I SA/Sz 1001/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Elżbieta Woźniak po rozpoznaniu w dniu [...] r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. Z. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ze skargi wyżej wymienionego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym postanawia odmówić wstrzymania wykonania decyzji. Sygn. akt I SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E Pismem z [...] r. D. Z. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł do tutejszego sądu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr 3201- [...] [...] w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym W skardze strona wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr 3201- [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r., wskazując na ścisły związek kwestii prawidłowego doręczenia tej decyzji z niniejszym postępowaniem. Kwestia ta będzie bowiem odgrywać istotną rolę w ocenie zasadności prowadzenia przez Naczelnika [...] Skarbowego postępowania egzekucyjnego. Zdaniem skarżącego nie zostały zweryfikowane okoliczności doręczenia decyzji wymiarowej, ani nie zapadło jeszcze rozstrzygnięcie w kwestii doręczenia tej decyzji w ramach postępowania o stwierdzenie jej nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Postanowienie, o których mowa w § 3, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 63 § 5). Powołane przepisy nie pozostawiają wątpliwości, że wstrzymać można jedynie wykonanie: aktu lub czynności, które zostały zaskarżone, a także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Oczywiście mowa tu o takich aktach (czynnościach), które w ogóle podlegają wykonaniu. Dostrzeżenia bowiem wymaga, że jakkolwiek wszystkie akty i czynności administracyjne wywołują określone następstwa prawne, to nie wszystkie podlegają wykonaniu, rozumianemu jako możliwość realizacji płynących zeń uprawnień lub też konieczność podporządkowania się określonym w nim obowiązkom [tak Ł. Strzępek (w:) "Pisma stron w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, orzecznictwo, wzory", R. Mikosz (red.), Warszawa 2008, str. 188], Akty (czynności) podlegające wykonaniu to zatem takie akty (czynności), które dokonują zmian w zakresie praw lub obowiązków strony (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II FZ 631/08 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt I FSK 431/07, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe do analizowanego przypadku, stwierdzić trzeba, że decyzja, której dotyczy rozpatrywany wniosek, niewątpliwie nakłada na skarżącą obowiązek zapłaty określonej w niej należności, a zatem podlega wykonaniu. Nie jest jednak decyzją zaskarżoną, albowiem to nie na nią została wniesiona skarga. Nie może również zostać uznana za akt wydany lub podjęty we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, co zaskarżone postanowienie. Dla wyjaśnienia powodów tej kwalifikacji kluczowe znaczenie ma odkodowanie normatywnego znaczenia pojęcia "granice sprawy", którym ustawodawca posługuje się nie tylko w powołanym art. 61 p.p.s.a., odnoszącym się do kwestii incydentalnej (rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności), lecz również w art. 134 i art. 135 p.p.s.a., które dotyczą sprawy głównej (rozpoznania samej skargi). W przepisach tych mowa wprost, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy (art. 134 p.p.s.a.) i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W świetle powyższego przypisanie tożsamej treści analizowanemu pojęciu na gruncie art. 61, art. 134 i art. 135 p.p.s.a. wydaje się niewątpliwe. To z kolei prowadzi do wniosku, że w danej sprawie istnieje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej czynności lub zaskarżonego aktu, a ponadto jedynie tych aktów, które charakteryzuje art. 61 § 3 zd. 3 p.p.s.a. i tym samym są objęte hipotezą art. 135 p.p.s.a. W rezultacie dopuszczalność zbadania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania innego niż zaskarżony aktu jest uzależniona od uprzedniego uznania, że zgodność z prawem tego aktu będzie mogła być zweryfikowana na etapie rozpoznania skargi. W konkretnej sprawie zbiór aktów, których wykonanie może być wstrzymane, musi więc pokrywać się ze zbiorem aktów, których zgodność z prawem może zostać zbadana. Sąd nie może zatem wstrzymać wykonania aktu, którego legalności w danej sprawie nie mógłby ocenić. Warunkiem koniecznym uznania możności wstrzymania wykonania innego niż zaskarżony aktu jest stwierdzenie, że pomiędzy tym aktem a aktem zaskarżonym (lub zaskarżoną czynnością) zachodzi związek pozwalający na uznanie tożsamości tych spraw. Jest tak w przypadku, gdy sprawy te dotyczą tego samego podmiotu i przedmiotu, a zatem stanowią rozstrzygnięcie tej samej kwestii podjęte wobec tej samej strony postępowania (por. wyżej powołane postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II FZ 631/08 lub uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99; zob. także: B. Dauter, "Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego", Warszawa 2012, str. 235). Sytuacja taka bynajmniej nie zachodzi w analizowanym przypadku. Jeżeli bowiem przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, to nie ulega wątpliwości, że zbadanie legalności działania organów administracji publicznej w takiej sprawie ogranicza się tylko i wyłącznie do tej kwestii związanej z postępowaniem egzekucyjnym. Zadaniem sądu administracyjnego w takim przypadku jest zweryfikowanie, czy zgodne z prawem było rozstrzygnięcie organu o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i orzeczeniu o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Tym samym poza granicami tej sprawy pozostaje ocena prawidłowości decyzji, na podstawie której doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w którym wniosek taki został złożony. Dostrzeżenia bowiem wymaga, że jakkolwiek sprawy te dotyczą tego samego podmiotu, to jednak odnoszą się do dwóch różnych kwestii (przedmiotów). W rezultacie wspomniana decyzja nie może zostać uznana za akt wydany lub podjęty w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy, co zaskarżone postanowienie. Domaganie się wstrzymania jej wykonania w takim przypadku jest zatem niedopuszczalne (por. przykładowo postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 800/18, dostępne we wspomnianej już Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Konkludując, należało odmówić wstrzymania wykonania decyzji, gdyż wniosek dotyczy aktu, który nie został podjęty lub wydany w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy, co zaskarżone postanowienie. Już niejako na marginesie zasygnalizować trzeba, że niemożliwym byłoby również wstrzymanie wykonania samego tytułu wykonawczego (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1062/16, dostęp: jw.) ani nawet zaskarżonego postanowienia (por. m. in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt I GZ 537/13, dostęp: jw.). Dostrzec bowiem trzeba, że nie przyznają one skarżącemu żadnych praw ani nie nakładają na niego jakichkolwiek obowiązków, w szczególności nie są źródłem powinności zapłaty egzekwowanej należności. W sferze materialnoprawnej nie wywołują zatem jakichkolwiek innych skutków aniżeli te, które istniały przed ich wydaniem (wystawieniem). W konsekwencji nie dokonują zmian w zakresie praw lub obowiązków skarżącej i tym samym nie podlegają wykonaniu, co oznacza, że wniosek o wstrzymanie ich wykonania nie mógłby zostać uwzględniony.