I SA/Sz 1055/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 8 lipca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący M. K., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie [...] zł, należnej od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od wpisu od skargi. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z matką – T. K. i ojcem – E. K., nie posiada żadnego majątku nieruchomego oraz ruchomości, rodzice posiadają jedynie mieszkanie o pow. ok. [...] m kw. Skarżący utrzymuje się z prac dorywczych, za które otrzymuje kwotę ok. [...] zł. Wykazał także, że jego matka również otrzymuje dochód z prac dorywczych w kwocie ok. [...] zł, natomiast ojciec jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. M. K., wykonując wezwanie referendarza sądowego z dnia 18 listopada 2013 r. do nadesłania dodatkowych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, przedłożył: kopię własnego rocznego zeznania podatkowego (PIT-36) za 2010 r., kopię rocznego zeznania podatkowego E. K. za 2012 r., umowę zlecenia z 25 czerwca 2013 r. zawartą pomiędzy A. sp. z o.o. a E. K. na pracę w charakterze [...] za wynagrodzeniem [...] zł/h (skarżący dodatkowo wyjaśnił, że miesięczne wynagrodzenie ojca nie przekracza 50% najniższego wynagrodzenia), a także kopię karty wizyt w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] wystawioną na T. K., zarejestrowaną jako osoba bezrobotna od 8 stycznia 2008 r. Ponadto, skarżący wyjaśnił, że za lata 2011 – 2012 nie składał zeznań podatkowych w związku z zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej, a także, iż zeznań podatkowych za lata 2010-2011 nie składał ani jego ojciec, ani matka, gdyż w ich imieniu rozliczał się Powiatowy Urząd Pracy w [...]. Skarżący oświadczył także, że wszelkie koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego ponoszą jego rodzice, a on sam dokłada się jedynie do zakupu żywności w kwotach [...] zł miesięcznie, w miarę swoich możliwości, a także, że zarówno on jak i jego rodzice nie posiadają żadnego pojazdu mechanicznego ani wartościowych ruchomości. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: zwana "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, o co się ubiega się skarżący w niniejszej sprawie następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że wnioskodawca nie dysponuje środkami, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Należy zauważyć, że postępowanie w przedmiocie udzielenia prawa pomocy, stanowiącego rodzaj dotacji z budżetu państwa, powinno charakteryzować się współdziałaniem strony i sądu (referendarza sądowego). Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne i rzetelne, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W razie pojawienia się wątpliwości, co do przedstawionych informacji, bądź jeśli okażą się one niewystarczające dla oceny, strona – wezwana na podstawie art. 255 P.p.s.a. o nadesłanie dodatkowych dokumentów i oświadczeń – jest zobowiązana do ich dostarczenia, a w sytuacji gdy nie jest to możliwe lub utrudnione – do jakiegokolwiek ustosunkowania się do wezwania. Podkreślenia wymaga także, że uchylanie się strony od obowiązków związanych z wykazywaniem sytuacji majątkowej, nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05, niepubl.; postanowienia NSA z 5 kwietnia 2008 r. sygn. akt I FSK 236/08, LEX nr 479142, z 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FZ 170/12, LEX nr 1137689). Biorąc powyższe pod uwagę, wniosek skarżącego nie mógł zostać uwzględniony. Skarżący nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącego jak i dołączone do niego dokumenty nie obrazują w pełni możliwości płatniczych rodziny. Z wniosku i dołączonych do niego dokumentów wynika, że skarżący prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe z rodzicami, partycypuje w kosztach żywienia w kwocie [...] zł, pozostałe wydatki ponoszą jego rodzice. Rodzina utrzymuje się z dochodów z prac dorywczych skarżącego i jego matki, która jest osobą poszukującą pracy, a także z wynagrodzenia za pracę na stanowisku [...] wykonywaną przez ojca skarżącego na podstawie umowy zlecenia, wynoszącego ok. 50% najniższego wynagrodzenia. Według oświadczenia strony, dochody te to kwota ok. [...] zł (ok. [...] zł z pracy dorywczej strony + ok. [...] zł z pracy dorywczej T. K. + ok. [...] zł z umowy zlecenia E. K., co stanowi [...]% z kwoty [...] zł brutto). Skarżący nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności, zaś rodzice są właścicielami mieszkania o pow. [...] m kw. Jak wynika z akt sprawy, skarżący wezwaniem z dnia 18 listopada 2013 r. został zobowiązany do nadesłania dodatkowych dokumentów, dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej jego rodziny i zobowiązanie to wykonał jedynie częściowo. Skarżący, pomimo wezwania nie przedłożył bowiem wyciągów z rachunków bankowych, zaświadczenia z urzędu pracy czy jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, zaświadczenia o zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej, pełnego wykazu wydatków na konieczne utrzymanie rodziny oraz rachunków obrazujących ich wysokość. Skarżący również – co należy zaznaczyć – nie ustosunkował się w jakikolwiek sposób do wezwania w tym zakresie. W kwestii rachunków bankowych, referendarz sądowy zauważył, że konto bankowe z pewnością posiada ojciec skarżącego , co wynika z dostarczonej umowy zlecenia z 25 czerwca 2013 r. Niewykonanie zobowiązania we wskazanym zakresie uniemożliwiło dokonanie pełnej oceny, czy skarżący jest w stanie i ewentualnie w jakiej części ponieść koszty sądowe w postaci wpisu od skargi. Skarżący nie potwierdził stosownymi dokumentami swojego oświadczenia o braku środków pieniężnych, oszczędności oraz o wysokości wydatków rodziny. Prawidłowo zaś przeprowadzona ocena zdolności do poniesienia kosztów sądowych wymaga porównania wysokości faktycznych środków pieniężnych jakimi dysponuje wnioskodawca i prowadząca z nim wspólne gospodarstwo domowe rodzina z wysokością wszystkich ponoszonych przez rodzinę wydatków związanych z jej koniecznym utrzymaniem. Potraktowanie wystosowanego do wnioskodawcy wezwania o nadesłanie dokumentów źródłowych, które miały zobrazować rzeczywistą jego sytuację i możliwości płatnicze, w sposób wybiórczy - zgodnie z tym co wskazano na wstępie - musi skutkować odmową uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Reasumując, analiza złożonego w sprawie oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku, oświadczenia te są niepełne, podane informacje są zbyt ogólnikowe, a skarżący nie wykonał w sposób należyty wystosowanego do niego wezwania do nadesłania dodatkowych dokumentów, a zatem nie wykazał, że opłacenie przez niego wpisu sądowego będzie stanowić uszczerbek dla koniecznego utrzymania jego i rodziny. Wobec tego, uznając, że skarżący nie wykazał przesłanek prawa pomocy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.