II SA/Rz 980/15
WyrokWSA w Rzeszowie2016-06-14
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Małgorzata Wolska, Marcin Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest właściwy do rozstrzygania sporów o prawo do gruntu i dokonywania zmian w operacie ewidencyjnym na podstawie dokumentów historycznych, takich jak protokół uwłaszczeniowy, które są sprzeczne z aktualnymi wpisami w księdze wieczystej i orzeczeniami sądowymi?Ratio decidendi
Ewidencja gruntów i budynków ma charakter wyłącznie informacyjno-techniczny i rejestruje stany prawne ustalone przez inne organy lub w innych trybach, nie rozstrzygając sporów o prawo do gruntu. Zmiany w operacie ewidencyjnym mogą być dokonywane wyłącznie na podstawie dokumentów potwierdzających aktualny stan prawny, takich jak prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne czy ostateczne decyzje administracyjne, a nie na podstawie dokumentów historycznych, które są sprzeczne z wpisami w księdze wieczystej. Właściwym trybem do kwestionowania stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej jest powództwo o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości przed sądem powszechnym.Stan faktyczny
Skarżący Z.K. domagał się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, kwestionując dane dotyczące osób władających działkami nr 885, 878, 1770 i 1771 oraz dane dotyczące działki nr 884 (właściciel, powierzchnia, przebieg granic). Jako podstawę swoich żądań wskazywał protokół uwłaszczeniowy z 1976 r., twierdząc, że został wykreślony jako współwłaściciel w wyniku sfałszowania dokumentu. Organy administracji odmówiły wprowadzenia zmian, wskazując, że aktualny stan prawny nieruchomości jest odzwierciedlony w księgach wieczystych i wynika z prawomocnych orzeczeń sądowych oraz innych dokumentów, a ewidencja gruntów nie jest właściwym trybem do rozstrzygania sporów o własność.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2016 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala-
Przedmiotem skargi Z.K. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (zwany dalej: "WINGiK") z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów
i budynków.
Z nadesłanych do tut. Sądu akt administracyjnych wynika, że Z.K. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w [...] o dokonanie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta M. obr. [...]. Zakwestionował dane ewidencyjne działek nr 884, 885, 878, 1770 i 1771. Powołując się na odpis arkusza posiadłości gruntowej Lwh 127 oraz protokół z ustalania uprawnień uwłaszczeniowych zarzucił, że w operacie nieprawidłowo zostały wykazane osoby władające tymi działkami. W odniesieniu do działki 884 zakwestionował ponadto wykazany na mapie przebieg jej granic. Wyjaśnił, że droga odpowiadająca tej działce winna mieć połączenie z drogą publiczną, przez działkę nr 883 (własności R.S.) i działkę nr 889 (własności M. M.). Podniósł, że właściciele tych działek zmienili przebieg drogi nie pytając o jego zgodę.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] Starosta Powiatu [...] odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta M. obręb [...] zmiany osób władających działkami nr 885, 878, 1770 i 1771 oraz zmiany granic i powierzchni działki nr 884.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że Z.K. domaga się wykazania go jako współwłaściciela działek nr 884, 885, 878, 1770 i 1771 oraz dokonania zmiany wykazanego na mapie ewidencyjnej przebiegu granic działki nr 884. Organ podał, że w 1976 r. przeprowadzono kompleksowe uwłaszczenie gospodarstw rolnych, wówczas ustalono stan władania ww. działek. W założonym po uwłaszczeniu operacie ewidencyjnym działki te wykazane zostały na rzecz S.N., K.P. oraz S. i W.Z. Następnie na podstawie umowy przekazania władania (Rep. A [...]) w operacie ewidencyjnym w miejsce S.N. wpisana została T.W.
W miejsce K.P., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego
w [...] z [...] stycznia 2013 r., sygn. [...] wykazani zostali jej spadkobiercy. W 1990 r. S.Z. i W.Z. swój udział w posiadaniu działek przekazali M.M. Odnośnie żądania dokonania zmiany danych ewidencyjnych działki nr 884 organ wyjaśnił, że od 1967 r., tj. od założenia ewidencji gruntów obrębu [...], nie nastąpiły zmiany granic tej działki. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] marca 2011 r., sygn. [...] M.M. z dniem [...] stycznia 1990 r. nabyła całość własności działki nr 884 o pow. 0,202 ha.
W odwołaniu od powyższej decyzji Z.K. zażądał jej uchylenia
i przekazania sprawy organowi I instancji celem rzetelnego rozpatrzenia i wyjaśnienia wszystkich złożonych przez niego wniosków. Odwołujący zarzucił niezasadne pominięcie jego pełnomocnika – H.K. na końcowym etapie postępowania, nieprawidłowe ustalenie stron postępowania. Wywiódł, że stronami są wyłącznie osoby wymienione w protokole uwłaszczeniowym nr 192 z 18 lutego 1976 r. Zarzucił, że Starosta błędnie zinterpretował jego wniosek i wskazał, że żąda ujawnienia go łącznie z innymi osobami z protokołu nr 192 w ewidencji gruntów. Organ nie przedstawił żadnego dokumentu zezwalającego na wykreślenie go z protokołu uwłaszczeniowego nr 192, którym uregulował prawo własności po ojcu M. K.
i ciotce K. B.. Odwołujący zakwestionował również sprawę nabycia
w drodze zasiedzenia własności działki nr 884 przez M.M.
Opisaną na wstępie decyzją WINGiK działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne
i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520) uchylił w całości zaskarżoną decyzję i jednocześnie odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta M. obręb [...] zmiany osób wykazanych jako władających działkami nr 885, 878, 1770 i 1771 oraz zmiany właściciela, powierzchni i wykazanego na mapie ewidencyjnej przebiegu granic działki nr 884.
Organ wyjaśnił, że w obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków miasta M. obr. [....]: działka nr 884 wykazana jest na rzecz M.M.
i wpis ten został dokonany w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego w [...]
z dnia [...] stycznia 2013 r., sygn. [...]. Działki nr 878 i 1717 wykazane na rzecz B.M.J., M.M., P.P.P. i T.E.W. jako władających w częściach ułamkowych. Podstawę wpisu stanowiły: umowa przekazania gospodarstwa rolnego Rep. A Nr [...] z dnia [...].10.1990 r., postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., sygn. [...] o stwierdzeniu nabycia spadku i umowa władania nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. Działki nr 885 i 1770 wykazane są na rzecz M.M., T.E.W., C.i K.C. jako władających w częściach ułamkowych. Podstawę wpisu stanowiły: umowa przekazania gospodarstwa rolnego Rep. A Nr [...] z dnia [...] 10.1990 r., umowa przekazania władania nr [...]
z dnia [...] listopada 2010 r. i umowy przeniesienia posiadania Rep. A nr [...]
z dnia [...] października 2014 r. oraz rep. A Nr [...] z dnia [...] października
2014 r.
Organ zauważył, że Z.K. powołując się na protokół nr 192 ustalenia potrzeb i uprawnień uwłaszczeniowych wywodzi, że jest współwłaścicielem wymienionych działek a własność udziałów nabył w wyniku uwłaszczenia jako grunt po M.K. (ojciec) i K.B. (ciotka). Zarzucił sfałszowanie protokołu w wyniku czego został wykreślony jako osoba władająca gruntem. Nadto
w jego ocenie przebieg granic działki nr 884 został na mapie ewidencyjnej wykazany błędnie.
Odnosząc się do powyższych zarzutów WINGiK wyjaśnił, że zarzuty wobec działki nr 884 odnoszą się do przebiegu jej granic, jej powierzchni oraz wykazania jej na rzecz M.M., koniecznym było zreformowanie decyzji organu
I instancji, gdyż odnosiła się wyłącznie do granic i powierzchni. Jak wyjaśnił, działka nr 884 o pow. 0.0202 ha stanowi własność M.M. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., sygn. [...] a wpis
w ewidencji zgodny jest ze stanem prawnym. Brak jest podstaw do uwzględnienia żądania odwołującego w tym zakresie i dokonania zmian tych danych.
Odnosząc się zaś do żądania wykazania odwołującego jako władającego działkami nr 885, 887, 1770 i 1771 organ wyjaśnił, żer protokół z ustalenia potrzeb
i uprawnień uwłaszczeniowych nr 192, na który wskazuje Z.K., nie może stanowić podstawy do dokonania żądanej zmiany. Powołując się na art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 21 ustawy Pgik, organ wyjaśnił, że ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, a obowiązkiem starostów jest jej utrzymanie w stałej aktualności co następuje poprzez wprowadzanie w operacie ewidencyjnym udokumentowanych zmian danych ewidencyjnych. Dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu mogą być prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne, odpisy z księgi wieczystej. Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków rejestrują więc stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Organy te
w żaden sposób nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu.
Odnośnie zarzutu nieprawidłowego ustalenia stron postępowania WINGiK podał, że działki nr 885, 878, 1770 i 1771 nie posiadają uregulowanego stanu prawnego, dawne parcele gruntowe odpowiadające ww. działkom objęte są zaginionym Lwh27 gminy katastralnej[...]. Do prowadzonego postępowania organ I instancji włączył następców prawnych osób wymienionych w arkuszu posiadłości gruntowej nr 202.
Jako niezasadny organ ocenił zarzut "wykluczenia pełnomocnika – H.K. z postępowania". Wyjaśnił, że stroną postępowania jest Z.K., który upoważnił swoja żonę – H.K. do "wspólnego" występowania przed organami administracji. W piśmie z [...] stycznia 2014 r. wyżej wymienieni wskazali by korespondencję do nich kierować "w jednym piśmie" nie wskazali jednak kto ma być adresatem pism.
Końcowo organ wskazał na ustalenie następców prawnych po zmarłej w toku postępowania I.K. i włączenie ich do postępowania oraz na pozostawienie dla M.M. i S.M. (przebywające poza granicami kraju) korespondencji w aktach ze skutkiem doręczenia, z uwagi na brak ustanowienia pełnomocnika w kraju do doręczeń, mimo skierowania do nich stosownego wezwania.
Pismem z dnia 12 maja 2015 r. Z.K. złożył wniosek o sprostowanie
i uzupełnienie decyzji z dnia [...] maja 2015 r.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] WINGiK
odmówił uzupełnienia i sprostowania decyzji z dnia [...] maja 2015 r.
Skargę na powyżej opisaną decyzję WINGiK z dnia [...] maja 2015 r., uzupełnioną pismem z dnia[...] sierpnia 2015 r. (k. 12 akt sądowych sprawy) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z.K. - działający przez pełnomocnika H.K. Zawnioskował o uchylenie decyzji obydwu instancji
i "spowodowanie" rzetelnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności, popartych dokumentami a pominiętych przez orzekające organy. Podtrzymał argumentację, że protokół uwłaszczeniowy nr 192 reguluje prawo własności a całość współwłasności po ojcu i jego siostrze uwłaszczył [...] lutego 1976 r. W wyniku sfałszowania protokołu został wykreślony jako osoba władająca gruntem. Podniósł, że organ nie wyjaśnia wszystkich istotnych kwestii, nie ustosunkowuje się do zarzutów odwołania, pomija istotne dla sprawy fakty. Nie wyjaśnił na podstawie jakiego dokumentu sądowego odebrano mu własność po ojcu i ciotce. Zawnioskował także o przeprowadzenie przez Sądu dowodu z dokumentów, jak i unieważnienie zasiedzenia przez M.M.
W odpowiedzi na skargę WINGiK zawnioskował o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.).
Stosownie natomiast do art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 - zwanej dalej "P.p.s.a.") sąd rozpoznający skargę na akt administracyjny (tu decyzja) dokonuje jego oceny mając na uwadze wyłącznie stan prawny obowiązujący w dniu podjęcia aktu (wydania decyzji), jak i stan sprawy istniejący na ten dzień,
a wynikający z akt administracyjnych. Sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu (tu decyzji) rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Stwierdzenie uchybień w postaci: naruszenia prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stwierdzenie zachodzenia przyczyn nieważności z art. 156 k.p.a. bądź z innych przepisów daje podstawę do usunięcia skarżonego aktu z obrotu prawnego, o czym stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c oraz pkt 2 P.p.s.a. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.
Z.K. przedmiotem skargi uczynił rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej zwany WINGiK) z dnia [...] maja 2015 r., które to wydane zostało m. in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., co spowodowało uchylenie decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. i orzeczenie o odmowie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta M. obręb [...] zmiany osób wykazanych jako władających działkami nr 885, 878, 1770
i 1771 oraz zmiany właściciela, powierzchni i wykazanego na mapie ewidencyjnej przebiegu granic działki nr 884.
Na wstępie wyjaśnić należy, że tut. Sąd uznał, że skarga Z.K. została złożona w terminie. Kwestionowaną decyzję organu drugiej instancji Z.K. odebrał w dniu [...] maja 2015 r. (termin do wniesienia skargi mijał z dniem [...] czerwca 2015 r.) Następnie w dniu [...] czerwca 2015 r. wyżej wymieniony złożył wniosek o sprostowania i uzupełnienie powyższej decyzji. Stosownie do uregulowań zawartych w art. 111 K.p.a. strona może żądać uzupełnienia decyzji, wówczas organ może ją uzupełnić w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. Uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia. W takim przypadku termin dla strony do wniesienia skargi biegnie od dnia doręczenia postanowienia. W okolicznościach sprawy takie postanowienie zostało przez WINGiK wydane w dniu [...] lipca 2015 r. Jak wyjaśnił Z.K.
w związku z faktem, że organ do dnia 26 czerwca 2016 r. nie rozpoznał jego wniosku o uzupełnienie decyzji, złożył skargę do sądu administracyjnego. Natomiast po otrzymaniu postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji skarżący nadesłał do tut. Sądu pismo stanowiące uzupełnienie złożonej wcześniej skargi wskazując, że otrzymał od organu postanowienie w którym wskazano mu nowy termin do zaskarżenia decyzji. W tych okolicznościach Sąd przyjął, że skarga Z.K. złożona została w ustawowym terminie. Przyjęcie odmiennego stanowiska stanowiłoby nadmierny rygoryzm i ograniczyłoby prawo skarżącego do sądu..
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi wskazać należy, przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja odmawiająca wprowadzenia zmian
w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta M. obr. [...] w zakresie osób wykazanych jako władających działkami nr 885, 878, 1770 i 1771 oraz zmiany właściciela, powierzchni i wykazanego na mapie ewidencyjnej przebiegu granic działki nr 884.
Zdaniem organów, wnioskujący Z.K. nie przedstawił w toku postępowania takich dokumentów, które umożliwiałyby wprowadzenie do ewidencji gruntów i budynków żądanych przez niego zmian.
Należy przypomnieć, że z art. 20, 22 i 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.) wynika, iż ewidencja gruntów i budynków jest tylko zbiorem informacji oraz danych o gruntach
i budynkach, które stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości
w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych (art. 21 ust. 1 ustawy). Spełnia ona funkcje informacyjno-techniczne, rejestrując stany prawne ustalane w innym trybie i przez inne organy. Nie rozstrzyga ona sporów o prawo do gruntu ani też takich praw nie nadaje. Ewidencja ta winna być utrzymywana w stanie aktualności (art. 20 ustawy
w zw. z § 44 pkt 2 i § 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków – Dz. U. z 2015 r., poz. 542 – zwane dalej "rozporządzeniem"), co należy do zadań starosty (winien on dokonywać zmian zapewniających aktualność ewidencji). Stosownie zaś do § 12 prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie:
1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych,
2) prawomocnych orzeczeń sądowych,
3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali,
4) ostatecznych decyzji administracyjnych,
5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych,
6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.
Należy przy tym mieć na uwadze, że zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące praw rzeczowych do gruntu są wyłącznie informacjami pochodnymi względem informacji wynikających ze źródeł wskazanych w treści powyższej regulacji rozporządzenia. Organ właściwy w sprawach ewidencji gruntów dokonuje rejestracji stanów zmieniających się w czasie w oparciu o kolejno powstające dokumenty prawne. Podstawę wpisu danych ewidencyjnych może stanowić najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu (zob. wyrok WSA
w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 645/11, LEX nr 1153226). Czynności rejestracyjne mają na celu odzwierciedlenie w rejestrze gruntów aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i z pewnością nie mogą być z nim sprzeczne. Ujawnianie stanu prawnego nieruchomości następuje
w księgach wieczystych, o czym stanowi wprost art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2016 r., poz. 790 ze zm.; zwana dalej u.k.w.h.). Nie budzi także najmniejszych wątpliwości, że żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, oparte na dokumentach wcześniejszych niż wpisy dokonane w księdze wieczystej, nie jest w stanie podważyć stanu prawnego nieruchomości. To żądanie można skutecznie realizować w innych postępowaniach bowiem organ ewidencyjny nie posiada jakichkolwiek kompetencji do kształtowania stanu prawnego nieruchomości. Przykładem środka prawnego, o którym mowa powyżej jest roszczenie o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym złożone na podstawie przepisu art. 10 u.k.w.h.
WSA w niniejszym składzie podziela w tym miejscu stanowisko WSA w Łodzi wyrażone w wyroku z dnia 11 lipca 2011 r. o sygn. akt III SA/Łd 411/12 (LEX nr 1229094), iż ewidencja gruntów i budynków odzwierciedla stan aktualny; nie służy zaś ewidencjonowaniu wszystkich dokumentów historycznie związanych ze stanem własnościowym gruntów, co oznacza, że nie można dokonywać zmian na podstawie dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat, po których następowały kolejne czynności jak wpisy w księdze wieczystej odzwierciedlone w ewidencji.
Z ustalonego przez organy stanu faktycznego wynika, że Z.K. domaga się wykazania go jako współwłaściciela działek nr 884, 885, 878, 1770 i 1771 oraz dokonania zmiany wykazanego na mapie ewidencyjnej przebiegu granic działki nr 884.
Ustalono także, że w obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków miasta M. obr. [...]: działka nr 884 wykazana jest na rzecz M.M.
i wpis ten został dokonany na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w[...].
z dnia [...] stycznia 2013 r., sygn. [...]. Natomiast działki nr 878 i 1717 wykazane na rzecz B.M.J., M.M., P.P.P.
i T.E.W. jako władających w częściach ułamkowych. Podstawę wpisu stanowiły: umowa przekazania gospodarstwa rolnego Rep. A Nr [...] z dnia [...].10.1990 r., postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., sygn. [...] o stwierdzeniu nabycia spadku i umowa władania nr [...]
z dnia [...] listopada 2010 r. Działki nr 885 i 1770 wykazane są na rzecz M.M., T.E. W., C.i K.C. jako władających w częściach ułamkowych. Podstawę wpisu stanowiły: umowa przekazania gospodarstwa rolnego Rep. A Nr [...] z dnia [...].10.1990 r., umowa przekazania władania nr [...]
z dnia [...] listopada 2010 r. i umowy przeniesienia posiadania Rep. A nr [...]
z dnia [...] października 2014 r. oraz rep. A Nr [...] z dnia [...] października
2014 r.
Skarżący Z.K. domaga się natomiast wykazania go jako współwłaściciela ww. działek a jako podstawę wskazuje protokół nr 192 z [...] lutego 1976 r. z ustalenia potrzeb i uprawnień uwłaszczeniowych. Jak podaje własność udziałów nabył w wyniku uwłaszczenia jako grunt po ojcu M.K. i ciotce K.B. Zarzucił sfałszowanie protokołu w wyniku czego został wykreślony jako osoba władająca gruntem Ponadto zarzucił, że przebieg granic działki nr 884 został na mapie ewidencyjnej wykazany błędnie.
Zdaniem Sądu uwidoczniony w ewidencji stan własności jest zgodny ze stanem prawnym. Słuszne jest stanowisko organu, że działka nr 884 o pow. 0.0202 ha stanowi własność M.M. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego
w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., sygn. [...] i brak jest podstaw do uwzględnienia żądania odwołującego w tym zakresie i dokonania zmian tych danych. Również jako zasadne Sąd ocenił stanowisko organu, że protokół z ustalenia potrzeb
i uprawnień uwłaszczeniowych nr 192, na który wskazuje Z.K., nie może stanowić podstawy do dokonania żądanej przez niego zmiany i wykazania go jako władającego działkami nr 885, 887, 1770 i 1771.
Wniosek Z.K. skierowany organów służby geodezyjnej
i kartograficznej, zmierza w istocie do zakwestionowania stanu prawnego uwidocznionego w księdze wieczystej, poprzez zmianę właściciela nieruchomości. Jak już wyżej zaznaczono tego rodzaju żądania nie mogą być skutecznie podnoszone w postępowaniu dotyczącym wprowadzenia zmian w ewidencji.
W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz powszechnych nie budzi jakichkolwiek wątpliwości pogląd o tym, że jedynym sposobem wzruszenia domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 u.k.w.h., w myśl którego prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, jest powództwo
o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości oparte na art. 10 tej ustawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2014 r., o sygn. akt V CSK 686/13). Sprawy z tego zakresu należą do sądów powszechnych.
Odnośnie zarzutu sfałszowania protokołu uwłaszczeniowego, w wyniku czego skarżący pozbawiony został własności działek, jak słusznie zauważył organ, właściwymi w tych sprawach są organy ścigania, nie zaś organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków. Skarżący nie przedłożył też żadnych dowodów potwierdzających tę okoliczność.
W tym stanie sprawy skarga Z.K. nie mogła okazać się zasadna. Również Sąd działając z urzędu również nie doszukał się takich naruszeń prawa, które musiałyby skutkować koniecznością uwzględnienia skargi Z.K.
Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło