II SA/Rz 985/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego - postanawia – zawiesić postępowanie sądowe. Przedmiotem skargi M.M. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zwanego dalej SKO lub Kolegium z dnia [...] sierpnia 2013r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2013r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 28 lutego 2013r poz. 267), zwanej dalej "k.p.a." oraz art. 16a ust. 1,2 i 3 oraz art. 16a ust.8 lit b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. Nr 139, poz. 992 z 2006r. z późn, zm.), zwanej dalej "ustawą" Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek M.M. z dnia [...] czerwca 2013r. Z uzasadnienia wynika, że skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawną w znacznym stopniu matką S.M., która orzeczeniem wydanym przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] września 2012r., nr [...] została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności od [...].06.2012r. na stałe, przy czym daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić. Ustalono, że skarżąca zamieszkuje razem z matką, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, posiada gospodarstwo rolne i z tego tytułu od [...] stycznia 2002r.objęta jest obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym. W okresie od [...] czerwca 2012r. do [...] czerwca 2013r. skarżąca pobierała świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką na podstawie decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] listopada 2012r., nr [...]. Ustalono, że miesięczny netto rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi 557, 68 zł. Rodzina spełnia kryterium dochodowe uzasadniające ubieganie się o świadczenia opiekuńcze . Przyczyną odmowy wnioskowanego świadczenia był brak po stronie skarżącej spełnienia warunku uzasadniającego przyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia, w postaci rezygnacji z zatrudnienia tak jak tego wymaga przepis art.16a ust.1 ustawy. Od decyzji tej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyła M.M., wnosząc o ponowne rozpatrzenie jej sprawy. W uzasadnieniu odwołania podała, że decyzja ta jest dla niej krzywdząca. Osobiście, będąc pielęgniarką opiekuje się od kilku lat niepełnosprawną matką, sprawując nad nią całodobową opiekę, która jest jej matce konieczna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r., wymienioną na wstępie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji Wskazało, że zgodnie z art. 16a ust. 1 ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie do treści art. 16a ust. 8 lit b ustawy, specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z innych tytułów. Organ wskazał także, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że "pozostawanie rolnikiem" wyklucza daną osobę z kręgu osób, które mogą otrzymać świadczenia opiekuńcze (zob. wyrok NSA z 11 marca 2011 r I OSK 1987/10), a stanowisko to potwierdza uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I OSP 5/12), z której uchwały wynika, że " prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych." Uchwała ta dotyczy świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże zdaniem Kolegium, ma ona w pełni zastosowanie również w przypadku ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, jako świadczenia rodzajowo podobnego do świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium wskazało, że okoliczności tych "zdaje się nie dostrzegać organ I instancji w swojej decyzji, choć i tak nie ma to wpływu na rozstrzygnięcie". Z zalegającego bowiem w aktach sprawy zaświadczenia KRUS w K. z dnia [...].10.2012r wynika, że skarżąca podlega od 01.01.2002r do nadal z mocy ustawy o ubezpieczeniu społecznemu rolników w zakresie emerytalnym, rentowym oraz wypadkowym i chorobowym, co stanowi okoliczność wyłączającą możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia. W skardze na wskazaną wyżej decyzję M. M. wskazała, że opiekuje się niepełnosprawną matką, która wymaga stałej opieki osoby drugiej. Matka leczy się na ciśnienia, żylaki, serce i z trudem porusza się przy pomocy laski. Źródłem utrzymania skarżącej jest emerytura, której znaczna część przeznaczana jest na zakup leków i leczenie. Skarżąca podała, że jest pielęgniarką i nie posiada gospodarstwa rolnego, wbrew temu zostało napisane zaskarżonej decyzji Posiadaczem gospodarstwa rolnego jest jej brat M.M., potwierdzeniem czego ma być załączona przez nią do skargi akt notarialny umowa przekazania mu gospodarstwa rolnego z dnia [...] grudnia 1990r. Wskazała, ze składki na ubezpieczenie społecznie opłaca, żeby mieć "zabezpieczenie na czas choroby i do emerytury". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 2070) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy należy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Sąd po zapoznaniu się z okolicznościami prawnymi i faktycznymi sprawy doszedł do przekonania, że istnieją obiektywne przyczyny uniemożliwiające rozpoznanie skargi M.M. Na podstawie akt administracyjnych ustalono, że M.M. pobierała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką od dnia [...] czerwca 2012 r. przyznane bezterminowo. Organy rozpoznając wniosek M.M. przyjęły, kierując się treścią art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548; zwana dalej ustawą zmieniającą), że skarżąca utraciła prawo do pobierania tak określonego co do ram czasowych świadczenia pielęgnacyjnego na skutek wygaśnięcia z mocy art. 11 ust. 1 i 3 tej ustawy decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Innymi słowy, skutek wejścia w życie tej regulacji spowodował, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów, które weszły w życie w dniu 1 stycznia 2013 r. Z ustaleń Sądu wynika, że wnioskiem z 24 czerwca 2013 r. Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548) z zasadą zaufania do państwa i prawa oraz zasadą ochrony praw nabytych wynikającymi z art. 2 Konstytucji RP. Postępowanie zainicjowane tym wnioskiem toczy się przed Trybunałem pod sygnaturą K 27/13. W myśl art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm), świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego. Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r. poz. 1548), osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych. Mając na uwadze zakres złożonych do Trybunału Konstytucyjnego wniosków, Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy bowiem od toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowania mającego na celu zbadanie zgodności z normami wyższego rzędu art. 11 ust. 1 i 3 ustawy zmieniającej. Jeżeli na skutek działań kontrolnych TK, art. 11 ust. 1 i 3 ustawy zmieniającej zostanie uznany za niezgodny z przepisami Konstytucji RP, to tym samym przestanie istnieć jedna z zasadniczych podstaw prawnych zaskarżonej decyzji, czyli brak prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby sprawującej opiekę. Z tego względu Sąd uznał za zasadne zawieszenie postępowania sądowego do czasu wydania orzeczeń przez Trybunał Konstytucyjny. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.