II SA/Rz 961/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział w [...] – zastępowanego przez radcę prawnego J. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2010 r., Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu 12 sierpnia 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym – k.18 akt sądowych sprawy) Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział w [...] – zastępowany przez radcę prawnego J. W. złożył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia dotyczącego udostępnienia danych ze zbioru danych osobowych. Skarga ta została przekazana przez Sąd do Kolegium w dniu 17 sierpnia 2010r. O fakcie tym pełnomocnik strony skarżącej dowiedziała się w dniu 19 sierpnia 2010r. Następnie w dniu 25 sierpnia 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym – k. 25 akt sądowych sprawy) strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego – rad. pr. J. W. wskazała, iż skarga omyłkowo w dniu 11 sierpnia 2010 r. została zaadresowana i wysłana przez urzędnika Kasy Rolniczego Urzędu Społecznego Oddział Regionalny w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wobec czego nie został zachowany termin do wniesienia skargi. Z pisma przewodniego skargi jasno wynika, iż skarga winna zostać skierowana do Sądu za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wskazano, że gdyby skarga została wysłana bezpośrednio do Kolegium termin do wniesienia skargi zostałby zachowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.) Warunki przywrócenia terminu określa art. 87 P.p.s.a., który stanowi, iż wniosek wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Na wstępie należy wskazać, że tut. Sąd uznał, iż wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu został złożony z zachowaniem 7-dniowego terminu. Z wniosku strony skarżącej wynika, iż złożona bezpośrednio do Sąd skarga, została przekazana do Kolegium w dniu 17 sierpnia 2010 r., a o tym fakcie strona dowiedziała się w dniu 19 sierpnia 2010 r. (ten dzień należałoby przyjąć za datę kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu). W dniu 25 sierpnia 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, a zatem spełniony został warunek 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi Sąd stwierdza, iż strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, iż usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 str. 333). Konieczną a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Tut. Sąd zauważa, iż prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności. W wyroku z dnia 28.06.2007 r., sygn. II OSK 479/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż o braku winy można zatem mówić wtedy, gdy mimo dołożenia przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, termin został naruszony. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (publ. system informatyczny LEX nr 344095). Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. W przeciwnym razie strona powinna zadbać z wyprzedzeniem o swoją sprawę (por. postanowienie NSA z dnia 26.11.2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08). Reasumując, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonywujący uprawdopodobni brak swojej winy i wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała cały czas. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy zachodzi przeszkoda, której strona przy użyciu największego wysiłku nie mogła usunąć. Takiego braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi nie wykazano. Z akt sprawy wynika, iż postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostało doręczone Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w [...] w dniu 12 lipca 2010 r. W orzeczeniu tym zawarto prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarga Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział w [...] – zastępowanego przez radcę prawnego J. W. została natomiast nadana w urzędzie pocztowym w dniu 12 sierpnia 2010 r., a więc z uchybieniem 30 – dniowego terminu. We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, rad. pr. J. W. wskazała, iż skarga omyłkowo w dniu 11 sierpnia 2010 r. została zaadresowana i wysłana przez urzędnika Kasy Rolniczego Urzędu Społecznego Oddział Regionalny w [...] bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Z pisma przewodniego skargi jasno zaś wynika, iż winna ona zostać skierowana do Sądu za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Gdyby skarga została wysłana bezpośrednio do Kolegium termin do wniesienia skargi zostałby zachowany. Powyższa argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie i w żaden sposób nie wskazuje na niemożność dokonania przez stronę skarżącą czynności technicznej jaką jest nadanie skargi w urzędzie pocztowym, z zachowaniem ustawowego terminu. Tym bardziej, iż skarżący zastępowany jest przez fachowego pełnomocnika będącego radcą prawnym. W tym przypadku wspomniany wyżej miernik staranności powinien uwzględniać zawodowy charakter czynności wykonywanej przez takiego pełnomocnika. Podnieść należy, iż omyłkowe zaadresowanie i wysłanie przez urzędnika skargi nie można uznać za okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu. Zaznaczenia wymaga, iż wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego skarga nie została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 11 sierpnia 2010 r. (co w razie nadania jej za pośrednictwem Kolegium, czyniłoby ją za złożoną w ustawowym terminie), lecz w dniu 12 sierpnia 2010 r., co potwierdza pieczęć urzędu pocztowego widniejąca na kopercie, w której nadano skargę (k. 18 akt sądowych sprawy). Zaistniała zwłoka w nadaniu skargi w urzędzie pocztowym stanowi o braku należytej staranności ze strony składającego skargę. Mając na względzie powyższe Sąd kierując się zasadami doświadczenia życiowego, uznał, iż strona skarżąca była w stanie dokonać w terminie czynności, jaką było złożenie skargi w ustawowym terminie i nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oraz że uchybienie terminu było od niej niezależne i nie wynikało z zaniedbania. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając w oparciu o art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Ubocznie wskazać należy, że dodatkowo strona skarżąca pomimo wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w zakreślonym 7-dniowym terminie, nie uiściła należnego wpisu sądowego od skargi. Również z tej przyczyny skarga podlegać będzie odrzuceniu (art. 220 § 3 P.p.s.a.).