II SAB/Rz 16/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[....]" z siedzibą w [...] na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie robót budowlanych I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia sprawy w terminie 1 miesiąca od dnia zwrotu akt organowi; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala wniosek o wymierzenie grzywny organowi; IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej Stowarzyszenia "[...]" w [...] kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi Stowarzyszenia jest bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ( dalej: "PINB") polegająca na nie zakończeniu postępowania administracyjnego po wydaniu decyzji kasacyjnej przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ( dalej "WINB", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] kwietnia 2017 r., którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie rozbudowy wieży teleinformatycznej na działce nr [...] przy ul A. Organ uzasadniając wniosek o oddalenie skargi wskazał, że pismem z dnia 13 czerwca 2016 r. akta sprawy zostały przekazane do organu II instancji w związku z wniesieniem przez T skargi do WSA w Rzeszowie. Pismem z dnia 28 czerwca 2017 r. poinformował strony, że sprawa zostanie rozpatrzona w terminie 1 miesiąca, czym usprawiedliwiał bak działania w sprawie. Wyrokiem z dnia 22 maja 2018 r., sygn. akt II SAB/Rz 36/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na bezczynność organu. Sąd zajął stanowisko, że wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a następnie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję kasacyjną wydaną na podstawie art 138 § 2 K.p.a. wyklucza wydanie decyzji przez organ I instancji. Zdaniem tego Sądu mnożenie decyzji administracyjnych, których legalność na tym etapie postępowania jest niepewna oraz konieczność uruchamiania trybu nadzwyczajnego, na wypadek gdyby NSA uwzględnił skargę kasacyjną, nie służy realizacji szybkości postępowania. Przeciwne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny, który rozpoznając skargę kasacyjną od powyższego wyroku, uchylił go i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji – wyrok z dnia 29 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 2537/18. W opozycji do Sądu I instancji wyjaśnił, że okoliczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji stanowi wyłącznie o wywiązaniu się przez ten organ z obowiązku wydania decyzji administracyjnej w terminie określonym w art 35 K.p.a. Skarga do sądu administracyjnego na decyzję kasacyjną organu odwoławczego nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił również, że gdyby organ I instancji w wyniku ponownego rozpoznania sprawy wydał kolejną decyzję, która stałaby się ostateczna, a sąd administracyjny rozpoznając środek zaskarżenia od decyzji kasacyjnej ją uchylił, to wówczas organowi I instancji i stronie pozostaje możliwość domagania się wznowienia postępowania zakończonego decyzją wydaną na podstawie uprzedniej decyzji kasacyjnej organu odwoławczego w oparciu o art 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Możliwość ta, o czym przesądził Sąd, nie może stanowić samodzielnej przeszkody, chroniąc organ przed obowiązkiem prowadzenia postępowania i wydania decyzji w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz.2107 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art 149 P.p.s.a.: sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. ( §1 ). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa ( § 1 a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego ( § 1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ( §2 ). Ponadto zgodnie z art 153 P.p.s.a.: ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przedmiotem kontroli Sądu jest bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego polegająca na braku rozpoznania sprawy po wydaniu przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] umarzającą w całości postępowanie w sprawie robót budowlanych wykonanych przy wieży teleinformatycznej transmisji danych zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] położonej , których inwestorami są [...] sp. z o.o. oraz T S.A., i przekazująca sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Z akt sprawy wynika, że w konsekwencji wydania decyzji kasacyjnej PINB podjął następujące czynności: - zawiadomieniem z dnia 28 kwietnia 2017 r. wyznaczył rozprawę administracyjną na dzień 23 maja 2017 r. , która na wniosek pełnomocnika T S.A. została przesunięta na dzień 7 czerwca 2017 r., - w dniu 7 czerwca 2017 r. przeprowadził rozprawę, podczas której zobowiązał pełnomocnika T do dostarczenia wskazanych dokumentów, w wykonaniu wezwania w dniu 19 czerwca 2017 r. przedstawiono żądane dokumenty, - zawiadomieniem z dnia 28 czerwca 2017 r. organ poinformował, że sprawa zostanie załatwiona w terminie 1 miesiąca od otrzymania wyroku WSA w Rzeszowie w związku ze skargą na decyzję WINB z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...]. Decyzja kasacyjna Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została zaskarżona do WSA w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 675/17 oddalił skargę. Wyrok ten do dnia rozpoznania niniejszej skargi nie uprawomocnił się. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 2 maja 2018 r., sygn. akt II SAB/Rz 36/18 w przedmiocie bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w omawianej sprawie przesądził, że braku działania organu nie może usprawiedliwiać fakt wniesienia skargi na decyzję kasacyjną organu odwoławczego. Okoliczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji stanowi wyłącznie o wywiązaniu się przez ten organ z obowiązku wydania decyzji administracyjnej w terminie określonym w art 35 K.p.a. Skarga do sądu administracyjnego na decyzję kasacyjną organu odwoławczego nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił również, że gdyby organ I instancji w wyniku ponownego rozpoznania sprawy wydał kolejną decyzję, która stałaby się ostateczna, a sąd administracyjny rozpoznając środek zaskarżenia od decyzji kasacyjnej ją uchylił, to wówczas organowi I instancji i stronie pozostaje możliwość domagania się wznowienia postępowania zakończonego decyzją wydaną na podstawie uprzedniej decyzji kasacyjnej organu odwoławczego w oparciu o art 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Zgodnie z art 35 § 2 K.p.a.: organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ ( § 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3 ). Porównanie daty przekazania przez WINB akt Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego – 14 kwietnia 2017 r. z datą orzekania przez Sąd wskazuje na to, że organ nie dochował wyżej wskazanych terminów, a ich przekroczenia nie może usprawiedliwiać, o czym przesądził NSA, oczekiwanie na wydanie prawomocnego wyroku w sprawie decyzji kasacyjnej organu odwoławczego. W świetle powyższego stwierdzić należy, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostawał w bezczynności co uzasadniało rozstrzygnięcie Sądu w punkcie I wyroku zobowiązujące organ do załatwienia sprawy w terminie 1 miesiąca od dnia zwrotu akt organowi. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Kwestia wpływu zaskarżenia decyzji kasacyjnej na dalszy bieg postępowania nie jest oczywista i budzi również wątpliwości sądów, o czym świadczy chociażby przebieg niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych też przyczyn Sąd oddalił wniosek o wymierzenie grzywny organowi. Jednocześnie Sąd nie znalazł podstaw do wydania orzeczenia na podstawie art 149 § 1b P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art 200 i 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).