SA/Rz 2244/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Niedobylska NSA Jacek Surmacz (spr.) Protokolant sekr. Beata Janczewska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2004 r. na rozprawie - sprawy ze skargi K. P., M. P., M. P. następców prawnych S. P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe - postanawia - umorzyć postępowanie sądowe. SA/Rz 2244/01 U Z A S A D N I E N I E Izba Skarbowa, decyzją z dnia [...] sierpnia 2001r. Nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez S. P. od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2001r. Nr [...], utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że opisaną powyżej decyzją organ I instancji, na podstawie art. 40, art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. z 1993r., nr 108, poz. 486 ze zm.) w zw. z art. 332 i art. 207 Ordynacji podatkowej orzekł o odpowiedzialności S. P. "całym jego majątkiem solidarnie ze Spółką i pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki cywilnej przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe A." z tytułu podatku od towarów i usług należne do wpłaty za VI, VII, VIII, IX 1994r. w łącznej kwocie 54.833,70zł. Dalej Izba Skarbowa wskazała, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest poprawne pod względem formalnym i merytorycznym. Podstawą prawną rozstrzygnięcia jest przepis art. 40 cytowanej ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Prawidłowe są ustalenia Urzędu Skarbowego co do kwestii, że w okresach, w których powstały zaległości Spółki odwołujący się był wspólnikiem Spółki, a nadto iż nie zachodzą okoliczności przewidziane w art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Izby Skarbowej wniósł - pismem procesowym z dnia 27 września 2001r. - S. P., zarzucając decyzji rażącą niesprawiedliwość i wysoce stronnicze traktowanie stron. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Urząd Skarbowy nie poczynił żadnych kroków w stosunku do innych wspólników "zadowalając się w poczynaniach egzekucyjnych" tylko skarżącym. Stronnicze traktowanie stron wynika z faktu, iż w tożsamych stanach faktycznych organy uznały, że skarżący nieskutecznie wystąpił ze Spółki, odmiennie niż J. W. Podkreślono, że organ podatkowy bezpodstawnie odrzucił argumenty dotyczące przedawnienia, gdyż w istocie nastąpiło przedawnienie zobowiązań podatkowych Spółki, co uniemożliwia orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania Spółki. Nie podjęto wystarczających starań "w celu odzyskania" podatku VAT ze spółki. Nie rozważono - jak to określono - wyjaśnień skarżącego, a mimo iż orzeczono "o winie" skarżącego wspólnie i solidarnie z innymi wspólnikami Spółki, to całością kwoty obciążono skarżącego. Zwrócono uwagę na pogarszający się stan zdrowia skarżącego, jego sytuację rodzinną i majątkową. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, wskazując jednocześnie na istotę odpowiedzialności solidarnej. Skarżący S. P. zmarł 20 października 2002r. (odpis skrócony aktu zgonu z 21 października 2002r. wystawiony przez Urząd Stanu Cywilnego w D. - karta 59 akt sądowych). Ustawowymi spadkobiercami skarżącego są K. P. - wdowa, M. P. - córka, M. P. - syn. Wszyscy spadkobiercy są pełnoletni (pismo procesowe K. P. karta 64 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W brzmieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku, a więc w dniu 20 października 2000r. (art. 924 Kodeksu cywilnego), stosownie do art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Zgodnie z art. 5 § 1 Ordynacji podatkowej podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez przepisy prawa podatkowego należy rozumieć ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, a także wydane na ich podstawie akty wykonawcze. Z powołanych przepisów wynika więc, iż na spadkobierców przechodzą tylko te obowiązki spadkodawcy, które miał on jako podatnik i tylko te, które związane są z realizacją obowiązków wynikających z ustaw regulujących kwestie podatków. Ordynacja podatkowa nie przewiduje zaś następstwa prawnego w wypadku osoby fizycznej będącej osobą trzecią w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o zobowiązaniach podatkowych (A.Olesińska w: Ordynacja podatkowa. Komentarz TNOiK Toruń 2002r., A.Mariański w: Odpowiedzialność za zobowiązania podatnika, płatnika, inkasenta w prawie polskim. Dom Wydawniczy ABC 1999r., postanowienie NSA z 24 czerwca 2003r. I SA/Łd 1528/02 - POP 2003/5/134). Zauważyć należy również, iż nawet zmiana przepisów ordynacji podatkowej wprowadzona ustawą z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 169, poz. 1387), którą od 1 stycznia 2003r. do art. 97 dodano § 4 nie zmieniła powyższego stwierdzenia. § 4 odnosi się do praw i obowiązków podatnika, ale wynikających z decyzji (nie dotyczy praw i obowiązków osoby trzeciej wynikających z decyzji). S. P. jest osobą trzecią w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, a zaskarżona decyzja przeniosła odpowiedzialność podatkową właśnie na niego jako na osobę trzecią. Oznacza to, że spadkobiercy S. P. nie przejmują wskazanych w zaskarżonej decyzji obowiązków skarżącego. Art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Skoro więc spadkobiercy S. P. nie przejmują wskazanych w zaskarżonej decyzji obowiązków, a rozstrzygnięcie odnosiło się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego i w tej sytuacji wynik postępowania nie dotyczy interesu prawnego spadkobierców, należało orzec jak w sentencji na podstawie ostatnio powołanego przepisu.