II SAB/Rz 181/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.B. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie w przedmiocie braku udzielenia odpowiedzi na wniosek - postanawia - odrzucić skargę. B.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie (dalej także: "Komendant") w przedmiocie braku udzielenia odpowiedzi na wniosek. Wskazał, że składa skargę na Komendanta Komisariatu Policji w [...] za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie jako organu nadzorującego prace Komendanta Komisariatu Policji w [...]. Podał, że do dnia złożenia skargi nie otrzymał odpowiedzi na pismo z 30 kwietnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - zwanej dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, z mocy art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Powołane unormowania stanowią więc o tym, że aby poddać kontroli bezczynność organu administracji publicznej, to organ ten musiał mieć wynikający z odpowiednich regulacji prawnych obowiązek wydania jednego z określonych wyżej aktów administracyjnych jak decyzja czy postanowienie, względnie był on zobligowany do podjęcia jakiegoś aktu bądź czynności z zakresu administracji publicznej, a dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa i albo nie podjął w sprawie żadnych czynności albo też nie wydał określonego rozstrzygnięcia czy też nie podjął jakiegoś aktu/czynności w prawnie ustalonym terminie. Innymi słowy, skarga na bezczynność organu jest pochodną skargi na określone formy działania organu, czyli jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje administracyjne, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz w razie niewydania pisemnej interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17.07.2012r. I OSK 1620/12). W niniejszej sprawie Skarżący zakwestionował bezczynność Komendanta w związku z brakiem udzielenia przez Komendanta Komisariatu Policji w [...] odpowiedzi na Jego pismo z 18 kwietnia 2024 r., dołączone do skargi (skarżący omyłkowo wskazał w skardze datę pisma jako 30 kwietnia 2024 r.). Skarżący zwrócił się w nim o "niezwłoczny zwrot sprzętu w postaci: "telefon [...], laptop [...], telefonu [...], kodowanego dysku zewnętrznego, 5 kart microSD". Przekazując wskazaną na wstępie skargę Organ wskazał, że jest to skarga związana z wnioskami dowodowymi składanymi do postępowania przygotowawczego [...]. W powyższych okolicznościach brak podstaw do przyjęcia, że Komendant, działając w ramach prowadzonego postępowania przygotowawczego na podstawie unormowań ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1248 ze zm., dalej "K.p.k.") zobligowany był do podjęcia aktu czy czynności wyszczególnionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a., które generalnie bazują na przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego bądź Ordynacji podatkowej. Oznacza to zaś, że Skarżący nie może domagać się zbadania działań Komendanta w tym zakresie na drodze postępowania sądowoadministracyjnego. Skoro bowiem nie ma przepisu powszechnie obowiązującego prawa publicznego, dającego podstawę do działania organu w jednej z form wskazanych wyżej, to nie można tym samym mówić o jego bezczynności w zakresie, jaki objęty jest kontrolą sądu administracyjnego. Ponadto, w złożonej skardze Skarżący powołał się na przepisy zawarte w Dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej "K.p.a."), zatytułowanym: "Skargi i wnioski". Regulują one zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych. W ugruntowanym już w tym przedmiocie orzecznictwie sądowym podkreśla się, że tryb skargowo-wnioskowy (art. 221 i nast. K.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego. Innymi słowy, czynności podejmowane przez organy administracji publicznej w trybie przepisów działu VIII K.p.a. (art. 221-256 k.p.a.), odnoszące się do skarg i wniosków, nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 § 2 pkt 1-8 P.p.s.a. i nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Skoro bowiem w postępowaniu z Działu VIII K.p.a. brak jest podstaw do rozstrzygania w formach przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a., to postępowanie to ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w postępowaniu skargowo-wnioskowym nie stosuje się przepisów działu II K.p.a., ponieważ w odróżnieniu od postępowania administracyjnego postępowanie skargowo-wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej, ale zawiadomieniem o załatwieniu sprawy, które nie zostało zaliczone przez ustawodawcę do aktów i czynności podlegających kontroli sądów administracyjnych (por.: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie z 12.11.2019 r. VII SA/Wa 2280/19, postanowienie WSA w Poznaniu z 19.09.2018 r. II SAB/Po 63/18, postanowienie WSA w Gdańsku z 11.09.2017 r. III SA/Gd 646/17). W takiej więc sytuacji, skarga kwestionująca działanie organu jako podjęte w trybie powołanych wyżej przepisów nie może podlegać rozpatrzeniu przez sąd administracyjny, bowiem nie mieści się w zakresie przedmiotowym sprawowanej przez ten sąd kontroli. W dołączonym do skargi piśmie z 18 kwietnia 2024 r. Skarżący powołał się na sygnaturę: [...]. Jak wynika z odpowiedzi na skargę Komendanta Komisariat Policji w [...] pod nr [...] pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w [...] do nr [...] prowadzi dochodzenie o czyn z art. 267 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny. W toku prowadzonego postępowania w dniu 20 marca 2024 r funkcjonariusze przeprowadzili czynności w trybie art. 219 § 1 K.p.k. Z innych spraw, które Skarżący zainicjował przed tut. Sądem, np. z uzasadnienia postanowienia o odrzuceniu skargi wydanego w sprawie zarejestrowanej pod sygn. II SAB/Rz 99/24, Sąd podał, że postanowieniem z dnia 26 marca 2024 r. Prokuratura Rejonowa w [...] dokonała zatwierdzenia czynności zatrzymania przedmiotów wyszczególnionych w piśmie Skarżącego z dnia 26 kwietnia 2024 r. Powyższe wskazuje na to, że wbrew twierdzeniu Skarżącego, pismo to dotyczyło w istocie będącego w toku postępowania przygotowawczego, którego przebieg regulowany jest przepisami K.p.k. W związku z tym, wszelka działalność podmiotów podejmowana na podstawie tego właśnie aktu prawnego nie podlega jakiejkolwiek kontroli organów administracji publicznej w oparciu na regulacje zawarte w K.p.a., a w konsekwencji nie podlega także badaniu przez sąd administracyjny w postępowaniu prowadzonym w trybie przepisów ustawy P.p.s.a. Możliwość takiej kontroli nie wynika bowiem ani z przepisów tego ostatniego aktu, o czym była już mowa na wstępie przy wskazywaniu zakresu kognicji sądowej ani też K.p.k. nie zawiera w tym względzie jakichś przepisów szczególnych. W takiej zaś sytuacji, kiedy żaden z przepisów prawa nie stanowi o możliwości wniesienia skargi w zakresie wskazanym przez Skarżącego, to skarga ta musiała zostać odrzucona jako niedopuszczalna, o czym orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 P.p.s.a.