II SO/Rz 5/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. L. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych postanawia umorzyć postępowanie o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem. II SO/Rz 5/10 U z a s a d n i e n i e Wnioskiem z dnia 16 marca 2010 r. (data osobistego złożenia) opatrzonym sygn. akt II SA/Rz 570/09 H. L. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. W jego treści wskazała, że w związku z wygaśnięciem pełnomocnictwa do reprezentowania jej przed WSA w Rzeszowie przez prawnika z urzędu w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosi o ustanowienie pełnomocnika, który będzie ją reprezentował w sprawie skargi kasacyjnej lub wznowienia postępowania. Jako osobie przewlekle chorej i mającej trudności z poruszaniem się niezbędna jest jej pomoc prawnika do prowadzenia swoich spraw. W złożonym na wezwanie Sądu urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF skarżąca wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W jego uzasadnieniu powołała się na samodzielne prowadzenie gospodarstwa domowego i utrzymywanie się z niskiej emerytury (440 zł.), która nie wystarcza jej na pokrycie wszystkich wydatków, w tym rehabilitację i lekarstwa /skarżąca liczy 74 lata/. Posiadane przez nią mieszkanie o pow. 31 m² stanowi jedyny wartościowy składnik jej majątku, jednak z uwagi na stan techniczny wymaga generalnego remontu. Rozpatrując złożony wniosek należy podkreślić, że H. L. sygnalizując zamiar wniesienia skargi kasacyjnej lub skargi o wznowienie postępowania dąży do kontynuowania postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 570/09, oddalającym jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...]. Na etapie postępowania sądowego skarżąca była reprezentowana przez radcę prawnego K. B., który został ustanowiony dla niej w ramach prawa pomocy, po rozpoznaniu złożonego przez nią w tym zakresie wniosku PPF. Jemu też w dniu 6 stycznia 2010 r. został doręczony odpis w/w wyroku wraz z uzasadnieniem. Wobec niewniesienia od niego skargi kasacyjnej w ustawowym terminie, tj. 30 dni od dnia doręczenia, wyrok ten jest prawomocny od dnia 6 lutego 2010 r. W tym miejscu należy wyraźnie zaznaczyć, że mimo zawężenia pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą wymienionemu radcy prawnemu wyłącznie do reprezentowania jej w toczącej się przed WSA w Rzeszowie sprawie II SA/Rz 570/09, był on uprawniony do wniesienia w jej imieniu od wyroku tego Sądu środka odwoławczego w postaci skargi kasacyjnej. Wymagało to jedynie rozszerzenia zakresu pełnomocnictwa, bowiem jak wynika z art. 243 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a., przyznane stronie prawo pomocy rozciąga się na całe postępowanie rozpoznawcze i obejmuje także ewentualne postępowanie egzekucyjne. Mimo istniejących w orzecznictwie sądowym rozbieżności można także przyjąć dominujący jak się wydaje a na gruncie rozpatrywanego wniosku korzystny dla skarżącej pogląd, że prawo pomocy obejmuje swoim zakresem poza postępowaniem głównym również postępowanie wywołane skargą o wznowienie postępowania; takie zapatrywanie zostało zawarte m.in. w postanowieniach NSA z dnia 26 kwietnia 2007 r. II OZ 353/07, z dnia 8 sierpnia 2007 r. I OZ 586/07 i z dnia 8 października 2008 r. I OZ 773/08 oraz w postanowieniu WSA w Krakowie z dnia 28 listopada 2007 r. II SAB/Kr 50/07 (odmienne zdanie w tej kwestii NSA wyraził natomiast w postanowieniach z dnia 23 września 2008 r. II FZ 321/08, z dnia 27 listopada 2008 r. II OZ 1237/08 i z dnia 8 września 206 r. I OZ 1235/06). Mając powyższe na uwadze nie można więc zgodzić się ze stwierdzeniem wnioskodawczyni, że ustanowiony dla niej radca prawny po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji nie był uprawniony do dokonywania na jej rzecz dalszych czynności procesowych w sprawie objętej skargą, jeżeli takie czynności były uzasadnione stanem sprawy i wg jej przekonania konieczne. Jak już zaznaczono, wystarczające ku temu było rozszerzenie zakresu udzielonego pełnomocnictwa i nie wymagało to ponawiania wniosku o przyznanie prawa pomocy w celu ustanowienia do nich kolejnego pełnomocnika. W tej sytuacji, skoro w sprawie II SA/Rz 570/09 w ramach prawa pomocy ustanowiono już dla skarżącej radcę prawnego uprawnionego do dokonania wymienionych przez nią czynności, złożenie kolejnego wniosku w tym zakresie należy uznać za bezprzedmiotowe, a wszczęte nim postępowanie umorzyć. Taki sam skutek, chociaż z zupełnie innej przyczyny, wywołuje zawarty w formularzu PPF wniosek H. L. o zwolnienie od kosztów sądowych. Ponieważ jej skarga dotyczy odmowy przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych (opiekunki z MOPS), skarżąca z uwagi na jej przedmiot korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych; z mocy bowiem art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Zgodnie z powyższym, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i art. 258 § 3 w/z z art. 239 pkt 1 lit. i art. 243 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.