II SAB/Rz 74/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk SO del. Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 października 2014 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie zobowiązania Wójta Gminy [...] do udzielenia informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy [...] w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego P. K. kwotę 357 zł /słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi P. K. jest bezczynność Wójta Gminy [...] dotycząca udostępnienia informacji publicznej. W oparciu o przesłane do Sądu dokumenty ustalono, że w dniu 4 sierpnia 2014 r. P. K. przesłał pocztą elektroniczną do Urzędu Gminy [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: czy Gmina w okresie od 2012 r. do chwili obecnej zawierała umowy dotyczące obsługi prawnej, zastępstwa procesowego z kancelariami, radcami prawnymi, adwokatami, i udostępnienie treści tych umów. Wójt Gminy w dniu 27 sierpnia 2014 r. o godz. 8:52 w odpowiedzi na wniosek przesłał żądane informacje pocztą elektroniczną na adres wskazany we wniosku. Ponieważ organ nie otrzymał potwierdzenia odbioru, zatem w dniu 27 sierpnia 2014 r. o godz. 14:54 ponownie przesłał odpowiedz na wniosek, mimo to nie otrzymał potwierdzenia jej otrzymania. W skardze sporządzonej 20 sierpnia 2014 r. P. K. zarzucił Wójtowi Gminy [...] bezczynność w sprawie udzielenia informacji publicznej, formułując wniosek o: 1) stwierdzenie bezczynności Wójta Gminy [...] w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, 2) zobowiązanie Wójta Gminy [...] do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, 3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Wójt do dnia złożenia skargi nie udostępnił żądanej informacji, ani też nie wydał decyzji odmownej, czym naruszył 14 dniowy termin określony w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przedstawił w sposób szeroki przedmiot sprawy objęty skargą tj. informację publiczną, powołując się przy tym na stanowisko sądów administracyjnych. Powołał się m.in. na pogląd zgodnie z którym skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji może być wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Uznał, że zasadne jest stwierdzenie bezczynności organu w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o umorzenie postępowania i nie obciążanie go kosztami postępowania. W uzasadnieniu Wójt podniósł, że wniosek skarżącego został załatwiony, a skarga została w całości uwzględniona. Wyjaśnił, że opóźnienie w udzieleniu informacji publicznej skarżącemu spowodowane było względami czysto formalnymi, a nie merytorycznymi. W tym samym czasie wpłynął bowiem do Wójta, od innej osoby, wniosek o udostępnienie takich samych danych, o które wnosił skarżący. Odpowiedz została niezwłocznie udzielona i wniosek skarżącego błędnie przyjęto jako wniosek osoby, której już informacji publicznej udzielono. Organ zwrócił uwagę, że skarżącemu odpowiedz udzielona została natychmiast po powzięciu wiadomości o pomyłce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Badając skargę na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej trzeba mieć na względzie, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże, jeśli odmawia, to ma tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Dopiero przejaw działalności organu w jednej z ww. form działania zwalnia podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej z zarzutu bezczynności. Wyjaśnić także należy, że instytucja skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie oraz ustaleniu, czy bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Przepis art. 149 powołanej ustawy procesowej w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępnym na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl., z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 4171 § 3 K.c., wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Należy zatem stwierdzić, że dokonanie żądanej czynności lub wydania żądanego aktu przed rozpoznaniem przez sąd skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 powołanej ustawy procesowej, że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 tej ustawy (pogląd ten został podzielony w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12 i z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2626/12 – oba dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Stan faktyczny w niniejszej sprawie był bezsporny. Należy zgodzić się ze skarżącym, że kwestia na co wydatkowane są środki z budżetu gminy stanowi informację publiczną o jakiej mowa w art. 6 ust. 5 lit. c u.d.i.p., a taki charakter mają żądane przez skarżącego informacje odnoszące się do treści umowy (umów) zawartej przez Gminę i podmiot prywatny. Organ miał obowiązek udostępnienia wnioskowanych informacji z ewentualnym wyłączeniem danych osobowych i innych informacji, których ujawnienie naruszyłoby prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez organ w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Udzielenie żądanej informacji nastąpiło z opóźnieniem, z uchybieniem 14 dniowego terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Termin ten minął bezskutecznie 18 sierpnia 2014 r. Informacja została skarżącemu udzielona 27.08.2014 r. Dlatego też Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskami. Zaistniała bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Opóźnienie w udzieleniu informacji było 9-dniowe. Samo uchybienie terminowi z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie przesądza o rażącym charakterze bezczynności. Niewielkie opóźnienie załatwienia wniosku jak i fakt, że w tym samym czasie – 20 lipca 2014 r. – do organu wpłynął identyczny wniosek innej osoby o udzielenie informacji publicznej, który został załatwiony, zaś na skutek omyłki przyjęto, że dotyczy to także wniosku skarżącego przemawiające za przyjęciem, iż stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dlatego też Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a orzekł jak w pkt II wyroku. Opisane okoliczności wskazują też na brak podstaw do wymierzenia organowi z urzędu grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego uiszczony wpis w kwocie 100 zł oraz kwotę 240 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego będącego radcą prawnym oraz kwotę 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.