezy, że jednostka samorządu terytorialnego w ogóle nie może zaplanować udzielenia pomocy rzeczowej na lata przyszłe; jest to oczywiście dopuszczalne w ramach planowania wieloletniego, które wiąże się z podjęciem uchwały w sprawie wieloletniej prognozy finansowej – art. 226 i nast. Ufp. Decydując się na udzielenie pomocy rzeczowej z budżetów lat przyszłych, chronologia działania powinna się przedstawiać następująco: w pierwszej kolejności jednostka samorządu terytorialnego powinna zabezpieczyć wydatki
w wieloletniej prognozie finansowej, a następnie, już w roku udzielenia pomocy, najpierw podjąć stosowną uchwałę budżetową, a dalej uchwałę o udzieleniu pomocy rzeczowej. Uchwała o udzieleniu pomocy rzeczowej – w ocenie Sądu – ma bowiem charakter wykonawczy w relacji do uchwały budżetowej.
Sąd nie podziela stanowiska organu, że zaskarżona uchwała realizuje proklamowaną w art. 18 ust. 2 pkt 10 Usg kompetencję do określania wysokości sumy, do której wójt może samodzielnie zaciągać zobowiązania. W ocenie Sądu takie upoważnienie można zamieścić – odpowiednio - albo w rocznej uchwale budżetowej (w zakresie limitów na wydatki bieżącego roku budżetowego),
a w przypadku wydatków wieloletnich w uchwale o wieloletniej prognozie finansowej.
Zawarta w powołanym w odpowiedzi na skargę art. 228 Ufp kompetencja do upoważnienia w uchwale w sprawie wieloletniej prognozy finansowej organu wykonawczego, dotyczy wyłącznie zaciągania zobowiązań: 1) związanych
z realizacją zamieszczonych w niej przedsięwzięć; 2) z tytułu umów, których realizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki i z których wynikające płatności wykraczają poza rok budżetowy. Udzielenie pomocy rzeczowej w trybie art. 10 ust. 2 Usg nie jest przedsięwzięciem w rozumieniu art. 226 ust. 4 Ufp, nie można również przyjąć, iż jest upoważnieniem do zawarcia umowy, której realizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki i z której wynikające płatności wykraczają poza rok budżetowy. Pomoc rzeczowa jest skierowana do innej jednostki samorządu terytorialnego, a zatem korzyści z niej płynące – w założeniu ogólnym - konsumuje inny podmiot. Zobowiązanie do kierowania pomocy rzeczowej na cztery kolejne lata (plus rok bieżący) w żaden sposób nie stanowi o zachowaniu ciągłości działania jednostki, która ową pomoc oferuje.
Sąd nie podziela natomiast zarzutu skargi, że udzielenie przez gminę pomocy rzeczowej, która przedmiotowo sprowadza się do utrzymania chodników i ścieżek rowerowych przy drodze wojewódzkiej, stanowiło w istocie przekazanie zadania publicznego – zarządu drogą wojewódzką. W tej kwestii Sąd przychyla się do poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2011 roku, sygn. II GSK 1253/10, Lex 1151592, zgodnie z którym przepisy ustrojowe pozwalają na udzielenie przez gminę pomocy rzeczowej na rzecz innej jednostki samorządu terytorialnego bez konieczności przejmowania do realizacji jej zadań własnych. Art. 10 ust. 2 Usg nie wprowadza bowiem ograniczeń co do zakresu i rozmiaru tej pomocy, a wymaga jedynie, by dotyczyła zadań publicznych. Powołane stanowisko wyrażono wprawdzie na gruncie nieobowiązującej już ustawy
o finansach publicznych, niemniej jednak z uwagi na treściową tożsamość uchylonych i aktualnych regulacji, zachowało aktualność. To gmina decyduje –
w ramach wyznaczonych przez obowiązujące przepisy – w jakiej formie będzie współdziałać z inną jednostką samorządu terytorialnego i nawet jeżeli współdziałanie to polega na realizacji, jakiejś części zadań własnych tej jednostki, nie musi przybrać formy, o jakiej mowa w art. 8 ust. 2a Usg. Oceny tej nie zmienia fakt, że na gruncie aktualnego brzemienia art. 19 ust. 4 ustawy o drogach publicznych zarządzanie drogami publicznymi może być przekazywane między zarządcami w trybie porozumienia; porozumienie to powinno regulować wzajemne rozliczenia finansowe stron porozumienia. Novum normatywnym, na które powołano się w skardze stanowi możliwość zawarcia porozumienia w sprawie finansowania albo dofinansowania zadań z zakresu zarządzania drogami z budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd zwraca uwagę, że wzmiankowane porozumienie dotyczy finansowania albo dofinansowania zadania własnego innej jednostki samorządu terytorialnego w zakresie zarządzania drogami publicznymi. Nie odnosi się natomiast do kwestii pomocy rzeczowej udzielanej bez przekazywania tak określonego zadania. Z tego względu Sąd przyjmuje, że art. 10 ust. 2 Usg mógł stanowić autonomiczną podstawę udzielenia pomocy rzeczowej w postaci utrzymania chodników/ścieżek rowerowych przy drodze wojewódzkiej.
Z wyłożonych względów Sąd uwzględnił skargę na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło