SA/Rz 486/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant ref.staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Starosty Powiatu [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] lutego 2002 r. nr rej. [...] w przedmiocie wydania nakazu wykonania określonych czynności uchyla zaskarżoną decyzję Okręgowy Inspektor Pracy działając na podstawie 138 § l kpt. l k.p.a. oraz art. 16 ust. l kpt. 4 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 1985 r. Nr 54, póz. 276 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Kierownika Gospodarstwa Pomocniczego Starostwa Powiatowego [...] od decyzji /nakazu / Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy z dnia [...] grudnia 2001 roku Nr rej. [...] w sprawie wyposażenia kotłowi znajdującej się w budynku Starostwa Powiatowego w drzwi posiadające zamknięcie bezklamkowe, otwierające się z kotłowni pod naciskiem - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że powołaną decyzją nr l nakazu inspektor pracy zobowiązał pracodawcę - Gospodarstwo Pomocnicze Starostwa Powiatowego do wyposażenia kotłowi znajdującej się w budynku Starostwa Powiatowego w drzwi posiadające zamknięcie bezklamkowe, otwierające się z kotłowni pod naciskiem. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia powołał art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 1981 r o Państwowej Inspekcji Pracy / DZU z 2001` r Nr 124 poz. 1362/ , art. 207 § 2, art. 304 § 1 Kodeksu Pracy, § 3, § 22 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy / Dz Nr 129 poz. 844, pkt 2.3.6 PN-B-02431-1;1999 Ogrzewnictwo. Kotłownie wbudowane na paliwa gazowe o gęstości względnej mniejszej niż 1. W odwołaniu Kierownik Gospodarstwa Pomocniczego Starostwa Powiatowego wniósł o uchylenie w/w nakazu argumentując, że przedmiotowe drzwi zamontowane w kotłowni zlokalizowanej w budynku Starostwa Powiatowego posiadają stosowną aprobatę techniczną Nr [...] , zostały wyposażone przez producenta w zamknięcie klamkowe i odpowiadają wymaganiom art. 4 ust.1 pkt 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej z dnia 24 sierpnia 1991 r / Dz.U Nr 81 poz. 351/ oraz wymogom z § 220 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie / Dz.U Nr 15 poz. 140 z 1999 roku/ . Wymiana zamka w drzwiach nie jest możliwa ponieważ wiąże się z utratą aprobaty technicznej, oraz wymianą całych drzwi co wiąże się z poniesieniem dodatkowych kosztów. Rozpatrując odwołanie Okręgowy Inspektor Pracy nie uwzględnił odwołania i wyjaśnił, że podczas czynności kontrolnych inspektor pracy stwierdził, że drzwi zamontowane w kotłowni zlokalizowanej w budynku Starostwa Powiatowego, zasilanej paliwem gazowym. posiadają zamek klamkowy. Zastosowanie takiego rodzaju zamknięcia pomieszczenia kotłowni zasilanej paliwem gazowym jest sprzeczne z wymaganiami określonymi w Polskiej Normie (PN-B-02431-1 Kotłownie wbudowane na paliwa gazowe o gęstości względnej mniejszej niż 1), która określa jednoznacznie, że drzwi do kotłowni powinny mieć od wewnątrz zamknięcie bezklamkowe. Zastosowanie zamknięcia bezklamkowego przedmiotowej kotłowni jest niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa osób wykonujących prace związane z jej obsługą i konserwacją. W trakcie eksploatacji kotłowni istnieje bowiem możliwość powstania w jej pomieszczeniu mieszaniny gazów wywołujących zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu człowieka, co wymaga zapewnienia w takiej sytuacji możliwości otwarcia drzwi bez użycia klamki, a wyłącznie pod naciskiem. Przywołany przez odwołującego przepis prawny § 220 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, póz. 140 ze zmianami oraz z 2000 r. Nr 16, póz. 214)] określa warunki jakie winny spełniać przegrody budowlane i ich elementy (w tym drzwi) nie odnosi się jednak do wymagań jakie winny spełniać zamknięcia drzwi. Sprawę tę reguluje przywołana powyżej Polska Norma, która stanowi w tym przypadku zasadę bezpieczeństwa i higieny pracy. Zasady bhp mogą być tworzone również na podstawie obowiązujących przepisów, wnioskowane z różnego rodzaju instrukcji i wskazań technologicznych. Zapewnienie pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy a w szczególności zapewnienie im pomieszczeń pracy spełniających wymagania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy wynika z art. 207 § 2 i art. 214 ustawy z dn. 26.06.1974r. Kodeks pracy (Dz. z 1998r. Nr 21, poz.94 z p. zm.) i ciąży na pracodawcy a ponoszone z tego tytułu koszty nie mogą stanowić uzasadnienia dla odstąpienia od przestrzegania obowiązujących w tym zakresie przepisów i zasad. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący Starosta Powiatu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji zarzucając decyzją naruszenie prawa materialnego / art. 207 i 214 kodeksu pracy / oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego / art. 77 i 107 k.p.a./. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że kwestią sporną jest ustalenie czy rodzaj zamka użytego w drzwiach kotłowni wyklucza możliwość dopuszczenia takiego pomieszczenia do użytku. W ocenie skarżącego nie przeprowadzono w tym zakresie postępowania dowodowego a w szczególności; 1/ nie zbadano w jakim zakresie piec tej kotłowni będzie wymagał obsługi, 2/ wyjaśnienia , że obsługa i konserwacja pieca wykonywana będzie przez specjalistyczny serwis a nie pracowników Gospodarstwa Pomocniczego , tj. pracowników w rozumieniu art. 2 kodeksu pracy, w tej sytuacji nie będą miały zastosowania przepis art. 207 i 214 kodeksu pracy , którego to faktu nie uwzględniono . Dodatkowo wyjaśnił, że czynności konserwacyjne dokonywane będą okresowo i pomieszczenia kotłowni nie można traktować jak pomieszczenia przeznaczonego do przebywania ludzi. W/w okoliczności inspektor nie badał , co czyni w/w/ nakaz wadliwy. Powoływana natomiast przez organ Polska Norma powstała w czasach, gdy kotłownie wyposażone były w piece węglowe, które stwarzały zagrożenie wybuchem i wymagały stałej i bardzo częstej obsługi. Zarzut naruszenia art. 107 k.p.a. sprowadza się do wykazania, że powołana norma PN-B-02431-1 nie jest normą obowiązującą w budownictwie i brak jest przepisu wskazana który w sposób wyraźny nakazuje stosowanie w/w normy. Nie wskazuje jej również rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 3 .04.2001 r w sprawie wprowadzania obowiązku stosowania niektórych Polskich Norm dla budownictwa /Dz.U Nr 38 poz. 456/ Zmiana natomiast zamka wg nakazu spowoduje, że drzwi te nie będą spełniać wymogów określonych w przepisach przeciwpożarowych tj. nie będą traktowane jako przegroda o 30 minutowej ognioodporności. . Kwestionowane drzwi posiadają atesty, aprobatę techniczną oraz wymagania przeciwpożarowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; skarga jest uzasadniona z przyczyn całkowicie odmiennych niż zostało w niej podniesione. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1271/ Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej./ art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi jest decyzja Okręgowego Inspektora Pracy utrzymująca w mocy decyzję/ nakaz / tegoż organu , dotycząca wykonania określonych czynności. Zaskarżona decyzja jest decyzją wydaną w II instancji przez Okręgowego Inspektora Pracy wydana w o parciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 16 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 6 marca 1981 roku o Państwowej Inspekcji Pracy / Dz.U z 1985 r Nr 54 poz. 276 ze zm./. Art. 16 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 6 marca 1981 roku o Państwowej Inspekcji Pracy stanowi, ze do zakresu dziania okręgowego inspektora pracy należy rozpatrywanie odwołań od nakazów, sprzeciwów i innych decyzji inspektorów pracy. Odwołanie od w/w nakazu określone jest terminem procesowym / art. 129 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 16 ust.1 pkt 4 i art. 10 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy/ Sąd stwierdza, że nakaz z dnia [...] grudnia 2001 r Nr.rej. [...] zawiera prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania Natomiast brak w aktach sprawy dowodu doręczenia potwierdzającego doręczenie tej decyzji/ nakazu/ nie pozwala Sądowi do dokonania kontroli w przedmiocie czy odwołujący zachował termin 14 dniowego do jego złożenia. Zestawienie natomiast dat ; [...].12.2001 r / data nakazu / z datą odwołania 27.12.2001 r. w ocenie Sądu budzi poważne wątpliwości czy nie zachodzi uchybienie terminu do jego wniesienia. Rozpatrzenie odwołania z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż wszystkie strony miały prawo uznać, iż decyzja/ nakaz/ ta stała się ostateczna po terminie 14 dni od dnia doręczenia ./wyrok NSA z dnia 4 czerwca /wyrok NSA z dnia 4 czerwca 1982 r ONSA 1982 r Nr 1 ,poz.52/. Fundamentalną zasadą każdej procedury w państwie prawa jest zasada stabilności prawomocnych rozstrzygnięć./ wyrok SN z dnia 1.I. 1991 r , III ARN 41/90, OSAP 1992, Nr 11 s.60./ Naruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej organu pierwszej instancji w trybie odwoławczym stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje stwierdzeniem nieważnosci takiej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dlatego w pierwszej kolejności po ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji dokona analizy w kierunku wyjaśnienia zasadniczej kwestii dotyczącej zachowania terminu przez w/w do złożenia odwołania. W zależności od dokonanych ustaleń w przypadku stwierdzenia uchybienia terminu organ odwoławczy w formie postanowienia stwierdzi uchybienie terminowi do wniesienia odwołania w oparciu o art.134 k.p.a. Niezależnie od w/w uchybienia należy wyjaśnić , czy odwołanie zostało złożone przez osobę uprawnioną do jego złożenia. W przypadku stwierdzenia , że odwołujący / Kierownik Gospodarstwa Pomocniczego / nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. wówczas postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu / stosownie do art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a./ vide; Uchwała 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r sygn. OPS 16/98 publ. ONSA 1999/4/119 / W/w uchybienia w ocenie Sądu powodują , że ocena merytoryczna zaskarżonej decyzji jest co najmniej przedwczesna. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji wyroku stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit "c." ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 270/