II SAB/Rz 111/13

WyrokWSA w Rzeszowie2013-12-17

Skład orzekający: WSA Krystyna Józefczyk, WSA Paweł Zaborniak, SO del. Elżbieta Mazur - Selwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prowadzi postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń w sposób przewlekły, a jeśli tak, czy powinien zostać zobowiązany do bezzwłocznego merytorycznego rozpoznania wniosku?
Ratio decidendi
Sąd uznał skargę na przewlekłość postępowania za bezzasadną. Stwierdził, że podejmowane przez Wojewodę czynności cechuje racjonalność i logiczny ciąg zdarzeń, a wyznaczane terminy były szczegółowo wyjaśniane. Skomplikowany charakter sprawy, konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, poszukiwania dokumentów i ustalenia kręgu stron uzasadniały przedłużające się terminy załatwienia sprawy. Sąd podkreślił, że wszczęcie postępowania administracyjnego na żądanie strony następuje z chwilą doręczenia żądania organowi, a nie wymaga wydania przez organ specjalnego aktu.
Stan faktyczny
Skarżące wniosły skargę na przewlekłość postępowania Wojewody w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń z lat 1955 i 1962 dotyczących przejęcia nieruchomości na Skarb Państwa. Wojewoda dwukrotnie odmówił wszczęcia postępowania, a Minister uchylał te postanowienia, wskazując na potrzebę merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Skarżące zarzuciły Wojewodzie zwłokę w merytorycznym rozpatrzeniu wniosku, mimo kolejnych wyznaczanych terminów, które nie zostały dotrzymane. Wojewoda argumentował skomplikowany charakter sprawy, konieczność poszukiwania dokumentów i ustalenia stron postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Paweł Zaborniak SO del. Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi S. R. i O. H. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie przewlekle prowadzonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia -skargę oddala- Przedmiotem skargi O. H. i S. R. jest przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę [...] postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczeń. W oparciu o przesłane do Sądu dokumenty ustalono, że wnioskiem z dnia 4 maja 2011 r. O. H. i S. R. zwróciły się do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności: orzeczenia byłego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej [...] (dalej PPRN) z dnia [...] listopada 1962 r., nr [...] oraz zaktualizowanego nim orzeczenia byłego PPRN z dnia [...] lutego 1955 r., nr [...], orzekającego o przejęciu na Skarb Państwa nieruchomości we wsi R., w części dotyczącej przejęcia gospodarstwa rolnego stanowiącego wówczas własność K. P. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w orzeczeń. W uzasadnieniu wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej prowadzi do usunięcia nieważnego orzeczenia z obrotu prawnego, ze skutkiem od dnia jego wydania. W niniejszej sprawie przedmiotowe orzeczenia PPRN nie zostały opublikowane w formie prawem przewidzianej, czyli w drodze ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym WRN. Brak takiego ogłoszenia oznacza, że nie zostały one doręczone stronom, są wiec nieobowiązujące, nie mogą być uważane za kwalifikowany akt administracyjny, stąd też nie mogą stanowić przedmiotu zaskarżenia. W związku z tym nie może nastąpić merytoryczne rozpatrzenie żądania wnioskodawców. Organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych zgodnie z którym decyzja nawet prawidłowo sporządzona, ale nie doręczona żadnej ze stron nie załatwia sprawy administracyjnej i nie wywiera skutków prawnych, co jest równoznaczne z tym, że nie wchodzi do obrotu prawnego. W kontekście poczynionych uwag Wojewoda stwierdził, że kwestionowane decyzje, jako nie ogłoszone w przewidzianym prawem sposób ani niedoręczone w żaden inny sposób stronom postępowania, nie weszły w ogóle do obrotu prawnego. W związku z tym orzeczenia te w chwili obecnej nie istnieją. W tej sytuacji nie mogą one być przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, gdyż postępowanie to dotyczyć może wyłącznie istniejących, pozostających w obrocie prawnym aktów administracyjnych. W konsekwencji nie było możliwe merytoryczne rozpatrzenie zarzutów podnoszonych we wniosku o stwierdzenie nieważności. Po rozpatrzeniu zażaleń O. H. i S. R. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej Minister) postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę. W uzasadnieniu Minister uznał, że przedwczesne jest uznanie przez Wojewodę wskazanych rozstrzygnięć za akt niekwalifikowany, nie wywołujący skutków prawnych. Wyjaśnił, że doręczenie decyzji innemu niż wnioskodawca podmiotowi, nawet w przypadku, gdy owemu podmiotowi przesłano tą decyzję "do wiadomości" powoduje, że decyzja taka weszła jednak do obrotu prawnego i zaczęła wywoływać skutki prawne. W takiej sytuacji uznanie owej decyzji za akt nieistniejący jest niedopuszczalne. Minister zwrócił uwagę, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika aby Wojewoda podjął czynności w celu sprawdzenia czy rzeczywiście w/w orzeczenia nie zostały doręczone stronom oraz nie poczynił żadnych ustaleń w zakresie stwierdzenia istnienia bądź nieistnienia dowodów doręczeń. Wojewoda nie podjął czynności mających na celu odnalezienie egzemplarza kwestionowanego orzeczenia z 1955 r. Nie sprawdził także tego czy istnieje dowód stwierdzający, że orzeczenie to zostało doręczone w inny sposób stronom postępowania. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w orzeczeń. W uzasadnieniu wskazał, że w zasobach archiwalnych Starostwa Powiatowego [...] brak jest orzeczenia z dnia [...] lutego 1955 r., jak też dowodów w jaki sposób przedmiotowe decyzje zostały doręczone stronom. Wojewoda stwierdził, że orzeczenie PPRN z dnia [...] listopada 1955 r. jak też decyzja z dnia [...] listopada 1962 r. nie zostały doręczone stronom ani w żaden inny sposób uzewnętrznione przez wydający je organ administracji. PPRN wprawdzie sporządził kwestowane rozstrzygnięcia (choć w przypadku orzeczenia z 1955 r. nie jest to takie pewne, gdyż nie odnaleziono żadnego egzemplarza tego orzeczenia), jednak wola organu zawarta w tych aktach nie została wyrażona na zewnątrz przez doręczenie ich jakiemukolwiek podmiotowi zewnętrznemu. Reasumując Wojewoda stwierdził, że kwestionowane orzeczenia, jako nieogłoszone ani niedoręczone w żaden inny sposób stronom postępowania, ani jakiemukolwiek podmiotowi zewnętrznemu nie weszły w ogóle do obrotu prawego. Po rozpoznaniu zażalenia O. H. i S. R. na postanowienie Wojewody z dnia [...] kwietnia 2012 r. - Minister postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie w całości. W uzasadnieniu Minister stwierdził, że w sprawie naruszono art. 61a § 1 k.p.a. przez niezasadną odmowę wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności wskazanych orzeczeń. Wojewoda winien bowiem merytorycznie odnieść się do wniosku. O. H. i S. R. wniosły również zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie oraz na przewlekłość postępowania w niniejszej sprawie. Minister postanowienia z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], uznał to zażalenie za nieuzasadnione. Wskazał, że jeżeli w toku postępowania zażaleniowego, przed dniem wydania rozstrzygnięcia z zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, organ wydał decyzję lub inny akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że nie istnieje stan bezczynność i organ wyższego stopnia nie może uwzględnić zażalenia. Nie ma bowiem podstaw do zobowiązania organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem wydania postanowienia organu wyższego stopnia zostały wydane lub podjęte. Skoro Wojewoda wydał w dniu [...] kwietnia 2012 r. postanowienie, zatem zażalenie należało uznać za nieuzasadnione. O. H. i S. R. wniosły do Ministra ponownie zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie oraz na przewlekłość postępowania w niniejszej sprawie. Minister postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], uznał to zażalenie za nieuzasadnione. Wskazał, że bezspornym jest, że Wojewoda nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie o stwierdzenie nieważności w/w orzeczeń. Jednakże Wojewoda poinformował strony o nowym terminie rozpatrzenia sprawy (do dnia 30 września 2013 r.), nadto podejmował czynność procesowe zmierzające do gromadzenia materiału dowodowego koniecznego do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, a czynności te były istotne z punktu widzenia należytego wyjaśnienia sprawy. W ocenie Ministra działaniom Wojewody nie można zarzucić niedochowania należytej staranności w zorganizowaniu postępowania administracyjnego, a tym samym przypisać mu przewlekłość w prowadzeniu postępowania, gdyż z przyczyn niezależnych od organu podejmowane przez niego czynności dowodowe – zmierzające do końcowego załatwienia sprawy – nie przynosiły oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) O. H. i S. R., reprezentowani przez radcę prawnego zarzuciły Wojewodzie [...] przewlekłość postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności w/w orzeczeń formułując wniosek o: 1) wydanie wyroku stwierdzającego, że Wojewoda prowadzi postępowanie w tej sprawie w sposób przewlekły, a nadto zobowiązującego Wojewodę do bezzwłocznego merytorycznego rozpoznania tego wniosku, 2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, 3) wydanie postanowienia sygnalizacyjnego. W uzasadnieniu skarżące podniosły, że Wojewoda dwukrotnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z przyczyn formalno-prawnych (postanowienie z dnia [...] lipca 2011 r. oraz [...] kwietnia 2012 r.). W ich ocenie do zwłoki w merytorycznym rozpatrzeniu wniosku skarżących spowodowanym tym drugim postanowieniem odmownym Wojewody, przyczynił się także Minister. Zamiast bowiem już w pierwszym swoim postanowieniu z dnia [...] listopada 2011 r. wskazać na bezcelowość w tym stanie faktycznym poszukiwania dowodów na okoliczność doręczenia stronom obu orzeczeń, Minister uznał jedynie uchylone przez siebie pierwsze postanowienie Wojewody za przedwczesne. Wojewoda zamiast wszcząć postępowanie pismem z dnia 3 czerwca 2013 r. po raz kolejny powiadomił skarżących, że wniosek ich nie może być rozpatrzony w terminie oraz, że jego rozpatrzenie nastąpi do dnia 30 września 2013 r. Zwłokę tę Wojewoda uzasadnił identycznie jak uprzednio, tj. niezwykle skomplikowanym charakterem sprawy i koniecznością przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Co jednak ważniejsze Wojewoda w zawiadomieniu tym stwierdził także, że ustalenie powyższej okoliczności jest również konieczne dla wskazania legitymacji prawnej wnioskodawczyń do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wymienionych orzeczeń. Oznacza to, że wbrew wskazaniu wyrażonemu w decyzji Ministra z dnia [...] kwietnia 2013 r., Wojewoda nadal skupia się na ustaleniu czy wnioskodawczyniom przysługuje przymiot strony. Skarżące zwróciły uwagę, że sprawa jest prowadzona wyjątkowo przewlekle, a kolejne wyznaczane przez Wojewodę terminy rozpoznania wniosku skarżących nie zostały dotrzymane i to wcale nie wskutek braku staranności organu ale w następstwie jego obstrukcji oraz ewidentnego lekceważenia stron i obowiązujących przepisów. "Bo jakże inaczej ocenić informację Wojewody z dnia 3 czerwca 2013 r., w której stwierdza się, że skomplikowana sprawa o stwierdzenie nieważności orzeczeń sprzed dziesiątków lat zostanie rozpoznana w terminie do dnia 30 września 2013 r., w sytuacji, w której postępowanie nie zostało jeszcze wszczęte". W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o uznanie skargi za nieuzasadnioną. Wyjaśnił, że wszczęcie postępowania na wniosek strony nie wymaga wydania przez organ jakiegoś specjalnego aktu w określonej formie, czego zdaje się oczekiwać pełnomocnik stron. Innymi słowy brak takiego aktu nie świadczy o tym, że postępowanie zmierzającej do merytorycznego rozpatrzenia wniosku nie zostało wszczęte i nie jest prowadzone. Wojewoda nadmienił, że przedłużające się terminy załatwienia spraw tego typu, wynikającą z faktu, iż sprawy te należą do bardzo skomplikowanych z uwagi chociażby na upływ czasu, oraz konieczność dokonania ustaleń dotyczących np. stanu nieruchomości w momencie przejmowania ich na Skarb Państwa oraz stanu tych nieruchomości na dzień dzisiejszy. Jest to o tyle trudne, że wielu przypadkach nie zachowały się dokumenty pozwalające na ustalenie, powyższych kwestii. Co więcej w wielu tego typu sprawach trudności rodzi już samo odnalezienie egzemplarza kwestionowanej decyzji (orzeczenia), aby organ orzekający w trybie nadzorczym w przedmiocie stwierdzenia nieważności w ogóle miał możliwość zapoznania się z treścią aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek strony o stwierdzanie nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy). W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest bezzasadna. Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania nie zostało zdefiniowane ustawowo. W doktrynie przyjmuje się, że jest to postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz Wydanie 5, Warszawa 2012 r. str. 44; J. Drachal J. Jagielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011 r., str. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Stwierdzenie, że w określonej dacie, a tą data będzie data orzekania przez Sąd, można zakwalifikować postępowanie organu, jako dotknięte przewlekłością jego prowadzenia, wymagać będzie gruntownego zbadania sprawy pod wieloma względami, dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz wydanie 11, Warszawa 2011, str. 238). Prowadzone przez organ postępowanie i podejmowane czynności nie wypełniają, tak rozumianego pojęcia przewlekłego prowadzenia postępowania. Głównym zarzutem skargi jest fakt nie wszczęcia przez Wojewodę [...] merytorycznego postępowania w sprawie z wniosku O. H. i S. R. Wyjaśnić tutaj trzeba, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, przy czym zgodnie z § 3 cyt. przepisu datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Z powyższego wynika, że wszczęcie postępowania administracyjnego na żądanie strony następuje z chwilą doręczenia organowi administracji publicznej żądania spełniającego wymagania z art. 63 § 2 k.p.a., tzn. podania zawierającego co najmniej wskazanie strony, od której pochodzi, jej adres i żądanie, oraz czyniącego zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych o ile nie występuje żadna z przeszkód procesowych określonych w art. 61a k.p.a. Innymi słowy wszczęcie postępowania na wniosek strony nie wymaga wydawania przez organ jakiegoś specjalnego aktu w określonej formie (postanowienie, pismo, zawiadomienie), bowiem niezależnie od tego postępowanie "wszczyna się" niejako automatycznie z chwilą złożenia podania, o ile oczywiście nie zachodzą inne przeszkody formalne do wszczęcia określonego postępowania. Odmienny pogląd wyrażony przez pełnomocnika wnioskodawczyń jest więc nieuzasadniony. Wbrew twierdzeniom skargi sprawa niniejsza jest bardzo skomplikowana pod względem faktycznym i prawnym. Dotyczy bowiem zaszłości sprzed kilkudziesięciu lat, a dokumenty konieczne do jej rozstrzygnięcia nie zachowały się, bądź są niekompletne. Przystępując do rozpoznania sprawy organ z urzędu winien był zbadać istnienie decyzji będących przedmiotem postępowania nieważnościowego co warunkowało wszystkie dalsze czynności w sprawie. Wojewoda zadośćuczynił temu wymaganiu. W postanowieniu z dnia 5 lipca 2011 r. ocenił on materiał dowodowy sprawy w oparciu także o twierdzenia wniosku sformułowane przez fachowego pełnomocnika co do niedoręczenia decyzji nim objętych właścicielom nieruchomości i odmówił wszczęcia postępowania. Uchylając postanowienie Minister de facto podzielił stanowisko Wojewody [...] co do konieczności doręczenia stronom przedmiotowych orzeczeń dla uzyskania przez nie bytu prawnego. Zgodnie z wiążącymi go wytycznymi organu II instancji Wojewoda [...] bezskutecznie poszukiwał decyzji PPRN [...] z dnia [...] lutego 1955 r., jak również dowodów doręczenia obu decyzji z dnia [...] lutego 1955 r. i z dnia [...] listopada 1962 r. stronom postępowania. W konsekwencji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. ponownie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z uwagi na brak ich wejścia do obiegu prawnego. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewoda [...] bez zbędnej zwłoki przekazał do organu II instancji. W postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2013 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmienił swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie przyjmując, że brak doręczenia przedmiotowych decyzji stronom nie oznacza, że nie weszły one do obrotu prawnego, gdyż wola organu administracyjnego została wystarczająco uzewnętrzniona – orzeczenia te zostały wykonane. Akta sprawy zwrócono Wojewodzie [...] po rozpoznaniu zażalenia w dniu 27 maja 2013 r. W dniu 3 czerwca 2013 r. zawiadomiono pełnomocnika wnioskodawczyń, że wniosek zostanie rozpatrzony do 30 września 2013 r., a to z powodu skomplikowanego charakteru sprawy. Wskazano, że ustalenia wymaga, czy kwestionowanymi decyzjami przejęte zostały nieruchomości stanowiące własność K. P. W związku z powyższym konieczne będzie wykazanie czy nr działek ewidencyjnych wskazane w kwestionowanej decyzji PPRN [...] odpowiadają dawnym, konkretnie wskazanym przez wnioskodawczynie parcelom gruntowym stanowiącym własność ich poprzedniczki prawnej. Ustalenie powyższego konieczne jest zarówno do wykazania legitymacji prawnej wnioskodawczyń do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności jak również w celu ustalenia przedmiotu postępowania (konkretnej dającej się wyodrębnić części kwestionowanej decyzji PPRN w stosunku, do której prowadzone będzie postępowanie "nieważnościowe"). Ustalenie powyższych kwestii wymaga przeprowadzenia czasochłonnego postępowania, w dużej mierze polegającego na odszukaniu dawnej (archiwalnej) dokumentacji geodezyjnej i jej porównaniu z obecnym stanem ewidencyjnym przedmiotowych nieruchomości. Akta sprawy w okresie od 17 lipca 2013 r. do 28 sierpnia 2013 r. nie były w dyspozycji organu prowadzącego postępowanie z uwagi na przekazanie ich do Ministra celem rozpoznania zażalenia skarżących na przewlekłość postępowania. Wojewoda [...] obszernym pismem z dnia 12 lipca 2013 r. poinformował pełnomocnika skarżących, że wniosek wymaga uzupełnienia o dokumenty i informacje istotne dla merytorycznego załatwienia sprawy. Wyjaśnił, że na potwierdzenie przysługiwania K. P. prawa własności nieruchomości we wsi R., do wniosku dołączono uwierzytelnione odpisy wykazów hipotecznych o nr: lwh [...], lwh [...] i lwh [...] dla gminy katastralnej R. Z analizy w/w wykazów hipotecznych wynika, że K. P. przysługiwało prawo własności do nieruchomości objętych lwh [...] tj. pgr, pgr.: 51, 344, 349/1, 349/2, 350/1, 350/2, 365, 378, 379, 388, 389/2, 389/5, 86 i 349/3. Jeżeli chodzi o nieruchomości objęte lwh [...], to K. P. przysługiwało prawo współwłasności w 1/6 cz. do pgr 366 i pgr 367, natomiast pozostałymi współwłaścicielami tych nieruchomości byli w różnych częściach: D. W., R. W., G. W. i A. W. Zgodnie natomiast z danymi zawartymi w lwh [...] K. P. posiadała prawo współwłasności w stosunku do pgr. 384/1, 384/2, 385 i 393 natomiast pozostałymi współwłaścicielami tych nieruchomości byli H. W., H. W., A. W. i J. P. Ponadto jak wynika z wpisu w lwh [...] (karta A po z. 2) parcele gruntowe 384/1, 384/2 i 385 zostały wyłączone z lwh [...] i założono dla nich, jako osobnego ciała hipotecznego, wykaz hipoteczny o nr [...]. Z powyższego zatem wynika, że ostatecznie lwh [...] obejmował jedną pgr, nr 393. W związku z powyższym, biorąc pod uwagę to, że stronami postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji przejmującej grunty są wszyscy właściciele (współwłaściciele) nieruchomości objętych wnioskiem i przejętych kwestionowanym orzeczeniem, Wojewoda wezwał skarżące o przesłanie informacji dotyczących miejsca pobytu pozostałych współwłaścicieli przedmiotowych nieruchomości tj. D. W., R. W., G. W., A. W., H. W., J. P. lub danych dotyczących zgonu tych osób. W przypadku, gdy w/w współwłaściciele nieruchomości już nie żyją wezwano skarżące o informacje czy przeprowadzone zostały postępowania spadkowe (wraz z przesłaniem stosownych postanowień spadkowych) oraz dane adresowe spadkobierców w celu powiadomienia ich o toczącym postępowaniu w sprawie dotyczące] ich interesu prawnego. Kwestionowana przez wnioskodawczynie decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...].11.1962 r. znak: [...] określa przejmowane nieruchomości wg oznaczeń geodezyjnych (nr działek) już po założeniu ewidencji gruntów we wsi R. Konieczne zatem dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie, które z działek wymienionych w decyzji z [...].11.1962 r. odpowiadają dawnym parcelom stanowiącym własność lub współwłasność poprzedników prawnych wnioskodawczym. W tym celu do akt sprawy przedłożyć należy stosowny wykaz synchronizacyjny, sporządzony przez uprawnionego geodetę, z którego wynikać będzie, które działki wymienione w kwestionowanej decyzji odpowiadają dawnym parcelom gruntowym objętym wykazami hipotecznymi Iwh [...], Iwh [...] i Iwh [...] dla gminy katastralnej R. Wykaz synchronizacyjny powinien wskazywać również na obecny stan prawny tych nieruchomości. Dopiero bowiem po ustaleniu powyższego możliwe będzie prawidłowe ustalenie przedmiotu postępowania (konkretnej dającej się wyodrębnić części kwestionowanej decyzji PPRN w stosunku, do której prowadzone będzie postępowanie "nieważnościowe") oraz stron tego postępowania. Pismem z tej samej daty organ zwrócił się także do Archiwum Państwowego [...] o konieczne dokumenty. W dniu 10 września 2013 r. Wojewoda zwrócił się o informacje dotyczące kręgu osób mających mieć status strony w sprawie do Centrum Personalizacji Dokumentów MSW i Urzędu Gminy [...]. W dniu 27 września 2013 r. Wojewoda zawiadomił strony, że nowy termin załatwienia sprawy to 31.12.2013 r. Wyjaśnił, że wyznaczenie wskazanego wyżej terminu podyktowane jest skomplikowanym charakterem sprawy oraz koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, koniecznego do merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Przedstawiony przebieg postępowania administracyjnego nie daje podstaw do postawienia Wojewodzie [...] zarzutu przewlekłego prowadzenia sprawy. Podejmowane przezeń czynności cechuje racjonalność, dają się one powiązać w logiczny ciąg zdarzeń. Organ wyznaczając kolejne terminy rozpoznania sprawy szczegółowo wyjaśniał stronom ich charakter i cel. Biorąc pod uwagę przedmiot postępowania były one konieczne dla załatwienia sprawy. Wniosek w sprawie dotyczył "gospodarstwa rolnego stanowiącego faktyczną własność K. P. z domu [...], c. [...], w postaci nieruchomości gruntowej o pow. ogólnej 5 ha – częściowo zabudowanej budynkiem mieszkalno – gospodarczym drewnianym o numerze ewidencyjnym 2". Istotny jest fakt, że wniosek nie dotyczył udziałów wnioskodawców w opisanym gospodarstwie rolnym, ale całej nieruchomości. Poszukiwanie jej właścicieli – co oczywiste – należy uznać za uzasadnione. Ustalenie udziałów wnioskodawców w konkretnych nieruchomościach miało na celu także wyjaśnienie ich legitymacji w sprawie. Wbrew zarzutom skargi postępowanie w okresie od czerwca 2013 r. nie ograniczyło się do "kilku drobnych zapytań". Jego szczegółowość i precyzyjność dokonanych ustaleń spowodowała, że wnioskodawcy w dniu 29 lipca 2013 r. rozszerzyli swój wniosek. Niepodejmowanie czynności w sprawie czy też podejmowanie ich w zbyt długim odstępie czasowym związane z brakiem akt sprawy podczas ponad rocznego rozpoznawania zażalenia przez Ministra na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. czy też w lipcu i sierpniu 2013 r. w związku z zażaleniem stron na przewlekłość postępowania, nie ma wpływu na ocenę sprawności postępowania Wojewody w związku z treści art. 35 § 5 k.p.a. (por. w tym zakresie w podobnym stanie faktycznym wyrok NSA z dnia 16 listopada 2011 r., I OSK 1364/11). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło