II SA/Rz 936/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi G. S. na postanowienie Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia 28 maja 2025 r. nr SE.9022.1.130.2025.AB w przedmiocie oddalenia zarzutów - oddala skargę - Postanowieniem z 28 maja 2025 r. nr SE.9022.1.130.2025.AB Podkarpacki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (PPWIS) utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (PPIS) z 28 kwietnia 2025 r. dotyczące oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, w podstawie prawnej powołując art. 18, art. 33 § 1 i § 2, art. 34 § 2 pkt 1, § 3 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r., poz. 132), dalej określanej jako "u.p.e.a.", art. 124 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), w dalszej części jako "K.p.a." oraz art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416), zwanej dalej "u.PIS." PPWIS wydał w 28 marca 2025 r. postanowienie nakładające na G. S. (dalej także: "Skarżący") grzywnę w kwocie 1000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wymienionego w tytule wykonawczym nr PSE.9022.27.20.2024 z 27 lutego 2025 r. wystawionym przez PPIS. Obowiązek ten dotyczył poddania obowiązkowym szczepieniom ochronnym małoletniego dziecka W. S. - ur. [...] 2016 r. Skarżący równocześnie złożył zażalenie na powyższe postanowienie, jak też wniósł zarzuty do tytułu wykonawczego. Zarzuty te były następujące: - określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U z 2024 r. poz. 924 ze zm.), dalej "u.z.z.ch." poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, - brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień, brak kwalifikacji do obowiązkowych szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwskazań do szczepienia, - naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji podczas, gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 tego aktu, tj.: niewłaściwie podaje podstawę prawną obowiązku o charakterze niepieniężnym skutkującą pominięciem art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.ch. oraz nie wskazuje podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. Postanowieniem z 28 kwietnia 2025 r. PPIS oddalił powyższe zarzuty. Skarżący złożył na to postanowienie zażalenie, zarzucając naruszenie: - art. 7 K.p.a. poprzez niezapoznanie się z treścią zarzutów i brak merytorycznego ustosunkowania się do nich, w szczególności co do braku wymagalności obowiązku z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień, brak kwalifikacji do obowiązkowych szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, - art. 77 § 1 K.p.a. poprzez ograniczenie rozpoznania zarzutów do wybiórczego wskazania poszczególnych przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych, podczas gdy zarzuty zostały uzasadnione i wskazane zostały błędy wierzyciela, - art. 33 § 2 pkt 6 lit c u.p.e.a. przez brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień, brak kwalifikacji do obowiązkowych szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, - art. 124 § 2 w zw. z art. 7, art. 8 § 1 i 2 K.p.a. poprzez ograniczenie uzasadnienia do szerokiego wskazania podstawy prawnej obowiązku z pominięciem okoliczności podnoszonych w zarzutach, w szczególności co do braku wymagalności obowiązku, - art. 7 w zw. z art. 33 § 2 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że nie wykonał obowiązku szczepień ochronnych, podczas gdy brak jest potwierdzenia kwalifikacji małoletniego do obowiązkowych szczepień ochronnych. Wskazanym wyżej postanowieniem z 28 maja 2025 r. PPWIS utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie. Wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z.ch., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi być to badanie aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.ch.). Zgodnie z art. 17 ust 4 tego aktu, po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania. W przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.ch.) Zatem egzekwowanie obowiązku szczepień oznacza równoczesne egzekwowanie nierozerwalnie związanego ze szczepieniem obowiązku poddania dziecka badaniu kwalifikacyjnemu. Skarżący, mimo wezwania i upomnienia nie zgłosił się z małoletnim dzieckiem do placówki medycznej w celu uzupełnienia zaległych szczepień ochronnych i sam uniemożliwił wykonanie badania kwalifikacyjnego. Odnosząc się do kolejnego zarzutu PPWIS podniósł, że wymagalność to taki stan faktyczny, w którym upłynął czas na dobrowolne wykonanie obowiązku, a jego wierzyciel ma prawo podjąć czynności zmierzające do jego wyegzekwowania. Każde szczepienie określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077), dalej: "rozporządzenie MZ z 2023 r.", ma swój własny harmonogram realizacji, tj. liczbę dawek, wiek dziecka i termin wykonania. Obowiązek wykonania szczepienia ochronnego staje się wymagalny, jeżeli szczepienie nie zostanie wykonane w terminie określonym w obowiązującym schemacie. Organ zwrócił uwagę, że Skarżący w piśmie z 29 maja 2024 r. poinformował wierzyciela, że w dniu 27 kwietnia 2021 r. przesłał do Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "[...]" indywidualny kalendarz szczepień ochronnych ustalony w Poradni Chorób Zakaźnych dla dzieci z punktem konsultacyjnym w Szpitalu [....] w [...] dla małoletniego dziecka. W związku z powyższym brak ustalonego indywidualnego kalendarza szczepień jest bezpodstawny. Organ podniósł, że jednym z powodów dla których kierownik wskazanej placówki wypowiedział świadczenie usług medycznych dla małoletniego syna Skarżącego jest fakt, iż rodzic nie stawił się z dzieckiem na badanie kwalifikacyjne do szczepień. Poprzedzające szczepienie badanie kwalifikacyjne, którego brak - według twierdzeń Skarżącego - stanowi przeszkodę w uznaniu obowiązku szczepienia za wykonalny jest tymczasem koniecznym elementem realizacji obowiązku szczepień. Skarżący nie podejmował żadnych działań w kierunku zaszczepienia małoletniego dziecka, w tym w pierwszej kolejności zgłoszenia się na wykonanie badania kwalifikacyjnego. Faktem nieprzeprowadzenia u dziecka badania kwalifikacyjnego, którego opiekun prawny odmówił, nie można zatem uzasadniać braku wymagalności obowiązku. W dalszej części PPWIS wskazał, że wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawy zarzutów stanowią katalog zamknięty. Dlatego też, podniesiony przez Skarżącego zarzut naruszenia art. 29 § 2 u.p.e.a poprzez przystąpienie do egzekucji podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27, u.p.e.a nie może być rozpatrzony w niniejszym postanowieniu. Pomimo tego, Organ odwoławczy wyjaśnił, że tytuł wykonawczy będący podstawą wszczęcia egzekucji w niniejszej sprawie został wystawiony według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z 19 marca 2024 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 431). W tytule tym wypełniono wszystkie niezbędne pola. Wierzyciel prawidłowo wskazał podstawę prawną tj. art. 26 u.p.e.a., a jako akt normatywny wskazano art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b i ust. 2, art. 17 u.z.z.ch oraz § 2, § 3, załącznik 1 rozporządzenia MZ z 2023 r. PPWIS podniósł, że PPIS w zaskarżonym postanowieniu szczegółowo wyjaśnił wszystkie kwestie odnosząc się do zgłoszonych zarzutów. W sposób wyczerpujący i poprawny wyjaśnił stan faktyczny oraz ocenił zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawił w uzasadnieniu wydanego w sprawie postanowienia, które zawiera jasne i precyzyjne ustalenia faktyczne i prawne. Następnie, Organ odwoławczy zauważył, że Skarżący nie zgłosił się na badania kwalifikacyjne do wykonania szczepień u dziecka. W związku z powyższą okolicznością nie można stwierdzić, iż miał On zamiar wykonania obowiązkowych szczepień u swojego dziecka. Przyczyną niepoddania dziecka szczepieniom ochronnym jest, w ocenie Organu, niechęć i indywidualne poglądy rodziców na temat realizacji szczepień ochronnych u małoletniego dziecka. G. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie ze skargą na postanowienie PPWIS wnosząc o jego uchylenie i zarzucając naruszenie: - art. 124 § 2 K.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonego postanowienia podstawy prawnej wymagalności obowiązku, błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia tj. uznanie, że nie wykonał obowiązku, podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień, brak kwalifikacji do obowiązkowych szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, - art. 7, art. 7a, art. 77 i art. 81a K.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 u.p.e.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na Jego niekorzyść, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego, - art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a stan zdrowia dziecka nie pozwala na wykonanie u niego zabiegu szczepień ochronnych. Skarżący zarzucił, że wierzyciel, zarówno w tytule wykonawczym, jak i w upomnieniu, wezwał Go do wykonania odmiennych, nietożsamych obowiązków. Skutkuje to brakiem klarowności co do rzeczywistego zakresu żądanego działania. Tymczasem, obowiązek podlegający egzekucji administracyjnej musi być jasno sprecyzowany, tak aby zobowiązany miał realną możliwość jego wykonania i nie był narażony na negatywne konsekwencje wynikające z niejasności lub wewnętrznej sprzeczności wezwań. Skarżący zauważył, że W. S., na rzecz którego wszczęto postępowanie egzekucyjne celem przymuszenia do realizacji obowiązku szczepień ochronnych, nie został poddany skutecznej kwalifikacji lekarskiej, a więc żaden lekarz nie wykluczył dotychczas przeciwwskazań zdrowotnych. Brak wykluczenia przeciwwskazań jest nierozerwalnie połączony z poważnym stanem zdrowia dziecka, co wynika z dokumentacji medycznej złożonej w aktach sprawy. Małoletni pozostaje pod stałą opieką lekarza specjalisty - alergologa, który zalecił kontynuację leczenia specjalistycznego, wskazując tym samym na istnienie wątpliwości co do możliwości bezpiecznego przeprowadzenia szczepień. Dowodem w sprawie jest kopia informacji dla lekarza kierującego POZ z 9 stycznia 2024 r., zawierająca szczegółowy opis stanu zdrowia dziecka oraz zalecenia dalszego postępowania medycznego. Co więcej, Skarżący nie ma obiektywnej możliwości realizacji obowiązku, albowiem w piśmie z 23 maja 2021 r. lekarz podstawowej opieki zdrowotnej wypowiedział świadczenie usług wobec małoletniego, motywując tę decyzję utratą zaufania. Jedyną przyczyną tej decyzji była w istocie próba egzekwowania przez przedstawiciela ustawowego dziecka wykonania przez lekarza POZ obowiązkowej kwalifikacji do szczepienia zgodnie z przepisami prawa. Wypowiedzenie to skutkuje brakiem dostępu do lekarza POZ, który jako jedyny jest uprawniony do przeprowadzenia kwalifikacji i realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych, co uniemożliwia dalsze działania po stronie zobowiązanego. Skarżący podniósł, że wielokrotnie podejmował działania mające na celu realizację obowiązku, kierując liczne pisma do okolicznych placówek podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) z wnioskiem o przyjęcie małoletniego i umożliwienie przeprowadzenia szczepień. Niestety, wszystkie te wnioski spotkały się z odmową. Taki stan rzeczy dodatkowo uniemożliwia realizację obowiązku szczepień z powodu braku skutecznego przyjęcia dziecka do placówki medycznej. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiot postępowania sądowego wskazany jest w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej w dalszej części "P.p.s.a." W pkt 3 podaje on, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na wydane w postępowaniu egzekucyjnym postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Przedmiotem niniejszej skargi uczyniono postanowienie PPWIS utrzymujące w mocy postanowienie PPIS o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Na to ostatnie postanowienie zażalenie było dopuszczalne z mocy art. 34 § 3 u.p.e.a. Kontrola odbyła się pod względem zgodności z prawem, do czego zobowiązuje art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.). Sąd nie stwierdził, by badane postanowienia dotknięte były uchybieniami wyszczególnionymi w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., dlatego oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd nie zauważył więc, by zachodziły przyczyny z art. 156 K.p.a. (przesłanki nieważności), jak też, by doszło do: naruszenia prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź też innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. PPIS w [...] uzyskał od Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "[...]" imienny wykaz osób małoletnich objętych obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi, które nie były poddane lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu albo u których nie zostały przeprowadzone obowiązkowe szczepienia ochronne, mimo niestwierdzenia u nich przeciwwskazań do szczepienia. Wykazem tym objęty był syn Skarżącego W. S. (dalej także: "Dziecko"), ur. [...] 2016 r. jako niepoddany obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw następującym chorobom: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince) i różyczce. W dalszej kolejności, w piśmie z 21 maja 2024 r., PPIS wezwał Skarżącego do stawienia się w punkcie szczepień w NZOZ "[....]" w terminie 7 dni w celu poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W odpowiedzi Skarżący i jego żona nadesłali pismo informujące o zaprzestaniu udzielania świadczeń zdrowotnych przez NZOZ "[...]" względem W. S.. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w piśmie [...] P. N. z 23 maja 2021 r., skierowanym do Skarżącego i jego żony, informującym o tym, że ze względu na ważne powody tj. utratę wzajemnego zaufania, nie podejmuje się dalszego leczenia Dziecka. W dniu 31 stycznia 2025 r. w trakcie telefonicznej rozmowy z NZOZ "[...]" PPIS uzyskał informację o tym, że Dziecko nie zostało poddane szczepieniom ochronnym, a jego karta uodpornienia w dalszym ciągu znajduje się w tej placówce. W takiej sytuacji PPIS skierował do Skarżącego upomnienie (31 stycznia 2025 r.), w którym wezwał Go do niezwłocznego wykonania obowiązku zaszczepienia Dziecka przeciwko chorobom: gruźlicy (I dawka), wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (I, II, III dawka), błonicy, tężcowi, krztuścowi (I, II, III, IV dawka oraz I dawka szczepienia przypominającego), ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), (I, II, III dawka oraz dawka szczepienia przypominającego) i odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), różyczce (I dawka oraz dawka szczepienia przypominającego) – w terminie 7 dni. Wskazał, że w razie niewykonania obowiązku zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. W związku z tym, że powyższego obowiązku nie wykonano, PPIS zwrócił się do PPWIS z wnioskiem o wszczęcie egzekucji administracyjnej (27 lutego 2025 r.), załączając jednocześnie wystawiony przez siebie tytuł wykonawczy z dnia 27 lutego 2025 r. Postanowieniem z dnia 28 marca 2025 r. PPWIS nałożył na Skarżącego grzywnę w wysokości 1000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania Dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W piśmie z dnia 8 kwietnia 2025 r. Skarżący wniósł do PPIS zarzut: - określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa tj. art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.ch. poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, - braku wymagalności obowiązku z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień, brak kwalifikacji do obowiązkowych szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, - naruszenia przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji podczas, gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 tego aktu, tj.: niewłaściwie podaje podstawę prawną obowiązku o charakterze niepieniężnym skutkującą pominięciem art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.ch. oraz nie wskazuje podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. Jak stanowi art. 33 ust. 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawy tego rodzaju środka prawnego określa w sposób enumeratywny art. 33 § 2 u.p.e.a. stanowiąc, że są nimi m. in.: określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu (pkt 2 lit. c) oraz brak wymagalności obowiązku w przypadku odroczenia terminu wykonania obowiązku (pkt 6 lit. a). Jak wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.ch., osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. W świetle art. 2 pkt 26 tego aktu, szczepienie ochronne to podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym, w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych, odpowiedzialność za wypełnienie przedmiotowego obowiązku ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią (art. 5 ust. 2 u.z.z.ch.). Konkretyzacji przedmiotowego obowiązku dokonują unormowania zawarte w rozdziale 4 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, zatytułowanym "Szczepienia ochronne". W świetle umieszczonej w nim regulacji art. 17 u.z.z.ch., osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, a więc wymienione w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw zdrowia, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1 tj. również wyszczególnionym w takim rozporządzeniu. Stosowny akt wykonawczy wydany został przez Ministra Zdrowia w dniu 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Określa on więc m. in. wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych; osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, jak też schemat szczepienia przeciw danej chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia, uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Wśród chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych wymienia on w § 2 np. gruźlicę (pkt 2), wirusowe zapalenie wątroby typu B (pkt 12), błonicę (pkt 1), tężec (pkt 11), krztusiec (pkt 5), ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis – pkt 9), odrę (pkt 7), świnkę (pkt 6) oraz różyczkę (pkt 10). W wypadku gruźlicy obowiązane do szczepienia są dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15.roku życia (§ 3 ust. 1 pkt 1). W przypadku wirusowego zapalenia wątroby typu B obowiązek szczepienia dotyczy dzieci i młodzieży od dnia urodzenia do ukończenia 19.roku życia (§ 3 ust. 1 pkt 7). W przypadku błonicy, tężca i krztuśca obowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym są dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia (§ 3 ust. 1 pkt 2). Jeśli chodzi o ostre nagminne porażenie dziecięce, to obowiązek szczepienia odnosi się do dzieci i młodzieży od ukończenia 6.tygodnia życia do ukończenia 19.roku życia (§ 3 ust. 1 pkt 4), zaś w wypadku odry świnki i różyczki takimi zobowiązanymi są dzieci i młodzież od ukończenia 12.miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia (§ 3 ust. 1 pkt 5). Jeśli chodzi o schemat obowiązkowych szczepień, to określa go załącznik nr 1 do wskazanego rozporządzenia. W myśl jego postanowień, w odniesieniu do gruźlicy obowiązuje schemat jednodawkowy – pojedyncza dawka w 1 dobie życia przed wypisem ze szpitala, w przypadku wirusowego zapalenia wątroby typu B oraz ostrego nagminnego porażenia dziecięcego jest to schemat 3-dawkowy lub 4-dawkowy w zależności od podanych w załączniku okoliczności. W wypadku błonicy, tężca i krztuśca obowiązuje schemat 4-dawkowy tj.: 1.dawka od ukończenia 6. tygodnia życia w 2. miesiącu życia, 2. dawka po upływie 8 tygodni od pierwszej dawki w 4. miesiącu życia, 3.dawka po upływie 8 tygodni od drugiej dawki w 6.miesiącu życia oraz 4.dawka od ukończenia 15.miesiąca życia w 16.-18.miesiącu życia. Z kolei w odniesieniu do odry, świnki i różyczki jest to schemat 1-dawkowy, a więc pojedyncza dawka od ukończenia 12.miesiąca życia w 13.-15. miesiącu życia. Wedle art. 17 ust. 2 u.z.z.ch., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Po przeprowadzeniu takiego badania lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny jego przeprowadzenia (art. 17 ust. 4 u.z.z.ch). Z tym, że jak stanowi art. 17 ust. 3 u.z.z.ch., obowiązkowego szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między lekarskim badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia a tym szczepieniem upłynęło 24 godziny od daty i godziny wskazanej w powyższym zaświadczeniu. Ponadto, jeśli lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.ch.). Zgodnie z § 11 rozporządzenia MZ z 2023 r., lekarz przeprowadzający tego rodzaju konsultację ma obowiązek odnotowania w dokumentacji medycznej wyniku takiej konsultacji, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Mając więc na względzie powołane regulacje prawne należało uznać zarzuty skargi jako całkowicie nieuzasadnione. Skarżący zarzucił, że tytuł wykonawczy określa obowiązek niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, bowiem pomija obowiązek wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia. Tak zaś sformułowany obowiązek pomija konieczność wykonania badania kwalifikacyjnego w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia. Odnosząc się do powyższego należy stwierdzić, że ustawodawca rzeczywiście przewidział określoną procedurę związaną z wykonaniem obowiązku szczepienia ochronnego wskazując, że musi go poprzedzać badanie kwalifikacyjne, którego celem jest stwierdzenie, czy w danym indywidualnym przypadku nie istnieją przeciwwskazania do wykonania szczepienia. W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że wynikająca z art. 17 ust. 2 u.z.z.ch konieczność poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza powinność poddania się również badaniom kwalifikacyjnym, w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Odmowa wzięcia udziału w badaniu uniemożliwia wykonanie szczepienia i powinna być traktowana jako odmowa poddania się temu szczepieniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 10.02.2021 r. II OSK 1622/18, z 23.06.2022 r., II OSK 3090/19). To od decyzji podlegającego obowiązkowi szczepienia podmiotu, a w wypadku osoby małoletniej, od decyzji jej prawnego opiekuna, zależy czy stawi się na takie badanie czy nie, a w konsekwencji czy doprowadzi do czasowego wstrzymania realizacji tegoż obowiązku z uwagi na przeciwwskazania medyczne czy też szczepienie będzie mogło zostać zrealizowane. Tym samym, obowiązek szczepienia ochronnego w zakresie danej jednostki chorobowej powstaje w razie spełnienia przesłanki wiekowej wskazanej w rozporządzeniu MZ z 2023 r. w jego § 3. Natomiast odmowa poddania się badaniu kwalifikacyjnemu, jak słusznie podkreślił PPIS, nie skutkuje tym, że obowiązek szczepienia nie powstał. Skarżący otrzymał wezwanie do stawienia się z Dzieckiem w punkcie szczepień, a następnie upomnienie, jednak pomimo upływu wskazanych w powyższych dokumentach terminach nie stawił się na badanie kwalifikacyjne, czym uniemożliwił wykonanie obowiązku szczepienia. To zaś uprawniało do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie. Drugim podniesionym przez Skarżącego zarzutem był brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień, brak kwalifikacji do obowiązkowych szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia. Wymagalny jest taki obowiązek, co do którego upłynął termin na jego dobrowolne wykonanie przez zobowiązanego. Jeśli chodzi o szczepienia ochronne, to rozporządzenie MZ z 2023 r., wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 17 ust. 10 u.z.z.ch., wskazuje w § 3 jakie osoby podlegają szczepieniu przeciw konkretnym chorobom zakaźnym, wskazując wiek tychże osób. Natomiast załącznik nr 1 do tego aktu podaje schemat takich obowiązkowych szczepień poprzez wskazanie liczby dawek danego preparatu szczepionkowego i czas, w którym winny one zostać podane. Jeśli zatem czas ten minął, a przeprowadzone badanie kwalifikacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z.ch., nie wykluczyło przeciwwskazań do wykonania danego szczepienia ochronnego, to obowiązek szczepienia stał się wymagalny. Tak samo jest w wypadku, gdy odmówiono stawienia się na takie badanie. Jeśli chodzi o ułożenie indywidualnego kalendarza szczepień czy ustalenie istnienia ewentualnych aktualnych zdrowotnych przeszkód w szczepieniu, to czynności te możliwe są podczas wizyty lekarskiej w ramach badania kwalifikacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z.ch. To bowiem wówczas lekarz określa stan zdrowia pacjenta pod kątem możliwości zaszczepienia. Jeśli więc rodzic dziecka podlegającego obowiązkowi szczepienia nie przyprowadza go na takie badanie, to pozbawia go możliwości zbadania, czy aktualny jego stan umożliwia konkretne szczepienie. W takiej zaś sytuacji, całkowicie niezrozumiały jest zarzut Skarżącego nieustalenia indywidualnego kalendarza szczepień czy niewykluczenie przeciwwskazań do szczepienia. Skoro bowiem Dziecko nie zostało poddane badaniu lekarskiemu, które pozwoliłoby na dokonanie tych czynności, a była to decyzja Skarżącego, to bezzasadne jest podnoszenie uwag w tym przedmiocie. To przecież Skarżący zdecydował o tym, że W. S. nie został poddany badaniu kwalifikacyjnemu. Poza tym, jak zauważyły Organy, Skarżący w piśmie z dnia 29 maja 2024 r. poinformował wierzyciela, że przesłał do NZOZ "[...]" indywidualny kalendarz szczepień ochronnych ustalony w Poradni Chorób Zakaźnych dla dzieci z punktem konsultacyjnym w Szpitalu [...] w [...]. W związku z tym, zarzut braku ustalonego indywidualnego kalendarza szczepień jest nieuzasadniony. Jeśli chodzi o argumentację, że badanie kwalifikacyjne nie mogło być wykonane z uwagi na odmowę ze strony placówek medycznych, to również i ten zarzut jest chybiony. Znajdujące się w aktach sprawy dokumenty rzeczywiście wskazują, że kilka placówek medycznych odmówiło przyjęcia Dziecka w poczet pacjentów, jednakże należy podkreślić, że obecnie jest wiele przychodni, a obowiązek szczepienia ochronnego jest obowiązkiem prawnym, wynikającym z ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, a zatem rolą rodzica dziecka jest znalezienie takiego podmiotu, w którym obowiązek ten mógłby zostać zrealizowany. Skarżący podniósł, że Dziecko nie może być poddane obowiązkowym szczepieniom ochronnym, bowiem ma problemy zdrowotne – alergologiczne i w związku z tym pozostaje pod stałą opieką lekarza alergologa i wymaga leczenia. Jak już jednak wyżej zaznaczono, prawodawca przesądził o określonej procedurze szczepienia, przewidując, że czynność szczepienia poprzedza badanie kwalifikacyjne i to w jego ramach możliwe jest ustalenie, że istnieją ewentualne przeciwwskazania do danego szczepienia, co skutkuje z kolei – w myśl art. 17 ust. 5 u.z.z.ch. - skierowaniem pacjenta do konsultacji specjalistycznej. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 28 października 2025r. II GSK 564/22, poza prawnie wyznaczoną lekarską procedurą diagnostyczną zasadniczo nie ma prawnych możliwości kwestionowania wymagalności egzekwowania tego rodzaju obowiązku ustawowego, nawet jeżeli podmiot zobowiązany podnosi zastrzeżenia w tym zakresie. Jest to konsekwencja sztywnej i rygorystycznej regulacji prawnej, której zmiana leży w kompetencji władzy ustawodawczej. Z regulacji tej wynika natomiast, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego (art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.). Znajdujący się w aktach sprawy dokument medyczny odnoszący się do W. S. i wskazujący na jego określony stan zdrowia być może stanowić podstawę do odroczenia obowiązku szczepień, jednak powyższe może być stwierdzone tylko w trybie wskazanego badania kwalifikacyjnego. Z pewnością nie mogą zaś o tym przesądzić w sposób prawnie dopuszczalny rodzice Dziecka, nawet gdyby dysponowali w tym przedmiocie określoną wiedzą medyczną. Istotne jest bowiem zachowanie określonej procedury medycznej, przewidzianej w tym przedmiocie przez prawodawcę. Niezastosowanie się do obowiązku szczepienia było wynikiem tylko i wyłącznie decyzji Skarżącego o braku poddania Dziecka badaniu kwalifikacyjnemu, które – co już wyżej podkreślano – jest obligatoryjnym elementem procedury szczepienia. Nie można zatem skutecznie podnosić zarzutu braku wymagalności obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom wobec braku badania kwalifikacyjnego,,wynikającego wyłącznie z faktu niestawiennictwa w podmiocie leczniczym. Również zarzut nieprawidłowej treści tytułu wykonawczego okazał się być nieuzasadniony. Przede wszystkim, co zasadnie podkreśliły rozpoznające sprawę Organy, uwaga w tym zakresie nie mogła stanowić podstawy środka prawnego określonego w art. 33 u.p.e.a. tj. zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Przepis ten bowiem w § 2 podaje katalog zamknięty podstaw takiego zarzutu. Odnosząc się jednak do tego należy wskazać, że stanowisko Skarżącego nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy. Wbrew więc Jego sugestiom, wystawiony w sprawie przez wierzyciela tytuł wykonawczy zawiera elementy składowe wyszczególnione w art. 27 u.p.e.a., w tym treść obowiązku i podstawę prawną prowadzonej egzekucji. Mianowicie, w części oznaczonej jako B.1. podaje akty normatywne i ich jednostki redakcyjne tj. art. 5 ust. 1 pkt 1b, ust. 2 i art. 17 u.z.z.ch. oraz § 2, § 3 i załącznik nr 1 do rozporządzenia MZ z 2023 r. Bezzasadne jest wiec twierdzenie, że treść ta pomija ust. 2 i ust. 4 art. 17, skoro cały ten artykuł podano jako podstawę egzekwowanego obowiązku. Skarżący podkreślił, że wykonanie szczepienia bez wcześniejszego badania kwalifikacyjnego jest niemożliwe, jednak to On doprowadził do sytuacji, że badanie takie nie zostało przeprowadzone. Konieczność wykonania takiego badania bezpośrednio przed wykonaniem szczepienia sprawia, że odmowa wzięcia w nim udziału uniemożliwia wykonanie szczepienia. Jest zatem w istocie odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Z kolei część C.11. nie musiała być wypełniana skoro wystarczającym było zawarte w tytule wykonawczym stwierdzenie, że: "Obowiązek wskazany w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 10 ustawy". Nie istniała bowiem żadna inna podstawa prawna wymagająca podania. W złożonej skardze Skarżący zarzucił naruszenie art. 124 § 2 K.p.a. przez niewskazanie w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia podstawy prawnej wymagalności obowiązku. Twierdzenie to jest, zdaniem Sądu, całkowicie pozbawione podstaw. Jak wskazuje powołany przepis, postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Wszystkim tym wymogom odpowiada kwestionowane postanowienie PPWIS. W szczególności podaje ono i wyjaśnia istotne dla sprawy przepisy prawne, zwłaszcza podnoszoną przez Skarżącego kwestię wymagalności obowiązku szczepienia, jak też odnosi się do wszystkich zarzutów zażalenia. To, że Skarżący ma inny pogląd w tym zakresie nie oznacza, że Organ zaniechał przedstawienia swojego stanowiska w takim przedmiocie. Całkowicie bezpodstawny jest argument o braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego czy dokonaniu swobodnej oceny dowodów. PPWIS umotywował w sposób wystarczająco szczegółowy zajęte stanowisko, potwierdzając jego prawidłowość mającą podstawę w powołanych regulacjach prawnych. Skarżący nie przekazał zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, z którego wynikałoby, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego lekarz stwierdził przeciwwskazania do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego W. S. W tej sytuacji obowiązek Skarżącego poddania Dziecka szczepieniom ochronnym istniał i był wymagalny w dacie wystawienia upomnienia, a następnie wystawienia tytułu wykonawczego oraz wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Skarżący zauważył w złożonej skardze, że brak jest Jego oświadczenia o odmowie szczepienia, jednak – co już podkreślano – brak stawiennictwa z Dzieckiem na badaniu kwalifikacyjnym jest różnoznaczny z tego rodzaju oświadczeniem. Jeśli Skarżący uważa, że stan zdrowia Dziecka nie pozwala na Jego zaszczepienie, to winien się właśnie stawić na takim badaniu, aby uzyskać odroczenie przedmiotowego obowiązku. Sąd nie stwierdził też zarzucanej odmienności obowiązków wskazanych w upomnieniu czy tytule wykonawczym, zresztą Skarżący nie sprecyzował jej w klarowny sposób. Jego zaś sugestie, że obowiązek nie jest wystarczająco jasny nie ma żadnych podstaw. W takich, wyżej podanych uwarunkowaniach sprawy uznano, że skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem rozstrzygnięcia Organów odpowiadają przepisom prawa. Dlatego skargę tę oddalono na podstawie art. 151 P.p.s.a.