II SO/Rz 9/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o wymierzenie Przedsiębiorstwu Komunikacji Samochodowej w [...] S.A. z/s w [...] grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) w sprawie ze skargi A.K. na bezczynność Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej w [....] S.A. z/s w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - p o s t a n a w i a - oddalić wniosek Pismem z dnia 7 kwietnia 2017 r. A.K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o wymierzenie Przedsiębiorstwu Komunikacji Samochodowej w [....] S.A. z/s w [...], dalej "Spółka", grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zmianami), dalej "P.p.s.a." wobec niezastosowania się do obowiązku przekazania w terminie sądowi akt administracyjnych sprawy ze skargi A.K. na bezczynność Spółki w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarejestrowanej po sygn. akt II SAB/Rz 40/17. W odpowiedzi na wniosek Spółka wskazała, że w jej ocenie wniosek pozbawiony jest podstaw faktycznych i prawnych. PKS w [...] jest spółką prawa handlowego, akcjonariuszem której są wyłącznie osoby prywatne. Spółka nie realizuje żadnych działań i zadań z zakresu sfery stosunków publicznych. Akcjonariuszem większościowym jest S.S., który nabył akcje od [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z/s w [...], która z kolei nabyła je uprzednio od Starostwa Powiatowego w [...]. Spółka jest podmiotem prywatnym, a w związku z tym w jej opinii w dacie wnoszenia skargi nie podlegała i nie podlega obowiązkom, na które powołuje się skarżący. Pozostałymi akcjonariuszami są byli pracownicy Spółki. Aktualnie Spółka jest na etapie likwidacji i nie prowadzi działalności gospodarczej. Wniosek o ogłoszenie upadłości został oddalony, a Spółka przeszła nieudane próby restrukturyzacyjne. W ocenie Spółki sprawa nie należy do jurysdykcji sądów administracyjnych. W związku z powyższym wniosła o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny. Niezależnie od powyższego przekazała rzeczoną skargę wraz z odpowiedzią na skargę wskazując, że prócz skargi z dnia 31 stycznia 2017 r. nie posiada akt w tej sprawie, gdyż nie była obowiązana do ich prowadzenia. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Rz 40/17. W odpowiedzi na skargę przytoczyła podobną argumentację, jak w odpowiedzi na skargę zarejestrowaną pod sygn. akt II SO/Rz 9/17. W odpowiedzi na nią A.K. nie zgodził się z twierdzeniem Spółki jakoby sprawa nie należała do kognicji sądów administracyjnych, bowiem w jego ocenie pozostaje to w oczywistej sprzeczności art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm. – zwana dalej "u.d.i.p."). Wniosek był kierowany do Spółki w czasie, kiedy stanowiła wyłączną własność Powiatu [...], a także wykonywała zadania publiczne związane z transportem zbiorowym i dysponowało publicznym majątkiem w postaci dotacji z budżetu państwa w postaci biletów ulgowych. Późniejsze przejście Spółki w ręce prywatne i zaprzestanie świadczenia zadań publicznych nie może ex post skutkować bezzasadnością wniosku o udostępnienie informacji publicznej tym bardziej, że dotyczy ona okresu końca 2012 r. Ponadto jak wynika z danych pozyskanych w z Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...], jeszcze w 2016 r. Spółka otrzymała kwotę 152 100, 36 zł tytułem dopłaty do przewozów pasażerskich. Zarządzeniem z dnia 20 czerwca 2017 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Rz 40/17 wezwano Spółkę do wyjaśnienia czy jest podmiotem wykonującym zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie publicznego transportu zbiorowego, na podstawie umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu drogowego, potwierdzenia zgłoszenia przewozu lub decyzji o przyznaniu otwartego dostępu (art. 5 ust. 2 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1867 ze zm., dalej "u.op.t.z.") oraz czy posiada uprawnienie do otrzymywania finansowanych z budżetu państwa dopłat do przewozów w rozumieniu art. 8a ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (t.j. Dz. U. 2012, poz. 1138 ze zm.), a tym samym czy stosownie do art. 8 ust. 4 pkt 1 – 3 powołanej wyżej ustawy: 1) posiada zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym, wydane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, z późn. zm.); 2) stosuje kasy rejestrujące posiadające pozytywną opinię ministra właściwego do spraw finansów publicznych, które umożliwiają określenie kwoty dopłat do przewozów w podziale na poszczególne kategorie ulg ustawowych; 3) zawarła umowę z samorządem województwa określającą zasady przekazywania przewoźnikom dopłat. W odpowiedzi na wezwanie w piśmie z dnia 14 lipca 2017 r. Spółka wyjaśniła, że nie jest podmiotem wykonującym zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.ip. w zakresie publicznego transportu zbiorowego. Spółka nie posiada uprawnień do otrzymywania finansowych z budżetu państwa dopłat do przewozów w rozumieniu art. 8 a ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (t.j. Dz. U. 2012, poz. 1138 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 54 § 1 P.p.s.a. postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 P.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W myśl art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2-2c P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2017 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2016 r. (M.P. z 2017 r., poz. 183) przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2016 r. wyniosło 4047, 21 zł . Po myśli art. 21 pkt 1 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Oznacza to, że obowiązek przekazania Sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 P.p.s.a., ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 P.p.s.a. uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Niemniej jednak wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Jednakże przed przystąpieniem do oceny zasadności wniosku o wymierzenie grzywny, jak również skargi na bezczynność Sąd zobligowany jest ocenić czy spółka należy do kręgu podmiotów obowiązanych do udostępnienie informacji publicznej. Dopiero pozytywna odpowiedź na tak postawione pytanie będzie równoznaczna z przyjęciem, iż organ zobligowany był do przekazania Sądowi skargi na bezczynność, a tym samym będzie przesądzać o dopuszczalności zarówno skargi, jak i wniosku o wymierzenie grzywny i będzie skutkować merytorycznym ich rozpatrzeniem. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że po myśli art. 4. ust. 1 u.d.ip. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Nie ulega wątpliwości, że Spółka nie należy do kategorii podmiotów wymienionych w pkt 1, 2, 3, i 4. Sąd podjął działania mające na celu wyjaśnienie i ustalenie czy należy do kategorii podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.ip. Wyjaśnić należy, że Spółka jest przedsiębiorcą bez majątkowego udziału Skarbu Państwa czy też jednostki samorządu terytorialnego. Jednakże nie wyłączałoby do możliwości przyznania jej statusu podmiotu administracji w znaczeniu funkcjonalnym, gdyby wykonywała zadania publiczne z zakresu transportu publicznego czy dysponowała majątkiem publicznym w formie dopłat do biletów ulgowych. Te cechy aktywności Spółki wpisywałyby się w zakres normy art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Takie też stanowisko obecnie dominuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym czego przykładem są w szczególności poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego wypowiedziane w wyrokach: z 17 października 2013 r., OSK 952/13; z 6 marca 2013 r., I OSK 2917/12 i z dnia 17 lipca 2013 r., I OSK 1390/13 (wszystkie opubl. w CBOSA). Jednakże z odpowiedzi na wezwanie Sądu skierowane do Spółki w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 40/17 wynika, że Spółka ani nie wykonuje zadań publicznych ani nie dysponuje majątkiem publicznym. Fakt, że wg informacji podanych przez A.K. takim majątkiem dysponowała w 2016 r. nie ma znaczenia dla oceny jej podmiotowości administracyjnej w niniejszej sprawie, dla której znaczenie posiada wyłącznie obecny status Spółki. Z powyższego wynika, że Spółka, jako podmiot nie zobligowany do udostepnienia informacji publicznej nie była zobligowana także była do przekazania Sądowi akt sprawy wszczętej skargą A.K. na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z uwagi na powyższe Sąd oddalił wniosek skarżącego jako niezasadny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 154 § 6 P.p.s.a.