SA/Rz 2051/02

WyrokWSA w Rzeszowie2004-04-30

Skład orzekający: Stefan Babiarz, Helena Rydzik, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, wydana z powodu naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, wydana z powodu naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (w tym art. 247 § 1 pkt 3), jest uzasadniona. Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 233 § 1 pkt 2 lit. b Ordynacji podatkowej, gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów dających podstawę do jej wznowienia lub stwierdzenia nieważności, a także gdy naruszono prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Urzędu Skarbowego w M., która określiła K.S. wartość niezaewidencjonowanego przychodu z działalności gospodarczej w zakresie handlu pojazdami za 1998 r. i ustaliła podatek według stawki 20%. K.S. w odwołaniu zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym przewlekłość postępowania i niewłaściwą ocenę dowodów. Izba Skarbowa w R. uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 123 § 1 i art. 200 tej ustawy. K.S. złożył skargę na decyzję Izby Skarbowej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i przewlekłość postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Babiarz Sędziowie Sędzia NSA Helena Rydzik Sędzia WSA Kazimierz Włoch (spr.) Protokolant ref. stażysta Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2004 r. na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi K. S. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] września 2002 roku Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998r. oddala skargę W decyzji z dnia [...] czerwca 2002r. [...] Urząd Skarbowy w M. określił K.S. wartość nie zaewidencjonowanego przychodu z działalności gospodarczej w 1998r. w zakresie handlu pojazdami na kwotę 111393zł i ustalił podatek od tego przychodu w wysokości 22278,60 zł obliczony według stawki 20 %. Organ I instancji ustalił, że B.i K. małż. S. w dniu 30 kwietnia 1999r. złożyli w Urzędzie Skarbowym w M. zeznanie podatkowe PIT 31 o wysokości wspólnych dochodów uzyskanych w 1998r. K.S. w przedmiotowym zeznaniu w pozycji : "sprzedaż lub zamiana rzeczy oraz zamiana niektórych praw majątkowych" wykazał przychód w kwocie 135640zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie 123630,90 zł i dochód w wysokości 12009,10 zł oraz pobraną zaliczkę w kwocie "0". B.S. wykazała kwotę 124,60 zł - jako świadczenie wypłacone przez organ zatrudnienia. W zeznaniu wykazali odliczenie od dochodu kwoty 7213,71zł z tytułu wydatków na budowę domu mieszkalnego i od podatku kwotę 91,10 zł z tytułu wydatku na zakup działki pod budowę domu. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2002r. Urząd Skarbowy w M. wszczął postępowanie podatkowe odnośnie podatku dochodowego za 1998r. Organ I instancji ustalił, że K.S. w 1998r. sprzedał 11 samochodów osobowych, które wcześniej sprowadził z zagranicy. Odnośnie dwóch: Nissan Almera i KIA-SEPHIA przyjął, że podatnik sprowadził je dla własnych potrzeb, ponieważ były na niego zarejestrowane. Z uwagi, że pozostałe 9 zostały sprzedane z zyskiem w krótkim odstępie czasu od sprowadzenia z zagranicy i nie były zarejestrowane na podatnika, organ I instancji przyjął, że zostały sprowadzone w celu odsprzedaży z zyskiem. Z tego względu organ podatkowy uznał, że podatnik prowadził działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 ust 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1988r. o działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 41, poz. 342 z późn. zm.). Ponieważ podatnik nie zrzekł się ryczałtowej formy opodatkowania zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 grudnia 1995r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 148, poz. 719 z późn. zm.) do uzyskanych przez niego przychodów miała zastosowanie w oparciu o § 1 tegoż rozporządzenia zryczałtowana forma opodatkowania. Ponadto zgodnie z § 7 wyżej cyt. rozporządzenia podatnik miał obowiązek prowadzenia ewidencji przychodów. Nie wykonanie przez podatnika obowiązku prowadzenia ewidencji przychodów skutkowało z mocy art. 30 ust 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 90, poz. 416 z późn. zm.) - zwanej dalej u. p. d. f. ustaleniem od nie zaewidencjonowanego przychodu podatku w wysokości 20 %. Organ I instancji przyjął, że sprzedawane przez podatnika pojazdy mieszczą się w pojęciu towaru w rozumieniu ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn zm.) i dla potrzeb wymiaru podatku ryczałtowego pomniejszył osiągnięty przez niego przychód o podatek VAT w wysokości 22 %, tj. o kwotę 24507zł. W odwołaniu od przedmiotowej decyzji K.S. wnosił o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zarzucił naruszenie art. 125 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm. - zwanej dalej Ordynacją podatkową) poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego. Ponadto zarzucił naruszenie art. 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej przez niewłaściwą ocenę dowodów i nie uwzględnienie jego wyjaśnień, w skutek czego nastąpiło błędne ustalenie, iż prowadził on działalność gospodarczą. Decyzją z dnia [...] września 2002r. [...] Izba Skarbowa w R. uchyliła zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, gdyż decyzja wydana została z naruszeniem art. 247 § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że małż. S. wpłacili należny podatek dochodowy do Urzędu Skarbowego w M. w dniu 30 kwietnia 1999r. w kwocie 170,50 zł. Oznacza to, że jakkolwiek uczynili to według zasad niezgodnych z obowiązującymi przepisami podatkowymi, to jednak zapłacili podatek od dochodu ze sprzedaży samochodów. W tej sytuacji przychód ze sprzedaży samochodów opodatkowany byłby dwukrotnie: tj. na zasadach ogólnych jako dochód po odliczeniu kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust 1 pkt 8 lit. d i art. 24 ust. 6 u. p. d. f. oraz w formie ryczałtu jako wartość nie zaewidencjonowanego przychodu na podstawie art. 30 ust. 7 tej ustawy. W tej sytuacji decyzja organu I instancji naruszyła art. 45 ust. 6 u. p. d. f., ponieważ w dacie jej wydania w dniu 14 czerwca 2002r. istniał należny, nie kwestionowany przez Urząd Skarbowy w M. podatek wynikający z zeznania o wspólnych dochodach małż. osiągniętych w 1998r. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że zgodnie z art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej organ I instancji zobowiązany był zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji w oparciu o art. 200 tej ustawy umożliwić wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Tymczasem w dniu 6 maja 2002r. organ I instancji wydał postanowienie w sprawie wyznaczenia 3 dniowego terminu do wypowiedzenia się odnośnie zebranego materiału dowodowego, po czym nadal prowadził postępowanie dowodowe. Pismem z dnia 31 maja 2002r. Urząd Skarbowy w M. zawiadomił K.S. o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, w dniu 3 czerwca 2002r. sporządził protokół na okoliczność złożenia przez niego wyjaśnień odnośnie samochodów Nissan Almera oraz Fiata Brava, a w dniu 5 czerwca 2002r. skierował pismo do Urzędu Skarbowego w D. o przesłanie informacji odnośnie tego ostatniego samochodu, którą otrzymał w dniu 6 czerwca 2002r. Po ostatecznym zakończeniu postępowania dowodowego nie wyznaczył ponownie 3 dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, przez co naruszył art. 200 Ordynacji podatkowej. Z uwagi na to, że zaskarżona decyzja Urzędu Skarbowego w M. dotknięta była wadą z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, spełniona została przesłanka z art. 233 § 1 pkt 2 lit. "b" tej ustawy nakazująca jej uchylenie. Na przedmiotową decyzję Izby Skarbowej w R. z dnia [...] września 2002r. K. S. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której zarzucił naruszenie art. 233 § 1 pkt 2 pkt "b" oraz art. 122, 125, 127 Ordynacji podatkowej i domagał się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że ustalenia dokonane przez Izbę Skarbową w R. stanowiły wystarczającą podstawę do wydania decyzji reformatoryjnej. Decyzję kasacyjną można było wydać jedynie w sytuacji gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub gdyby było przeprowadzone w stopniu wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy, a brak byłoby podstaw do uzupełnienia postępowania dowodowego. Ponadto skarżący zarzucił przewlekłość postępowania podatkowego oraz podniósł, iż Izba Skarbowa w R. nie wskazała jakie dowody powinny być przeprowadzone i jakie okoliczności wyjaśnione. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w R. wnosiła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 - określanej dalej jako p.s.a.). Skarga jest bezzasadna. Stosownie do powołanego w osnowie zaskarżonej decyzji przepisu art. 233 § 1 pkt 2 lit b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz. 926 z późn. zm.), organ odwoławczy wydaje decyzję w której uchyla decyzję organu I instancji w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwemu organowi I instancji, jeżeli decyzja tego organu wydana została z naruszeniem przepisów art. 240 lub 247 tej ustawy a więc z naruszeniem przepisów dających podstawę do jej wznowienia lub stwierdzenia jej nieważności. Zastosowanie w zaskarżonej decyzji art. 233 § 1 pkt 2 lit. b Ordynacji podatkowej w okolicznościach faktycznych i prawnych rozpatrywanej sprawy było uzasadnione, ponieważ w uchylonej decyzji Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] czerwca 2002r. [...] określono w trybie art. 30 ust. 7 u. p. d. f., wartość nie zaewidencjonowanego przychodu z działalności gospodarczej i ustalono 20 % podatek od tej wartości, bez poddania weryfikacji wspólnego zeznania podatkowego małż. S. w którym wykazali należny podatek dochodowy za 1998r. i zapłacili go. Zwrócić bowiem uwagę należy nadto, że w dacie wydania decyzji przez Urząd Skarbowy w M. istniał należny i niekwestionowany przez ten organ, a wynikający z zeznania podatkowego o wspólnych dochodach małżonków osiągniętych w 1998r. podatek uwzględniający dochód z opisanej działalności gospodarczej. Poza tym trafnie przyjęto w decyzji, że pozbawienie strony jej uprawnienia do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego jest także wadliwością tego postępowania. W tej sytuacji Izba Skarbowa w R. słusznie uznała, że decyzja Urzędu Skarbowego w M. wydana została z rażącym naruszeniem art. 45 ust. 6 u. p. d. f. Z uwagi na naruszenie przez Urząd Skarbowy w M. art. 247 Ordynacji podatkowej, przy wydaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2002r., organ odwoławczy władny był do wydania decyzji kasacyjnej, a zasada realizacji szybkości postępowania nie mogła doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia nie znajdującego oparcia w przepisach prawa. Z tych względów skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 p. s. a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło