II SAB/Rz 153/21
WyrokWSA w Rzeszowie2022-01-13
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Joanna Zdrzałka, Maria Mikolik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie nakazania usunięcia odpadów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent Miasta nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Analiza akt sprawy wykazała, że postępowanie było skomplikowane, wymagało szczegółowego postępowania dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym ustalenia sprawcy i ilości odpadów. Liczne pisma i wnioski stron wymagały reakcji organu, co wpłynęło na czas trwania postępowania. Organ informował o kolejnych terminach załatwienia sprawy, wskazując powody zwłoki, a podejmowane czynności były uzasadnione i pozostawały w związku czasowym.Stan faktyczny
Skarżący Ł.J. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta w sprawie nakazania W.B. usunięcia odpadów. Postępowanie, wszczęte w maju 2020 r., dotyczyło odpadów na działkach skarżącego. W toku postępowania strony wnosiły ponaglenia i skargi na przewlekłość, które były rozpatrywane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Po wydaniu decyzji przez organ I instancji i uchyleniu jej przez SKO, postępowanie było kontynuowane. Skarżący zarzucił organowi celowe wydłużanie postępowania, prowadzenie go w niewłaściwym kierunku i naruszenie zasad k.p.a., domagając się odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Ł. J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta w przedmiocie usunięcia odpadów - skargę oddala -
II SAB/Rz 153/21
UZASADNIENIE
Ł.J. złożył dnia 30 września 2021 r. (data wpływu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta [...] postępowania w sprawie nakazania W.B. usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.
Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że dnia [...] maja 2020 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie znak: [...] w sprawie wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania i magazynowania tj. z terenu działek nr ewid. 404 i 405 obręb [...] w [....] należących do Ł.J. i A.J..
W toku prowadzonego przez Prezydenta Miasta [...] postępowania Ł.J., z uwagi na nieuzasadnione przedłużanie postępowania, wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ze skargą/ponagleniem na bezczynność Prezydenta Miasta [...]. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Kolegium uznało, że organ nie dopuścił się bezczynności.
Następnie w dniu [...] stycznia 2021 r. Prezydent Miasta [...] wydał decyzję nr [...] nakazującą W.B. usunięcie odpadów z miejsca ustalonego w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Decyzja ta w administracyjnym toku instancji została uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania mocą decyzji SKO z [...] marca 2021 r. nr [...].
Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. Ł.J. złożył do SKO skargę na pracowników administracji publicznej prowadzących przedmiotowe postępowanie w związku z niedopełnieniem obowiązków służbowych, stronniczością urzędników, przewlekłością prowadzenia postępowania, mataczeniem, łamaniem zasad pogłębiania zaufania uczestników do władzy publicznej. Skarga została rozpatrzona w trybie art. 234 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – zwana dalej "k.p.a.").
W dalszej kolejności, pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. A.J. złożyła do SKO ponaglenie. Organ ten postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] odmówił uwzględnienia ponaglenia.
Także Ł.J. złożył pismem z dnia [...] maja 2021 r. ponaglenie. Po jego rozpoznaniu SKO postanowieniem z [...] maja 2021 r. nr [...] odmówiło uwzględnienia ponaglenia. W ocenie SKO Prezydent Miasta [...] nie pozostawał w bezczynności, gdyż po otrzymaniu w dniu [...] maja 2021 r. akt sprawy (po decyzji kasacyjnej) wydawał akty administracyjne m. in.: postanowienie z dnia [...] kwietnia 2021 r. oraz z dnia [...] maja 2021 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia złożonych wniosków dowodowych, a zawiadomieniem z [...] maja 2021 r. poinformował o niezałatwieniu sprawy w terminie m. in. z uwagi na konieczność oceny złożonych wniosków dowodowych i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy. SKO uznało, że analiza akt sprawy dowodzi, że postępowanie toczy się aktywnie, z czynnym udziałem i inicjatywą stron. Wskazało na brak możliwości załatwienia ponaglenia poprzez wyznaczenie dodatkowego terminu dla załatwienia sprawy, która jest aktualnie procedowana i na niemożność zarzucenia organowi I instancji bierności w postępowaniu.
W dniu [...] czerwca 2021 r. Prezydent Miasta [...] wydał decyzję nr [...] w sprawie nakazania usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania i magazynowania.
Natomiast dnia [...] lipca 2021 r. Ł.J. ponownie złożył do SKO skargę na przewlekłość i bezczynność organu I instancji w prowadzeniu postępowania. Zawnioskował o stwierdzenie przewlekłości w prowadzeniu postępowania oraz bezczynności. Jego zdaniem organ w toku postępowania dopuścił się licznych błędów, mylnie interpretuje przepisy prawa i łamie zasady k.p.a. Podejmowane działania są pozorne i nie prowadzą do wydania decyzji administracyjnej zgodnej z przepisami prawa.
SKO postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] odmówiło uwzględnienia ponaglenia. Organ zauważył, że nie jest możliwym jego załatwienie poprzez wyznaczenie dodatkowego terminu, gdyż sprawa została już załatwiona a organ I instancji wydał decyzję nakazującą usunięcie odpadów. Decyzja została skutecznie doręczona stronom tego postępowania, a do Kolegium wpłynęły środki odwoławcze od tego rozstrzygnięcia. Nie można zarzucić organowi I instancji tego rodzaju bierności, której skutkiem byłoby wyznaczenie dodatkowego terminu załatwienia sprawy, zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych takiej sytuacji.
Z akt sprawy wynika także, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] SKO uchyliło pkt II decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2021 r. i umorzyło postępowanie w tej części, w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W tej sytuacji Ł.J. złożył do WSA w Rzeszowie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Prezydenta Miasta [...] w sprawie nakazania W.B. usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.
Zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 7, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 w zw. z art. 37 k.p.a. Zawnioskował o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej 28.407,80 zł w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący wskazał, że od daty wszczęcia z urzędu postępowania do wydania drugiej decyzji przez SKO upłynęło 15 miesięcy. W jego ocenie organ celowo i świadomie wydłużał postępowanie, a które z uwagi na przedmiot i bezsporne okoliczności mogło zostać zakończone już po upływie miesiąca od daty jego wszczęcia. Działania organu naruszają zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym wyraźnie przekraczają określone w nim terminy.
Zdaniem skarżącego organ prowadził postępowanie w kierunku ustalenia okoliczności niemających znaczenia dla rozstrzygnięcia, tj. ustalał ilość odpadów składowanych na działkach nr 404 i 405, co nie było konieczne w kontekście treści wydawanej w sprawie decyzji administracyjnej. W tym celu przeprowadził szereg niepotrzebnych czynności dowodowych, w tym przesłuchał licznych świadków. Również prowadzenie postępowania dowodowego w kierunku ustalenia, czy właściciele działek 404 i 405 mieli bądź nie interes faktyczny w składowaniu na swoich działkach odpadów szklanych, w świetle funkcjonowania w obrocie prawnym prawomocnego mandatu karnego stwierdzającego winę posiadacza odpadów za ich składowanie na działkach skarżącego, rodzi przekonanie, że działania te miały na celu maskowanie przewlekłości i bezczynności organu w sposób formalny, co ostatecznie, wskutek upływu czasu i działania sił przyrody, utrudniło wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem skarżącego brak bezstronności organu prowadzącego postępowanie dostrzegalny był zarówno w pytaniach zadawanych świadkom, pismach procesowych kierowanych do innych instytucji (np. KPM [...]), czy prowadzonych w sprawie czynnościach, np. wyłączenie do odrębnego postępowania sprawy dotyczącej składowania odpadów szklanych na działce nr 1002, należącej do W.B. Mimo trwającego kilkanaście miesięcy postępowania organ nie przeprowadził najistotniejszych czynności w sprawie, tj. nie ustalił, przynajmniej formalnie, miejsca składowania odpadów pomimo stosownych wniosków dowodowych stron postępowania, np. wniosek o biegłego z zakresu geologii i rekultywacji gruntu zgłoszony ustnie na rozprawie administracyjnej (organ odmówił jego zaprotokołowania). Czynności mające na celu ustalenie miejsca składowania odpadów prowadzone były w sposób pozorny i nieefektywny – od świadków wymagano wiedzy specjalistycznej. Tymczasem od samego początku organowi było wiadome gdzie składowane były odpady, kto był ich wytwórcą i posiadaczem. Nie wymagało to przeprowadzenia trwającego ponad rok postępowania. Organ nie dążył do wyjaśnienia sprawy, prowadził postępowanie dowodowe w niewłaściwym kierunku, wyjaśniając nieistotne dla sprawy okoliczności, czy przeprowadzając dowody w sposób obarczony licznymi błędami logicznymi i formalnymi, przewlekał postępowanie z powołaniem się na konieczność odniesienia się do wpływających do akt sprawy wniosków i pism procesowych stron, pozostając jednocześnie w bezczynności, której przejawem jest brak przeprowadzenia najistotniejszych w sprawie dowodów (np. biegli z zakresu geologii i geodezji na okoliczność ustalenia miejsca składowania odpadów szklanych). Końcowo skarżący zauważył, że również w przypadku złożenia ponaglenia, Prezydent winien procedować sprawę i podejmować niezbędne czynności procesowe. Organ tymczasem odstępował od realizacji swoich obowiązków.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta stanął na stanowisku, że postępowanie nie wyczerpuje znamion przewlekłości. Przedstawiając szczegółowo przebieg postępowania podkreślił, że zostało ono zakończone prawomocną decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...]. Samo postępowanie prowadzone było z najwyższą starannością, podejmowane działania były niezbędnymi, aby w sposób rzetelny i bezstronny rozstrzygnąć sprawę. Potwierdzeniem tego jest decyzja organu wyższej instancji utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję. Prezydent zauważył, że Ł.J. wraz ze swoimi pełnomocnikami oraz A.J. przez cały przebieg postępowania utrzymywali, że W.B. porzucał odpady w znacznych ilościach na powierzchni obu działek przez wiele dni. Natomiast W.B. utrzymywał, że odpady zostały przez niego porzucone tylko raz na powierzchni jednej z działek. W związku z tym całe postępowanie zostało przeprowadzone w kierunku ustalenia w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, co do właściwego stanu faktycznego. Prezydent zauważył, że tok prowadzonego przez organ postępowania nie został w żaden sposób podważony przez organ odwoławczy. Przywołane przez Ł.J. naruszenia, co do prowadzenia postępowania stoją w sprzeczności z rozstrzygnięciem SKO. Sam skarżący wraz z pełnomocnikami podczas trwającego postępowania wielokrotnie angażował organ w wykonywanie czynności niebędących typowymi czynnościami dla prowadzonego postępowania, a tym samym wydłużał termin jego rozstrzygnięcia. W ocenie organu wnoszone ponaglenia na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, przy jednoczesnym wnoszeniu często powtarzających się treści skarg i wniosków, świadczy o sprzecznych działaniach i braku logiki procesowej. Końcowo zauważył, że zarzuty skarżącego co do przewlekłości w odniesieniu do prowadzonego postępowania, zostały już wielokrotnie ocenione przez SKO i każdorazowo oddalone z braku podstaw prawnych i merytorycznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zakres kognicji sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę działalności administracji pod względem legalności, określają przepisy art. 3 § 2, 2a i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - zwanej dalej "P.p.s.a.").
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola sądu obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję bądź postanowienie w postępowaniu zwykłym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym na które służy zażalenie (albo kończące postępowanie oraz na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty), a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa
Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Przedmiotem rozpoznania jest zarzucana skargą przewlekłość Prezydenta Miasta [...] jakiej organ ten dopuścić się miał w toku prowadzonego postępowania w przedmiocie nakazania W.B. usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.
W związku z tak wyznaczonym przedmiotem zaskarżenia należy stwierdzić, że przedmiotem kontroli Sądu są jedynie te działania lub zaniechania skarżonego organu, które miały miejsce w toku prowadzonego postępowania. Zgodnie z aktualnym poglądem wyrażanym w orzecznictwie NSA - por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, w której przyjęto, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - merytoryczna ocena bezczynności w zamkniętym ostateczną decyzją organu administracyjnym toku instancji nie jest dopuszczalna. W orzecznictwie sądów administracyjnych istnieją rozbieżne poglądy czy taka ocena jest dopuszczalna czy też nie także w przypadku przewlekłości postępowania.
W niniejszej sprawie Prezydent Miasta [...] wydał merytoryczną decyzję z dnia [...] czerwca 2021 r. SKO wskutek złożonego odwołania, decyzją z [...] sierpnia 2021 r., uchyliło decyzję organu I instancji w części i umorzyło postępowanie, zaś w pozostałej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja Kolegium zapadła na kilka dni przed złożeniem do WSA skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta [...].
Wyjaśnienia wymaga, że warunkiem formalnym wniesienia takiej skargi, zgodnie z art. 52 § 1 i 2 oraz art. 53 § 2b P.p.s.a., jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie; w przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania oznacza to uprzednie wyczerpanie trybu przewidzianego w art. 37 k.p.a., tj. wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia. W rozpoznawanej sprawie Ł.J. tryb ten wyczerpał – kierując pismem z dnia [...] lipca 2021 r. ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Ponaglenie takie powinno być złożone w trakcie postępowania administracyjnego, a nie po jego ostatecznym zakończeniu. Zdaniem Sądu skoro w realiach rozpoznawanej sprawy ponaglenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta złożono w dniu [...] lipca 2021 r., a więc w czasie gdy postępowanie nie zostało jeszcze zakończone poprzez wydanie decyzji ostatecznej, to skarga na przewlekłość postępowania wniesiona w jego następstwie jest dopuszczalna i podlega merytorycznemu rozpoznaniu.
Wyjaśnić także należy, w przypadku skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania wnoszonych na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola sądu dotyczy działalności określonego organu administracji publicznej od momentu zainicjowania przed tym organem konkretnego postępowania administracyjnego, do chwili jego zakończenia (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 maja 2013 r., sygn. IV SAB/Po 24/13). Natomiast pod pojęciem przewlekłego prowadzenia postępowania należy rozumieć sytuację, gdy postępowanie przed właściwym organem jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.), a więc gdy postępowanie to jest prowadzone w sposób nieefektywny i nieskoncentrowany czasowo, z naruszeniem zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.). Przewlekłe prowadzenie postępowania oznacza zatem stan, w którym pomimo niezaistnienia bezczynności (która powstaje z mocy prawa z chwilą niezałatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, albo w terminach wskazanych zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.), organ narusza w sposób oczywisty zasadę szybkości postępowania administracyjnego przez podejmowanie czynności zbędnych lub pozornie koniecznych do załatwienia sprawy. Stan ten może być także konsekwencją braku koncentracji czasowej podejmowanych działań, zaniechań w podejmowaniu koniecznych czynności, nieuzasadnionego wyznaczania nowych terminów załatwienia sprawy, kumulowania, wydłużania lub tolerowania okresów braku istotnej aktywności procesowej podmiotów postępowania. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (wyrok z dnia 26.10.2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie, terminy załatwienia wynikają z art. 35 k.p.a., przy uwzględnieniu możliwości skorzystania przez organ z art. 36 § 1 k.p.a. W tym ostatnim jednak przypadku, a więc wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, organ ma obowiązek wskazać przyczyny zwłoki. Rozpoznając więc skargę na przewlekłość postępowania sąd administracyjny, w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. i wskazaniu, na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. nowego terminu, ocenia zasadność wyznaczenia nowego terminu. Ocenia więc czy w ogóle, a jeśli tak, to jakie czynności są podejmowane, czy zmierzają one do załatwienia sprawy i wreszcie, czy pozostają one w związku czasowym między sobą. O ile stwierdzi, że procedowanie organu nie nasuwa żadnych uwag i zmierza do załatwienia sprawy, to niezależnie od ilości przypadków korzystania przez organ z uprawnienia wynikającego z art. 36 § 1 k.p.a., nie może uznać skargi za zasadną. Również w sytuacji, gdy w ocenie organu zachodzi konieczność zapewnienia czynnego udziału stronom postępowania, dokonania oceny przedłożonych wniosków dowodowych, czy też procedowania przedłożonych przez stronę wniosków, sąd administracyjny działań tych nie powinien kwestionować, gdyż w ten sposób mógłby wpływać na treść przyszłego rozstrzygnięcia.
Dokonując oceny, według powyżej przedstawionych kryteriów, podejmowanych przez Prezydenta Miasta [...] czynności i prowadzonego postępowania stwierdzić należy, że organ ten nie prowadził go w sposób przewlekły. Jak już wyżej wyjaśniono kontrola sądu dotyczy działalności tego organu od momentu zainicjowania przed tym organem postępowania administracyjnego do chwili jego zakończenia. Analiza akt sprawy wskazuje, że w dniu [...] maja 2020 r. po uzyskaniu od Komendanta Miejskiego Policji w [...] informacji o przeprowadzeniu czynności wyjaśniających w trybie art. 154 § 2 Kodeksu wykroczeń, zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania i magazynowania tj. z terenu działek nr ewid. 404 i 405 obręb [....] w [...] własności Ł.J. i A.J.. Postępowanie to prowadzone było w trybie ustawy z dnia 14 grudnia 2021 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779 ze zm.). W myśl art. 26 ust. 1 tej ustawy posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 19 przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.
W realiach badanej sprawy, stosownie do treści przywołanych przepisów, organ prowadzący postępowanie tj. Prezydent Miasta [...] obowiązany był zatem bezspornie ustalić podmiot obowiązany do usunięcia odpadów (posiadacz odpadów), fakt istnienia odpadów i ich ilość oraz dokładne miejsce składowania. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w tym zakresie było zatem ustalenie, czy na działkach nr 404 i 405 rozumianych jako miejsce do tego nieprzeznaczone doszło do składowania lub magazynowania odpadów bez zezwolenia a jeżeli tak to kto jest ich posiadaczem w rozumieniu przywołanych wyżej przepisów.
Dla wyjaśnienia powyższych okoliczności Prezydent Miasta [...] dnia [...] maja 2020 r. zawiadomił strony o wyznaczonym na dzień [...] maja 2020 r. terminie kontroli. Przeprowadził także rozprawę administracyjną, która wyznaczona została na dzień [...] lipca 2020 r. Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2020 r. Prezydent powiadomił strony o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wyznaczył nowy termin do dnia [...] sierpnia 2020 r. Kolejna rozprawa administracyjna została wyznaczona na dzień [...] lipca 2020 r. (jeden ze świadków został wezwany do osobistego stawiennictwa na dzień [...] lipca 2020 r.) oraz na dzień [...] sierpnia 2020 r. (co zostało ustalone ze stronami uczestniczącymi w rozprawie dnia [...] lipca 2020 r.). W toku prowadzonych czynności organ przesłuchał świadków i strony, zgromadził materiał dowodowy m. in. w postaci zdjęć, przesłuchał funkcjonariuszy Policji oraz zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji o nadesłanie dodatkowych informacji dotyczących okoliczności związanych z prowadzonym postępowaniem w sprawie składowania odpadów na terenie działek nr 404 i 405. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. Prezydent Miasta [...] oddalił zgłoszony przez świadka wniosek o zwrot kosztów podróży i utraconego zarobku.
Następnie zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. organ poinformował o niemożności zakończenia sprawy w terminie z uwagi na jej skomplikowany charakter i wyznaczył nowy termin do dnia [...] października 2020 r.
Termin ostatniej rozprawy administracyjnej został wyznaczony na dzień [...] października 2020 r.
Wcześniej bo postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. Prezydent Miasta [...] oddalił wniosek o zwrot utraconego zarobku w związku z osobistym stawiennictwem na rozprawach.
Następnie w wyniku zgłoszenia wniosku przez pełnomocnika Ł.J. o dodatkowe przesłuchanie funkcjonariuszy na okoliczność przebiegu interwencji, Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. dopuścił dowód z przesłuchania wskazanych funkcjonariuszy, wyznaczając termin na dzień [...] listopada 2020 r.
Zawiadomieniem z dnia [...] października 2020 r. poinformowano strony o niezałatwieniu sprawy w terminie. Z uwagi na konieczność przesłuchania dodatkowych świadków nowy termin wyznaczono na dzień [...] grudnia 2020 r.
Po przesłuchaniu wezwanych funkcjonariuszy, w tym złożeniu przez jednego z nich wyjaśnień na piśmie (funkcjonariusz został objęty kwarantanną, co uniemożliwiło osobiste stawiennictwo na przesłuchanie), zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. organ wyznaczył nowy termin jej załatwienia na dzień [...] stycznia 2021 r. Zaś zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. powiadomił strony o zgromadzonym materiale dowodowym i możliwości zapoznania się z nim, a także zgłoszenia uwag i wniosków.
Analiza akt sprawy wskazuje, że Ł.J. wystąpił także do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z ponagleniem na bezczynność Prezydenta Miasta [...]. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Kolegium uznało, że organ nie dopuścił się bezczynności.
Dnia [...] stycznia 2021 r. została wydana przez Prezydenta Miasta [...] decyzja nr [...] nakazująca W.B. usunięcie odpadów z miejsca ustalonego w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Decyzja ta w wyniku złożonych przez Ł.J. oraz W.B. odwołań została uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania na mocy decyzji SKO z [...] marca 2021 r. nr [...].
Z akt sprawy wynika, że całość akt sprawy została zwrócona skarżonemu organowi dnia [...] kwietnia 2021 r. Zatem przedmiotem dalszej oceny Sądu uczynić należy przebieg dalszego postępowania po dniu doręczenia skarżonemu organowi wraz z aktami sprawy decyzji SKO, którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta z [...] stycznia 2021 r.
Po przeprowadzeniu postępowania zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r., ponowionym dnia [...] maja 2021 r., organ poinformował strony o zakończeniu postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie oraz o możliwości wniesienia ewentualnych uwag i wniosków. W dniu [...] czerwca 2021 r. Prezydent Miasta [...] wydał merytoryczną decyzję kończącą prowadzone postępowanie.
Zanim jednak decyzja została wydana, Ł.J. i A.J. wnosili do organu szereg pism, wniosków, wezwań, które to musiały zostać przez organ rozpoznane. Mianowicie - co jednoznacznie wynika z akt sprawy - dnia [...] kwietnia 2021 r. Ł.J. przekazał do akt sprawy dowód w postaci mandatu karnego nałożonego na W.B. (dowód ten został włączony do akt spraw). W tym samym dniu złożył skargę na pracowników administracji publicznej prowadzących przedmiotowe postępowanie w związku z niedopełnieniem obowiązków służbowych, stronniczością urzędników, przewlekłością prowadzenia postępowania, mataczeniem, łamaniem zasad pogłębiania zaufania uczestników do władzy publicznej - skarga została rozpatrzona w toku prowadzonego postępowania zgodnie z art. 234 ust. 1 k.p.a. W toku postępowania pełnomocnik Ł.J. zgłosił wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kolejnego świadka. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. Prezydent Miasta [...] odmówił uwzględnienia ww. żądania. Natomiast Ł.J. złożył wniosek o wyłączenie od udziału w postępowaniu pracowników administracji publicznej. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. Prezydent Miasta [...] odmówił wyłączenia pracowników administracji od udziału w prowadzonym postępowaniu.
Nadto pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. Ł. i A.J. wnieśli ponaglenie do SKO, przekazane temu organowi dnia [...] kwietnia 2021 r. Postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. SKO odmówiło uwzględnienia ponaglenia.
W piśmie z dnia [...] maja 2021 r. Ł.J. i A.J. przedłożyli dodatkowe wyjaśnienia i dowody. Po uzupełnieniu braków ww. pisma oraz wobec zarzucanej przez nich w piśmie [...] maja 2021 r niekompletności akt organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające co do brakującej korespondencji. Po przekazaniu z Biura Obsługi Interesantów brakującego wniosku Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. odmówił uwzględnienia zgłoszonego przez Ł.J. i A.J. żądania przesłuchania świadka.
Dnia [...] maja 2021 r. wyżej wymienieni złożyli kolejną skargę na pracowników organu prowadzących postępowanie (skarga została rozpoznana w trybie art. 234 § 1 k.p.a.). Ł.J. pismem z dnia [...] maja 2021 r. złożył ponaglenie. SKO postanowieniem z [...] maja 2021 r. odmówiło uwzględnienia ponaglenia.
Już po wydaniu przez Prezydenta Miasta [...] decyzji z [...] czerwca 2021 r. nakazującej usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania i magazynowania, Ł.J. dnia [...] lipca 2021 r. ponowił skargę na przewlekłość organu I instancji w prowadzeniu postępowania. SKO postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. odmówiło uwzględnienia ponaglenia wskazując na brak możliwości wyznaczenia terminu załatwienia sprawy, sprawa została zakończona a organ wydał decyzję. Została ona skutecznie doręczona stronom, które złożyły od niej środki odwoławcze.
Dokonując oceny prowadzonego przez Prezydenta Miasta [...] postępowania nie ulega żadnej wątpliwości, że sprawa miała skomplikowany charakter i wymagała od organu przeprowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego. W szczególności z uwagi na odmienne twierdzenia stron prowadzone postępowanie wymagało zebrania i dokonania oceny obszernego materiału dowodowego, w tym przesłuchania stron i świadków. Podejmowane przez organ, a także zlecane czynności były uzasadnione i miały na celu ustalenie sprawcy składowania i magazynowania na działkach nr ewid. 404 i 405 – należących do Ł.J. i A.J. – odpadów, a także ich ilości. Na czas trwania postępowania wpływ także miała konieczność pozyskania szczegółowych informacji dotyczących prowadzonego przez Policję postępowania, w tym podejmowanych czynności i dokonanych w ich trakcie ustaleń.
Sąd przychyla się do argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę, że podejmowane działania były niezbędne i rzetelne by móc w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustalić stan faktyczny w sprawie. Tym bardziej, że same zainteresowane strony podnosiły odmienne twierdzenia. Dodatkowo liczne pisma, skargi czy wnioski składane przez Ł.J. czy też A.J. i ich pełnomocników wymagały reakcji organu. Konieczność procedowania w tym zakresie również wpłynęła na czas trwania postępowania.
Wbrew zarzutom skargi, Sąd uznał, że Prezydent Miasta [...] nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Nie odnotowano dłuższych i pozbawionych podstaw przerw w działaniu organu. Na składane wnioski lub inne pisma organ reagował z zachowaniem terminu określonego w art. 35 k.p.a. i w przewidzianym terminie były one procedowane. Każdorazowo organ informował o kolejnych terminach załatwienia sprawy wskazując powód takiego działania. Na te same okoliczności zwracało także uwagę SKO rozpoznając ponaglenia wniesione na podstawie art. 37 k.p.a. przez skarżącego.
W ocenie Sądu podejmowane przez organ działania w przedstawionym toku postępowania nie stanowią czynności zbędnych, względnie pozorujących gromadzenie materiału dowodowego. Wszystkie czynności pozostają ze sobą w czasowym związku. Powyższe nie pozwala doszukiwać się opieszałości organu, której można byłoby przypisać cechę przewlekłości postępowania.
Z tych przyczyn skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło