II SAB/Rz 92/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Sędzia NSA Małgorzata Wolska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. Ö. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót - p o s t a n a w i a - odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2015 r., sygn. akt II SAB/Rz 92/14 wydanym przez st. referendarza sądowego WSA w Rzeszowie odmówiono D. Ö. przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec niewniesienia sprzeciwu, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Rzeszowie z dnia 27 stycznia 2015 r. wezwano skarżącego do wykonania zarządzenia z dnia 30 września 2014 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 15 września 2014 r. na bezczynność PINB w [...], w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. W zarządzeniu Sąd poinformował, że wymienioną kwotę należy uiścić w kasie Sądu i wskazał, że kasa jest czynna: w godz. od 8:00 do 13:00, bądź na wskazany numer rachunku bankowego Sądu (k. 42 akt sądowych). Powyższe zarządzenie zostało doręczone skarżącemu i odebrane przez niego "osobiście" w dniu 2 lutego 2015 r. a zatem termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi upływał w dniu 9 lutego 2015 r. (poniedziałek). W dniu 10 lutego 2015 r. (data nadania w placówce operatora pocztowego) D. Ö. złożył do tut. Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Jednocześnie skarżący uiścił żądany wpis sądowy w wysokości 100 zł. Uzasadniając wniosek podniósł, że był osobiście w Sądzie by uiścić żądaną opłatę, jednakże "był nieświadomy, że kasa pracuje do godziny 13". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – zwana dalej P.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.) Warunki przywrócenia terminu określa art. 87 P.p.s.a., który stanowi, że wniosek wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Na wstępie należy wskazać, że tut. Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony z zachowaniem 7-dniowego terminu. Wraz z wnioskiem strona skarżąca dopełniła czynności, którym uchybiła. Rozpoznając natomiast wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, Sąd stwierdza, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, że usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 str. 333). Konieczną a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Tut. Sąd podkreśla, że prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności. W wyroku z dnia 28.06.2007 r., sygn. II OSK 479/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że o braku winy można mówić wtedy, gdy mimo dołożenia przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, termin został naruszony. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (publ. system informatyczny LEX nr 344095). Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. W przeciwnym razie strona powinna zadbać z wyprzedzeniem o swoją sprawę (por. postanowienie NSA z dnia 26.11.2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08). Reasumując, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonywujący uprawdopodobni brak swojej winy i wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała cały czas. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy zachodzi przeszkoda, której strona przy użyciu największego wysiłku nie mogła usunąć. W przedmiotowej sprawie takiego braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi nie wykazano. Podniesione przez skarżącego okoliczności nie wskazują także, by nie mógł on dokonać czynności w terminie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że skarżącemu został skutecznie doręczony odpis zarządzenia do uiszczenia wpisu od skargi w dniu 2 lutego 2015 r. (k. 44) a zatem termin do wykonania wskazanej czynności upływał w dniu 9 lutego 2015 r. (poniedziałek). W zarządzeniu Sąd poinformował, że należną kwotę wpisu należy uiścić w terminie 7 dni, w kasie Sądu i podał, że kasa jest czynna: w godz. od 8:00 do 13:00, bądź na wskazany numer rachunku bankowego Sądu (k. 42 akt sądowych). Już tylko z tych powodów tut. Sąd nie mógł uznać argumentacji skarżącego o braku świadomości, że kasa Sądu czynna jest do godz. 13.00. Nadto wypada zauważyć, że pismo stanowiące wniosek o przywrócenie terminu skarżący skonstruował w dniu 9 lutego 2015 r. (co potwierdza data pisma – k.44) a więc jeszcze w zakreślonym terminie do uiszczenia wpisu. Nadał go jednak w dniu 10 lutego 2015 r., uiszczając jednocześnie wpis sądowy (zalegający w aktach dowód wpłaty k.45), powyższe czynności zostały jednakże dokonane z uchybieniem terminu. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Nie można podzielić argumentacji skarżącego o braku świadomości co do godzin pracy kasy Sądu. Nadto w okresie, w którym skarżący był obowiązany do uiszczenia wpisu od skargi, tj. od dnia 2 lutego 2015 r. do 9 lutego 2015 r. nie wystąpiły żadne okoliczności utrudniające działanie kasy tut. Sądu. Wpłaty w kasie mogły być dokonywane w godzinach jej otwarcia, tj. od 8.00 do 13.00 o czym skarżący, co już wyżej zaznaczono, był poinformowany. Wskazać również należy, że skarżący mógł uiścić wpis od skargi kasacyjnej na rachunek bankowy tut. Sądu (którego numer został wskazany w zarządzeniu) w dowolnej placówce bankowej, czy też w placówce operatora pocztowego nie czekając na dokonanie tej czynności do ostatniego dnia zakreślonego terminu. Zresztą skoro jak twierdzi w tym dniu był w Sądzie by uiścić wpis i nie był świadomy, że kasa Sądu czynna jest do godz. 13.00 mógł udać się do najbliższej placówki pocztowej, czy też bankowej by wpis ten uiścić. Uznać zatem należy, że D. Ö. nie wykazał, że istniały przeszkody uniemożliwiające mu dokonanie uchybionej czynności w inny sposób niż przez uiszczenie wpłaty w kasie tut. Sądu. Zdaniem Sądu uchybienie terminu było następstwem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw a skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oraz że uchybienie terminu było od niego niezależne i nie wynikało z zaniedbania. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.