I SA/Sz 104/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z dnia 18 listopada 2013 r. nr [..] w przedmiocie podatku akcyzowego p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi Decyzją z dnia 18 listopada 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Szczecinie z dnia 2 lipca 2013 r. nr [...] określającą P. K. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, w kwocie [...] zł. Decyzja organu odwoławczego została doręczona Skarżącemu w dniu 2 grudnia 2013 r. pod adresem [...] . Termin do wniesienia skargi upływał w dniu 2 stycznia 2014 r. W decyzji zawarto pouczenie, iż stronie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, przysługuje prawo do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie. W dniu 20 grudnia 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) Skarżący wniósł na decyzję organu odwoławczego skargę z dnia 18 grudnia 2013 r. W wykonaniu zarządzeń przewodniczącego wydziału z dnia 20 stycznia 2014 r. doręczono Skarżącemu w dniu 6 lutego 2014 r. (zgodnie z ZPO) na adres wskazany w skardze (tj.[...]) odpis zarządzenia o ustaleniu wpisu, wezwanie do jego uiszczenia oraz pouczenie [m.in. w zakresie art. 70 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a."]. Skarżący dokonał w dniu 12 lutego 2014 r. wpłaty wpisu w kwocie [...] zł, tj. w terminie 7 dni wyznaczonym w wezwaniu z dnia 20 stycznia 2014 r. Wezwaniem z dnia 3 marca 2014 r. (w wykonaniu zarządzenia z dnia 26 lutego 2014 r.) zobowiązano Skarżącego na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. do uzupełnienia braku skargi poprzez określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W dniu 6 marca 2014 r. operator pocztowy podjął nieudaną próbę doręczenia Skarżącemu ww. przesyłki na jego adres wskazany w skardze i zawiadomił Skarżącego o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej (awizo), o czym umieścił zawiadomienie w skrzynce listowej. Z kolei powtórne awizo zostało pozostawione w skrzynce listowej w dniu 14 marca 2014 r., natomiast w dniu 24 marca 2014 r. wobec jej nie podjęcia w terminie, zarządzono zwrot przesyłki do adresata (Sądu). Sąd uznał, że wezwanie zostało doręczone Skarżącemu z dniem 20 marca 2014 r., w związku z tym ostatnim dniem na dokonanie uzupełnienia braków skargi był dzień 27 marca 2014 r. Skarżący nie uzupełnił braków skargi. W związku z bezskutecznym upływem terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w dniu 9 kwietnia 2014 r. Sąd na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił skargę. Odpis postanowienia o odrzuceniu skargi został na podstawie przepisów art. 73 p.p.s.a. (tj. fikcja doręczenia) uznany za skutecznie doręczony w dniu 9 kwietnia 2014 r. W dniu 8 maja 2014 r. podczas osobistego zapoznania się przez Skarżącego z aktami sprawy doręczono mu odpis ww. postanowienia. Skarżący działając przez profesjonalnego pełnomocnika w dniu 12 maja 2014 r. złożył do Sądu wniosek z dnia 10 maja 2014 r. o przywrócenie terminu do wykonania zarządzenia z dnia 26 lutego 2014 r. (wezwanie Sądu z dnia 3 marca 2014 r.), opierając go na ustawowych przesłankach zawartych w art. 87 p.p.s.a. Ponadto w piśmie z dnia 10 maja 2014 r. Skarżący wykonał zarządzenie z dnia 26 lutego 2014 r. i uzupełnił braki formalne skargi poprzez określenie naruszenia prawa i interesu prawnego, wnosząc jednocześnie o uchylenie w całości decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Dodatkowo w piśmie z dnia 13 maja 2014 r. Skarżący złożył do Sądu pismo stanowiące uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu. Uzasadniając ww. wniosek Skarżący podniósł spełnił wymagane prawem przesłanki do skutecznego złożenia wniosku. Po pierwsze Skarżący wskazał, jako dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi dzień 8 maja 2014 r., w którym miał rzeczywista możliwość wykonania zarządzenia Sądu z dnia 26 lutego 2014 r. Na potwierdzenie braku winy w uchybieniu wyznaczonemu terminowi Skarżący przywołał obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Dodatkowo powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Skarżący wskazał, że już po wszczęciu postępowania podatkowego ustanowił adres do doręczeń w porozumieniu z J. L., która zobowiązała się go niezwłocznie informować o przychodzącej korespondencji. Skarżący podkreślił, że jest także obywatelem niemieckim i w przeważającej mierze jego interesy koncentrują się na terytorium Niemiec. Zdaniem Skarżącego spełniona została, także przesłanka ujemnego skutku w zakresie postępowania sądowego w związku z odrzuceniem skargi. Jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonał czynności przedkładając pismo z dnia 10 maja 2014 r. uzupełniające skargę. Dodatkowo w dniu 13 maja 2014 r. Skarżący złożył pismo uzupełniające wniosek o przywrócenie terminu i wniósł o uwzględnienie zaprezentowanych w piśmie okoliczności dotyczących m.in. wszczęcia postępowania przez organ I instancji oraz pouczeń o konieczności informowania organów o zmianie adresu. Ponadto Skarżący wskazał, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 299 § 2 p.p.s.a. regulujący instytucję pełnomocnika do doręczeń w kraju dla strony mającej miejsce zamieszkania za granicą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a."., sąd odrzuca skargę, gdy strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Wśród wymogów formalnych skargi przepis art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. określa, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Wezwanie z dnia 3 marca 2014 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego zostało w trybie przepisów art. 73 p.p.s.a. (tj. fikcja doręczenia) doręczone Skarżącemu w dniu 20 marca 2014 r. Termin do uzupełnienia braków skargi upłynął w dniu 27 marca 2014 r. Bezspornym jest, że Skarżący nie uzupełnił braków skargi w wyznaczony siedmiodniowym terminie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynnościw postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak choćby jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Badając spełnienie ustawowych przesłanek związanych z wnioskiem o przywrócenie terminu, należy wskazać iż według oświadczenia Skarżącego o uchybieniu terminu do uzupełnienia braków skargi dowiedział się dopiero w dniu 8 maja 2014 r., to jest gdy zapoznał się osobiście w siedzibie sądu z aktami sprawy. W tej sytuacji złożony w dniu 10 maja 2014 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należy uznać za dokonany w ustawowym terminie określonym w ww. przepisie. W ramach merytorycznego rozpoznawania wniosku należy ocenić przesłankę braku winy w uchybieniu terminu, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej w przewidzianym dla niej terminie. W piśmiennictwie pojęcie uprawdopodobnienia braku winy sprowadza się do postępowania zmierzającego do stwierdzenia istnienia lub nieistnienia określonego zdarzenia, czynności podjętej w ramach postępowania, wyniku tego postępowania bądź wreszcie do zastępczego środka dowodowego. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z dnia4 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00 - dostępny w bazie orzeczeń NSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, wiąże się z obiektywnym miernikiem staranności, jakiej można się domagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie SN Z 14 stycznia 1972 r. II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). Natomiast przywrócenie może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. (por. wyrok NSA z 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96, wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001 r., sygn. aktI SA/Wr 676/99 - dostępne w bazie orzeczeń NSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto w orzecznictwie sądowym, jako przykłady okoliczności faktycznych, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu wskazuje się między innymi nieoddanie przesyłki adresatowi przez domownika, obalenie domniemania doręczenia adresatowi pisma. Jednakże nie uzasadniają przywrócenia terminu m.in. takie okoliczności, jak: nieprzebywanie pod adresem, który podano jako adres, pod który miały być kierowane pisma, dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, nieodebranie pisma z urzędu pocztowego (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2004 r., III SA/Wa 368/04, wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2002 r., II SA/Wr 1329/01, postanowienie NSA z dnia 1 czerwca 2001 r., II SA/Po 54/01 - dostępne w bazie orzeczeń NSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd analizując akta sprawy i złożony wniosek uznał, że Skarżący nie dopełnił jednej z pośród trzech pozytywnych przesłanek przywrócenia terminu. Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W treści wniosku Skarżący podniósł jako argument potwierdzający brak winy, że nie przebywał pod adresem, który podał Sądowi jako adres, na który mają być kierowane pisma w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżący wskazał, że jest poza obywatelstwem polskim posiada także obywatelstwo niemieckie, a w związku z tym centrum jego spraw życiowych i interesów skupia się na terytorium Niemiec. Jednakże jak sam wskazał, adres który został przez niego ustanowiony już w toku postępowania podatkowego i co zostało także potwierdzone w skardze, był właściwym adresem do doręczeń. Powyższe zostało dodatkowo potwierdzone przez Skarżącego w przedłożonych wraz z wnioskiem oświadczeniach. Ponadto Skarżącemu w toku postępowania sądowego pod adresem do doręczeń zostały skutecznie doręczone (z uwzględnieniem przepisów art. 73 p.p.s.a. w dniu20 marca 2014 r.) odpis zarządzenia o ustanowieniu wpisu, wezwanie do uiszczenia wpisu, a także pouczenie, m. in. o konieczności zawiadomienia sądu o każdej zmianie adresu do doręczeń. Tak więc, Skarżący mógł i miał obowiązek zawiadomić Sąd o zmianie adresu, pod który należy doręczać mu pisma, zgodnie z przepisami art. 70 i nast. p.p.s.a. Powiadomienie skutkowałoby tym, że pisma sądowe kierowane byłyby pod inny adres. Skarżący wskazał, że osoba która udostępniła mu swój adres, nie przekazywała systematycznie informacji o pozostawionych w skrzynce listowej zawiadomieniach. Ww. osoba nie jest domownikiem Skarżącego i nie znajduje w takich okolicznościach zastosowania wykładnia przepisu art. 72 p.p.s.a. Nie sposób też zgodzić się z argumentem Skarżącego, że w sprawie powinien zostać zastosowany art. 299 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w § 1 (dot. obowiązku ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w kraju przez stronę mająca miejsce zamieszkania za granicą), sąd wzywa stronę, aby uzupełniła ten brak w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W związku z tym, że Skarżący wskazał w skardze adres do doręczeń w kraju (a ponadto w żaden sposób nie ujawnił, że zamieszkuje za granicą) nie znajduje zastosowania ww. przepis, a zatem Sąd nie był zobowiązany do kierowania wezwania o ustanowienie pełnomocnika do doręczeń w kraju. Zdaniem Sądu zachowanie Skarżącego świadczy o niedochowaniu należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Okoliczność ta nie stanowi więc uprawdopodobnienia braku winy. Mając powyższe na względzie Sąd uznał wniosek o przywrócenie terminu za nieuzasadniony i w oparciu o treść powołanego wyżej przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.