SA/Rz 1505/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Surmacz Sędziowie NSA Bożena Wieczorska WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant sekr. sądowy T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2004 r. na rozprawie- sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2003r.. NR [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] września 2003r. [...] Dyrektor Izby Skarbowej w R. po rozpoznaniu odwołania A.Ś. od decyzji Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] czerwca 2003r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojej decyzji Izba Skarbowa podniosła, że w dniu 16 kwietnia 2003r. podatnik złożył zeznanie podatkowe na formularzu PIT 37 o wysokości osiągniętych dochodów w 2002r. W dniu 29 kwietnia 2003r. podatnik dokonał wpłaty kwoty 839zł, będącej różnicą pomiędzy podatkiem należnym a sumą zaliczek pobranych przez płatnika. W dniu 22 kwietnia 2003r. podatnik złożył w organie I instancji wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r., ze względu na kwestionowaną zasadność pobrania przez płatnika tj. W. S.A. w R. zaliczki na przedmiotowy podatek od wypłaconej nagrody prywatyzacyjnej. Natomiast w dniu 22 maja 2003r. na wezwanie organu podatkowego, złożył korektę zeznania podatkowego, w której nie uwzględnił wypłaconej mu nagrody prywatyzacyjnej w kwocie 6000zł. oraz dokonanych przez płatnika potrąceń. Nagroda ta, a w zasadzie jej część w kwocie 6000zł. została wypłacona podatnikowi w kwietniu 2002r., przez obecnego pracodawcę W. S.A. w R. w oparciu art. 28 Pakietu Socjalnego dla pracowników W. i spółek zależnych od WS.A., zawartego w dniu 20 września 2001r. pomiędzy organizacjami związkowymi, a inwestorem strategicznym U. S.A. Według art. 28 ust. 1 tegoż Pakietu inwestor i przyszli pracodawcy tj. spółki zależne zobowiązali się solidarnie, że pracodawcy wypłacą każdemu pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę na czas nie określony w dniu zawarciu umowy sprzedaży akcji nagrodę prywatyzacyjną, w wysokości 11000zł. w dwóch ratach. Organ I instancji zasadnie stwierdził, że nagroda prywatyzacyjna nie stanowiła darowizny, lecz była przychodem ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) - zwanej dalej u.p.d.f. Najistotniejsze w sprawie zagadnienie, to ocena na podstawie jakich przepisów wypłacono nagrodę prywatyzacyjną, tj. czy na podstawie przepisów prawa cywilnego, czy prawa pracy. Pakiet jest formą porozumienia zbiorowego i stanowi źródło prawa pracy w rozumieniu art. 9 § 1 Kodeksu pracy. Istotne jest to, że nagroda prywatyzacyjna wypłacona była przez pracodawcę podatnikowi w związku z jego pozostawaniem w stosunku pracy. Nieistotne jest natomiast to, że do nagrody prywatyzacyjnej uprawnione były również osoby nie świadczące pracy tj.: przebywające na urlopach wychowawczych, bezpłatnych i macierzyńskich, gdyż pozostawały one nadal w stosunku pracy, a to było głównym motywem uprawniającym do nagrody prywatyzacyjnej. Aczkolwiek Pakiet stanowił umowę zawartą pomiędzy związkami zawodowymi, a inwestorem strategicznym -U. S.A., jednakże w art. 1 ust. 3 zagwarantowano, że spółki zależne tj. przyszli pracodawcy staną się stroną Pakietu i zobowiążą się do wykonania postanowień wynikających z jego treści. Pakiet zawiera zobowiązania dotyczące ochrony roszczeń pracowników w związku z prywatyzacją W. i stanowi podstawę dochodzenia przez pracowników przed sądami pracy roszczeń bezpośrednio od pracodawcy lub inwestora, gdyż ich odpowiedzialność jest solidarna. Nagroda prywatyzacyjna przyznana na podstawie Pakietu, prawidłowo uznana została za przychód ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 u.p.d.f., zgodnie z którym przychodami ze stosunku pracy są między innymi wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne, bez względu na źródło ich finansowania, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona. Przychodem takim będzie świadczenie, które otrzymać może pracownik w związku z pozostawaniem w stosunku pracy, niekoniecznie wykonujący i świadczący pracę w momencie otrzymania przychodu. Uznanie nagrody za przychód ze stosunku pracy wyklucza bezpłatność świadczenia, a przez to traktowanie jej jako darowizny wg. art. 888 § 1 k.c. Darowizna jest umową, której zawarcie wymaga zgodnych oświadczeń woli stron, natomiast Pakiet z którego wynikało prawo do nagrody, stanowi formę porozumienia zbiorowego zaliczanego do prawa pracy, a nie umowę cywilno-prawną. Uznanie nagrody prywatyzacyjnej za przychód ze stosunku pracy wyklucza zastosowanie wyłączenia z art. 2 ust. 1 pkt. 3 u.p.d.f. oraz zwolnień z art. 21 i 52 tej ustawy. Na przedmiotową decyzję Dyrektora Izby skarbowej w R. pełnomocnik A.Ś. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia w całości i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zarzucono naruszenie przez organy podatkowe art. 12 u.p.d.f. przez zaliczenie nagrody prywatyzacyjnej do przychodów ze stosunku pracy, gdy w istocie zobowiązanie wynikające z Pakietu ma charakter cywilno-prawny, polega bowiem na bezpłatnym świadczeniu na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy, przez co wypełnia dyspozycję art. 888 § 1 k.c. Nagroda prywatyzacyjna ma swoisty status quasi odszkodowawczy mający zrekompensować pracownikom formę organizacyjną pracodawcy i jako taka może stanowić pewną formę odszkodowania umownego, co rodzi wątpliwości, czy jest bardziej zbliżona do umowy darowizny, czy odszkodowania umownego, aczkolwiek przeważają cechy umowy darowizny. Art.9 k.p. nie przewiduje możliwości zawierania układów i porozumień przez inne podmioty niż pracodawcy i związki zawodowe. Przedmiotowy Pakiet w którym inwestor zobowiązał się do zapłaty nagrody solidarnie z pracodawcą, który nie był jego sygnatariuszem, ma charakter cywilno-prawny i nie stanowi źródła prawa pracy w rozumieniu art.9 k.p. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w R. wnosiła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1271) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)- zwanej dalej p. s. a. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 p. s. a. kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego w dacie okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Skarga jest bezzasadna. Stan faktyczny w n.iniejszej sprawie jest bezsporny. Spór sprowadza się do rozstrzygnięcia czy Pakiet socjalny dla pracowników W. S.A. i spółek zależnych od W. S.A. zawarty w dniu 20 września 2001 r pomiędzy inwestorem strategicznym U. S.A. a związkami zawodowymi stanowi umowę cywilno-prawną, czy też jest źródłem prawa pracy w rozumieniu art.9 § 1 k.p., a w konsekwencji czy wypłacona skarżącemu w kwietniu 2002r. przez pracodawcę W. S.A., część nagrody prywatyzacyjnej w kwocie 6000zł. stanowiła jak on twierdzi darowiznę lub odszkodowanie umowne, czy też była przychodem ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) - zwanej dalej u.p.d.f. Zauważyć należy, że prywatyzacji towarzyszy praktyka zawierania porozumień socjalnych, których stronami są działające w przedsiębiorstwie państwowym zakładowe organizacje związkowe - reprezentujące interesy pracowników oraz inwestor strategiczny zamierzający przejąć w przyszłości kontrolę kapitałową nad jednoosobową Spółką z Skarbu Państwa. W wyroku z dnia 17 listopada 1999r., I PKN364/99-OSNAPiUS 2001r. nr 7 poz., 219 dotyczącym porozumienia zbiorowego zawartego pomiędzy działającymi w zakładzie pracy organizacjami związkowymi, a zagranicznymi osobami prawnymi zamierzającymi zawrzeć spółkę joint venture, Sąd Najwyższy stwierdził, że porozumienie takie stanowi źródło prawa pracy w rozumieniu art. 9 k. p. W rozpatrywanej sprawie, aczkolwiek pracodawca nie był sygnatariuszem przedmiotowego Pakietu z dnia 20 września 2002r., to jednak w jego art. 28 zawarto zapis, że Inwestor i Pracodawcy zobowiązują się solidarnie wypłacić nagrodę prywatyzacyjną, a w art. 1 ust 3 postanowiono, że Inwestor gwarantuje, iż Spółki staną się stroną Pakietu i zrealizują wynikające z niego zobowiązania. Jak wynika z pisma W. SA tj. pracodawcy skarżącego z dnia 23 września 2004r., stał on się stroną Pakietu w dniu 3 czerwca 2002r. - przez jego podpisanie. Nastąpiła więc przez niego pełna akceptacja tegoż Pakietu z mocą wsteczną. Przedmiotowy Pakiet ma charakter porozumienia zbiorowego, które to porozumienia towarzyszące prywatyzacji są źródłem prawa pracy w rozumieniu art. 9 § 1 k. p - patrz uchwała składu 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2001r. IIIZP25/00-OSN z 2002r. nr 6 poz. 134. Wypłacona skarżącemu nagroda prywatyzacyjna nie stanowi więc darowizny, ponieważ nie spełnia warunków z art. 888 § 1 k.c., lecz ma charakter odszkodowania, ale wynikającego z prawa pracy, które nie podlega wyłączeniu z opodatkowania w oparciu o art. 2 ust. 1 pkt. 3 u.p.d.f. ani też w zwolnieniu z art. 21 i 52 u.p.d.f. Art. 21 ust. 1 pkt. 3 u.p.d.f. w wersji obowiązującej w 2002r. stanowi, że wolne od podatku dochodowego są odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów prawa administracyjnego, prawa cywilnego i na podstawie innych ustaw z wyjątkami określonymi w punktach a-e. Ponieważ prawo pracy niewątpliwie stanowi odrębną gałąź prawa, należy uznać, że art. 21 ust. 1 pkt. 3 u.p.d.f. używając zwrotu: "przepisów prawa administracyjnego, prawa cywilnego" nie obejmuje przepisów prawa pracy. Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że wypłacone odszkodowanie w zakresie prawa pracy, będzie wolne od podatku, gdy podstawę prawną jego przyznania będą stanowiły przepisy rangi ustawowej. Niewątpliwie Pakiet jest w prawdzie źródłem prawa pracy, ale nie rangi ustawowej. Z uwagi na powyższe, ponieważ organy podatkowe nie naruszyły prawa materialnego jak i procesowego, skarga jako bezzasadna podlegała przy zastosowania art. 151 p.s.a. oddaleniu.