II SA/Rz 934/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Ewa Partyka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], znak [...] i umarza postępowanie administracyjne. II SA/Rz 934/16 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], Starosta Powiatu [...] orzekł o utracie przez MB statusu osoby bezrobotnej z dniem 5 kwietnia 2016 r. na okres 180 dni, z powodu jej niestawiennictwa w wyznaczonym terminie w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] i niepowiadomienia w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a), art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 4 w zw. z art. 3 lit. a) – c) oraz art. 33 ust. 4c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 645, ze zm.) - dalej: "u.p.z." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.) – dalej: "k.p.a.". W odwołaniu od tej decyzji MB podniosła, że w okresie od 4 kwietnia 2016 r. do 20 kwietnia 2016 r. była niezdolna do pracy z powodu pobytu w szpitalu. W dniu 21 kwietnia 2016 r. MB stawiła się w siedzibie organu i okazała zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA potwierdzające niezdolność do pracy wskutek pobytu w szpitalu w okresie od 4 kwietnia 2016 r. do 20 kwietnia 2016 r., co potwierdza notatka służbowa z dnia 19 maja 2016 r. Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu I instancji. Organ wskazał, że odwołująca dokonała rejestracji w PUP w [...] w dniu 18.06.2015 r., zaś dokumentacja w sprawie wskazuje, że była to druga jej rejestracja jako osoby bezrobotnej, związana z uprzednią utratą statusu osoby bezrobotnej na skutek niestawiennictwa. Skoro MB po raz kolejny nie stawiła się w wyznaczonym na dzień 5 kwietnia 2016 r. terminie w PUP w [...], w świetle art. 33 ust. 4 u.p.z., organ I instancji w pełni zasadnie pozbawił ją statusu osoby bezrobotnej na okres 180 dni. Odwołująca przyjęła bowiem do wiadomości wyznaczony na dzień 5 kwietnia 2016 r. termin stawiennictwa w Urzędzie Pracy, potwierdzając to swoim podpisem w odpowiedniej kolumnie karty stawiennictwa podczas wcześniejszej wizyty. Ponadto w ciągu 7 kolejnych dni nie powiadomiła o uzasadnionej przyczynie swojego niestawiennictwa, czym wypełniła dyspozycję art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda podał, że hospitalizacja bezrobotnego może zostać uznana za obiektywną i niezależną od strony przyczynę niestawiennictwa, niemniej pod warunkiem poprzedzenia czynności doręczenia zaświadczenia o hospitalizacji zawiadomieniem organu zatrudnienia w terminie 7 dni od stwierdzonej tym zaświadczeniem niedyspozycyjności. W opisywanej sprawie odwołująca wprawdzie dostarczyła zaświadczenie bezpośrednio po ustaniu przyczyn powodujących niedyspozycyjność, jednakże nie dopełniła ustawowego obowiązku zawiadomienia organu o przyczynach swojej nieobecności. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na tę decyzję MB podniosła, że pozbawienie jej statusu bezrobotnego jest krzywdzące i niehumanitarne. W okresie od 4.04.2016 r. do 20.04.2016 r. przebywała na oddziale zakaźnym w szpitalu. Niezwłocznie po zakończeniu leczenia, w dniu 21 kwietnia 2016 r. dostarczyła do organu I instancji druk ZUS ZLA ([...]). W ocenie skarżącej pogląd zaprezentowany przez organy nie ma racjonalnego uzasadnienia, gdyż nie mogła takiego zaświadczenia dostarczyć w trakcie leczenia, a zatem dopełnić obowiązku powiadomienia organu w terminie 7 dni o powodach niestawiennictwa. Przepisy u.p.z. nie upoważniają wprost członów rodziny bezrobotnego do działania jego imieniem przed organem zatrudnienia, a wręcz w większości przypadków wymagają osobistego stawiennictwa i działania osoby bezrobotnej. Ponadto skarżąca jest osobą samotną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 1066) obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.)– zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (u.p.z.), zgodnie z którym starosta pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Z akt sprawy wynika, że skarżącej został wyznaczony kolejny termin stawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...], gdzie była zarejestrowana jako bezrobotna, na dzień 5.04.2016 r. Informacja o tym terminie została skarżącej przekazana, co potwierdziła własnoręcznym podpisem na karcie "Stawiennictwo w urzędzie pracy i propozycje przedłożone bezrobotnemu". Bezspornym jest, że skarżąca nie stawiła się w urzędzie pracy w wyznaczonym dniu. Jak wynika z jej pism oraz zaświadczenia lekarskiego (druk ZUS ZLA nr [...]) spowodowane to było pobytem w szpitalu w okresie od 4.04.2016 r. do 20.04.2016 r. - na Oddziale Zakaźnym. Z ww. dowodów oraz notatki służbowej sporządzonej przez pracownika organu wynika, że następnego dnia po opuszczeniu szpitala – tj. 21.04.2016 r. MB udała się do Powiatowego Urzędu Pracy w [...], przedstawiając wspomniane zaświadczenie lekarskie, a jednocześnie dowiedziała się o wydanej decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. o utracie przez nią statusu osoby bezrobotnej. W dniu 28.04.2016 r. MB złożyła odwołanie od tej decyzji, wskazując na pobyt w szpitalu. W skardze do tut. Sądu wskazała, że nie mogła takiego zaświadczenia dostarczyć w trakcie leczenia, a zatem dopełnić obowiązku powiadomienia organu w terminie 7 dni o powodach niestawiennictwa, bowiem uniemożliwiał jej to stan zdrowia, a ponadto jest osobą samotną. Z treści art. 33 ust. 4a pkt 2 u.p.z. wynika, że dla jego zastosowania konieczne jest zaistnienie obu przesłanek w nim wskazanych, tj. niestawienie się w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy oraz brak powiadomienia o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa w terminie 7 dni od dnia, w którym bezrobotny miał stawić się. Użyte w tym przepisie pojęcie "uzasadniona przyczyna" jest pojęciem niedookreślonym, którego ostateczną treść można ustalić w oparciu o konkretny stan faktyczny sprawy (por. wyrok NSA z dnia 17.02.2011, I OSK 1826/10). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie przyjęty jest pogląd, że uzasadnione przyczyny to okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli zainteresowanego, a więc przyczyny, na które nie miał wpływu. Natomiast za takie "uzasadnione przyczyny" nie uznaje się okoliczności powstałych tylko na skutek niestaranności czy niedbalstwa zainteresowanego (por. wyroki NSA z dnia 1.08.2007 r., I OSK 1821/06, z dnia 25.02.2009 r., I OSK 508/08; z dnia 9.11.2009 r., I OSK 422/09; z dnia 26.10.2010 r., I OSK 942/10 (wszystkie na stronie www.nsa.gov.pl). W tym kontekście należy zatem ocenić wskazaną przez skarżącą przyczynę niestawiennictwa. Nie ulega wątpliwości, że pobyt w szpitalu, stanowi niezależną od bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiająca zgłoszenie się przez niego w urzędzie pracy. W rozpoznawanej sprawie nie doszło również do spełnienia drugiej z przesłanek z art. 33 ust. 4a pkt 2 u.p.z., tj. braku powiadomienia o przyczynie niestawiennictwa w terminie 7 dni od dnia, w którym bezrobotny miał się stawić. Termin ten nie rozpoczął bowiem biegu w dniu wyznaczonego stawiennictwa – tj. 5.04.2016 r, w sytuacji, gdy skarżąca przebywała w tym czasie w szpitalu. Pierwszym dniem, od którego należy liczyć ten termin był następny dzień po opuszczeniu szpitala, tj. 21.04.2016 r, czyli dzień, w którym skarżąca faktycznie zgłosiła się w PUP w [...]. Argumentacja organu wskazująca na konieczność powiadomienia o pobycie w szpitalu za pośrednictwem innych osób nie znajduje w tym wypadku uzasadnienia, zwłaszcza w sytuacji, kiedy skarżąca jest osobą samotną i była hospitalizowana na Oddziale Zakaźnym, gdzie obowiązuje szczególny reżim i izolacja pacjentów. Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, że w realiach rozpoznawanej sprawy brak było podstaw do zastosowania art. 33 ust. 4a pkt 2 u.p.z., a zatem decyzje organów obu instancji wydane w oparciu o ten przepis naruszają prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. uzasadnia ich uchylenie. Jednocześnie wobec braku podstaw do prowadzenia postępowania z art. 33 ust. 4a pkt 2 u.p.z., a zatem zaistnienia przesłanki jego umorzenia, Sąd uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., umorzył jednocześnie postępowanie administracyjne, działając w oparciu o art. 145 § 3 P.p.s.a.