SA/Rz 1010/03
WyrokWSA w Rzeszowie2004-03-18
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Krystyna Józefczyk, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy o przekształceniu szkoły podstawowej, podjęta z naruszeniem procedury opiniowania przez związki zawodowe i brak uchwały o zamiarze likwidacji, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy o przekształceniu szkoły podstawowej jest zgodna z prawem, ponieważ organ prowadzący dopełnił obowiązków wynikających z ustawy o systemie oświaty, w tym zawiadomił rodziców i kuratora oświaty o zamiarze likwidacji szkoły z odpowiednim wyprzedzeniem, zapewnił kontynuację nauki w innej szkole oraz podał uzasadnienie likwidacji. Sąd uznał również, że nie jest wymagane podejmowanie odrębnej uchwały o zamiarze likwidacji szkoły, a zawiadomienie przez burmistrza rodziców i kuratora oświaty o zamiarze przekształcenia szkoły nie stanowi naruszenia prawa.Stan faktyczny
Rada Rodziców przy Szkole Podstawowej w T. zaskarżyła uchwałę Rady Miejskiej z dnia marca 2003 r. o przekształceniu Szkoły Podstawowej w T. w trzyletnią Szkołę Podstawową klas I-III. Skarżący zarzucili naruszenie prawa, w tym brak uchwały o zamiarze likwidacji szkoły oraz nieprawidłowe zaopiniowanie przez związki zawodowe. Organ prowadzący szkołę argumentował, że dopełnił wszystkich obowiązków prawnych związanych z przekształceniem szkoły.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędzia WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Asesor WSA Joanna Zdrzałka Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Rady Rodziców przy Szkole Podstawowej w T. na uchwałę Rady Miejskiej [...] z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia Szkoły Podstawowej w T. skargę oddala
SA/Rz 1010/03
U Z A S A D N I E N I E
Rada Miejska [...] uchwałą z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] na podstawie przepisów art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm./ oraz art. 5 ust. 2 pkt 1, art. 17 ust. 4, art. 58 ust. 1, 2 i 6 w związku z art. 59 ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 z późn. zm./ po uzyskaniu pozytywnej opinii [...] Kuratora Oświaty podjęła uchwałę o przekształceniu z dniem 1 września 2003 r. Szkoły Podstawowej w T. i strukturze organizacyjnej klas I - VI w trzyletnią Szkołę Podstawową o strukturze organizacyjnej klas I - III.
Jak wynika z akt administracyjnych pismem z dnia 26 lutego 2003 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] zwrócił się do Kuratora Oświaty o pozytywne zaopiniowanie zamiaru przekształcenia Szkoły Podstawowej w T. przedstawiając argumentację uzasadniającą wniosek. Z tej samej daty pochodzi pismo podobnej treści adresowane prawdopodobnie do rodziców uczniów.
W dniu 26 kwietnia 2003 r. Rada Rodziców oraz mieszkańcy wsi T. reprezentowani przez pełnomocnika R. Z. wezwali Burmistrza Gminy i Miasta oraz Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa.
W wezwaniu naprowadzono, iż w dniu 11 marca 2003 r. na ręce Przewodniczącego Rady Miejskiej złożono opinię rodziców i mieszkańców sołectwa T. dotycząca zamiaru reorganizacji Szkoły Podstawowej w T. skierowaną do wszystkich radnych. Przewodniczący zaś nie przytoczył treści tego pisma ani na Komisji Budżetowo-Finansowej w dniu 25 marca 2003 r. ani na sesji w dniu [...] marca 2003 r. podczas omawiania projektu uchwały w tej kwestii.
Poza tym Burmistrz Gminy i Miasta nie przesłał w terminie do 28 lutego 2003 r. Komisji Zakładowej Oświaty NSZZ "Solidarność" stosownego zawiadomienia o zamiarze reorganizacji Szkoły Podstawowej w T.
Późniejsze przesłanie tego pisma sprawiło, iż Komisja Zakładowa Oświaty nie wyraziła swej opinii w tej sprawie. Zatem burmistrz informując na sesji w dniu [...] marca, iż związek nauczycieli wyraził negatywną opinię - podał nieprawdę.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] marca 2003 r. złożył pełnomocnik Rady Rodziców i mieszkańców wsi T. wnosząc o stwierdzenie nieważności.
W motywach skargi wskazał, iż narusza przepis art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty poprzez niewydanie uchwały o zamiarze likwidacji szkoły do czego zobowiązuje cytowany przepis.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi.
Zdaniem organu gmina wypełniła swoje obowiązki związane z przekształceniem szkoły tj. zawiadomiła rodziców i kuratora co najmniej na 6 miesięcy przed terminem o zamiarze i przyczynach przekształcenia szkoły oraz zapewniła dzieciom naukę w innej szkole.
Zbędne jest podejmowanie uchwały o zamiarze przekształcenia szkoły.
Kolejnym zagadnieniem, które wywołuje wątpliwości jest możliwość uwzględnienia przesłanek z art. 156 § 2 K.p.a. do stopnia wadliwości uchwał organów samorządowych.
Przesłanka nieodwracalnych skutków prawnych z art. 156 § 2 K.p.a. powinna wyłączać dopuszczalność stwierdzenia nieważności uchwały. W sprawie będącej przedmiotem skargi zaszły nieodwracalne skutki. Nastąpiła zmiana organizacji szkół i zamiany w kadrze nauczycielskiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153 poz. 1269/ stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej /§ 1/. Kontrola ta wykonywana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /§ 2/.
Jej zakres wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawa prawna /§ 1/.
Zaś uwzględnić skargę może tylko wówczas, gdy stwierdzi naruszenie prawa w stopniu określonym przez przepis art. 145 § 1 K.p.a.
Poddawszy zaskarżoną decyzję takiej właśnie kontroli Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Skarżący wyczerpali przesłankę uprzedniego bezskutecznego wezwania Rady Miejskiej do zmiany uchwały. Przynależność materii zaskarżonej uchwały o przekształceniu szkoły podstawowej do spraw z zakresu administracji publicznej, choć budząca kontrowersje w doktrynie /patrz: notka W. Sanetry do wyroku SN z dnia 19 lutego 1997 r. II RN 3/97 i glosy J. Homplewicza, publ./ została przesądzona w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego /patrz: uchwała Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 16 grudnia 1996 r. sygn. akt OPS 6/96 publ. ONSA z 1997 r. Nr 2 poz. 48/.
Przywołane okoliczności oraz fakt, iż skarżący zachowali termin do wniesienia skargi czynią ją dopuszczalną, co otwiera drogę do kontroli uchwały w kwestii czy narusza ona uprawnienia lub interes prawny skarżącego.
Kategoria naruszenia interesu prawnego uprawnienia, którą posługuje się przepis art. 101 ustawy o samorządzie gminnym ma złożony charakter. Obejmuje ona z jednej strony ograniczenie zniesienia, uniemożliwienie realizacji uprawnienia wynikającego bezpośrednio z przepisu prawa lub aktu jego stosowania, z drugiej zaś zachowanie kompetencyjne organu gminy wywołujące wspomniane skutki.
W konsekwencji, aby uznać że doszło do naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 niezbędne jest, by zachowanie kompetencyjne organu gminy, o którym wyżej mowa naruszało prawo i to w sposób istotny /art. 91 ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie gminnym/.
Poddawszy zaskarżoną uchwałę kontroli Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa.
Stosownie do art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /tj. Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 ze zm./ w brzmieniu nadanym przez ustawę zmieniającą z dnia 25 lipca 1998 r. /Dz. U. Nr 117 poz. 759/. Szkoła publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej o tym samym lub zbliżonym profilu oraz po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. Ponadto organ prowadzący szkołę obowiązany jest co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji zawiadomić rodziców uczniów o zamiarze likwidacji szkoły.
W sprawie będącej przedmiotem sporu Rodzice uczniów uczęszczających do Szkoły Podstawowej w T. pismem z dnia 26 lutego zostali - każdy z nich indywidualnie - zawiadomieni o zamiarze likwidacji tej szkoły /dowody w aktach sprawy administracyjnej/.
Z art. 63 ustawy o systemie oświaty wynika, że rok szkolny we wszystkich szkołach i placówkach rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku, a kończy z dniem 31 sierpnia roku następnego.
Skoro rodzice uczniów o zamiarze likwidacji szkoły zostali powiadomieni w lutym 2003 r., a likwidacja szkoły nastąpiła z końcem roku szkolnego przeto termin sześciomiesięczny został zachowany. W zawiadomieniu o zamiarze likwidacji Szkoły Podstawowej w T. podano, że przyczyną jej likwidacji jest mała liczba uczniów.
Kurator Oświaty o zamiarze likwidacji szkoły został również poinformowany i pozytywnie zaopiniował ten wniosek. Uczniowie tej szkoły mają zapewnioną możliwość kontynuowania nauki w innej szkole podstawowej. Wyliczone wymogi zostały spełnione w sprawie będącej przedmiotem sporu.
Skoro więc zaskarżona uchwała jest zgodna z prawem nie było podstaw do uwzględnienia skargi.
Zarzut skarżących, iż podjęta w dniu [...] marca 2003 r. uchwała Rady Miejskiej o likwidacji szkoły nie została poprzedzona uchwałą tegoż organu o zamiarze likwidacji szkoły nie znajduje poparcia w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego /patrz: wyrok z 5 maja 1998 r. II SA/Wr 1472/97 OSS 1998/3/82.
Również zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 1999 r. III RN 166/98 OSNP 2000/6/209 "prawo nie wymaga, aby wszystkie czynności związane z likwidacją szkoły były wykonywane przez radę gminy".
Tak więc zawiadomienie przez Burmistrza Miasta i Gminy rodziców uczniów i [...] Kuratora Oświaty o zamiarze przekształcenia szkoły nie stanowi naruszenia art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty.
Skoro zatem rodzice uczniów zostali powiadomieni w lutym 2003 r. o zamiarze likwidacji szkoły, a likwidacja szkoły nastąpiła z końcem roku szkolnego, przeto termin 6-miesięczny, o którym mowa w art. 59 cyt. ustawy został zachowany. W zawiadomieniu o zamiarze likwidacji szkoły podano, że przyczyną likwidacji jest bardzo mała liczba uczniów, a uczniowie szkoły likwidowanej mają zapewnioną możliwość kontynuowania nauki w innej szkole podstawowej.
Z tych względów na zasadzie przepisów art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło