I SA/Sz 1060/11
WyrokWSA w Szczecinie2012-06-28
Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Zygmunt Chorzępa, Alicja Polańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpatrzył zarzut dotyczący dwukrotnego nakładania opłaty dodatkowej za brak ważnego biletu parkingowego w tym samym dniu, mimo parkowania w tej samej strefie i w krótkich odstępach czasowych?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie rozpatrzył wnikliwie zarzutu dotyczącego dwukrotnego nakładania opłaty dodatkowej za brak ważnego biletu parkingowego w tym samym dniu, co stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym zaskarżone postanowienie zostało uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania. Zobowiązany wniósł zarzut nieistnienia obowiązku, podnosząc m.in. kwestię posiadania abonamentu i biletów parkingowych, a także zatrzymania pojazdu zamiast postoju. Organ I instancji częściowo uwzględnił zarzuty, umarzając postępowanie w zakresie niektórych postojów. Po kolejnych zażaleniach i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, uznając większość zarzutów za nieuzasadnione, a zarzut wadliwie sporządzonego tytułu wykonawczego za spóźniony. Zobowiązany wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. nierzetelność postępowania i nierozpatrzenie zarzutu dwukrotnego karania za ten sam dzień.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa,, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Prezydent Miasta S., występując w sprawie w roli wierzyciela i organu egzekucyjnego, po uprzednim doręczeniu upomnienia nr [...] z dnia 29 kwietnia 2009 r. wystawił wobec A. L. tytuł wykonawczy nr [...]z dnia 29 czerwca 2009 r., obejmujący należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania pojazdu marki FIAT nr rej [...] w kwocie [...] zł z okresu od dnia 21 września 2004 r. do dnia 4 marca 2008 r. oraz koszty upomnienia w kwocie [...] zł.
Jako podstawę prawną egzekwowanej należności wierzyciel wskazał ustawę
z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i cztery uchwały Rady Miasta S.: nr XIII/269/03 z dnia 1 grudnia 2003 r., nr XXIX/576/04 z dnia 22 listopada 2004 r.,
nr XV/411/07 z dnia 19 listopada 2007 r. i nr XVI/438/07 z dnia 21 grudnia 2007 r.
Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności został wysłany na znany organowi adres Zobowiązanego i został on odebrany przez niego osobiście w dniu 17 lipca 2009 r.
Pismem z dnia 20 lipca 2009 r. A. L. wniósł zarzut nieistnienia obowiązku. Uzasadniając taki zarzut podniósł, iż wystawiający upomnienie nr [...] nie dołożył należytych starań, aby było ono rzetelne i sumienne - nie sprawdzono bowiem, że Zobowiązany posiada np. abonament parkingowy. Dodał,
że posiada także bilety parkingowe i wskazał, iż kilkakrotnie miało miejsce zatrzymanie pojazdu w strefie płatnego parkowania (SPP), a nie postój pojazdu, wobec czego brak było podstaw do wystawiania zawiadomień o nieopłaconym postoju. Nadto stwierdził, że w jego ocenie postępowanie prowadzone jest nierzetelnie i z naruszeniem przepisów prawa – nie rozwijając tej argumentacji.
Prezydent Miasta S. postanowieniem znak: [...] z dnia [...] r. uznał za uzasadnione zarzuty w części dotyczącej postojów w dniach 14, 15 i 16 listopada 2007 r. (łącznie [..] postoje) i umorzył postępowanie egzekucyjne w tym zakresie, natomiast za nieuzasadnione uznał zarzuty w części dotyczącej pozostałych postojów wymienionych w upomnieniu nr[...] . Z uzasadnienia postanowienia wynika, iż organ uwzględnił fakt, że Zobowiązany w dniu 13 listopada 2007 r. wykupił siedmiodniowy bilet na postój pojazdu w SPP.
Na postanowienie organu I instancji zobowiązany wniósł zażalenie
do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., które postanowieniem z dnia [...] znak: [...] uchyliło postanowienie organu egzekucyjnego i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi wskazując, iż zarzut nie został wnikliwie rozpatrzony, bowiem organ nie odniósł się do podniesionej przez Zobowiązanego kwestii zatrzymania (a nie postoju) pojazdu.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji wydał w dniu
[...] r. postanowienie znak:[...] , którym ponownie uznał za uzasadnione zarzuty w części dotyczącej postojów w dniach 14, 15 i 16 listopada 2007 r. i umorzył postępowanie egzekucyjne w tym zakresie, natomiast
za nieuzasadnione uznał zarzuty w części dotyczącej pozostałych postojów.
Również i na to postanowienie Zobowiązany złożył zażalenie, w którym obok podniesionej wcześniej argumentacji wskazał także na przedawnienie obowiązku
w części dotyczącej zdarzeń z 2004 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia
[...] r. znak: [...] uchyliło postanowienie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, iż zażalenie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ I instancji nie wyjaśnił w wystarczający sposób, dlaczego nie dał wiary przedstawionemu przez Stronę dowodowi w postaci zakupionego w parkometrze biletu parkingowego nr [...] z dnia 4 marca 2008 r. Kolegium zauważyło ponadto, że nastąpiło przedawnienie zobowiązań z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w zakresie roku 2004.
Prezydent Miasta S. postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] orzekł o uznaniu za uzasadnione zarzutów w części dotyczącej postojów w dniach 14, 15 i 16 listopada 2007 r. oraz 4 marca 2008 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie egzekucyjne, natomiast za nieuzasadnione uznał zarzuty dotyczące pozostałych 37 postojów. Z kolei postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...]. umorzył postępowanie egzekucyjne w zakresie należności za okres 2004 r., a następnie postanowieniem znak: [...] z dnia [...] r. organ I instancji umorzył postępowanie egzekucyjne
w zakresie należności za okres 2005 r.
W zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia[...] . Zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Uzasadniając takie stanowisko Zobowiązany wywiódł, iż zaskarżone postanowienie zawiera błędy formalne, bowiem organ I instancji dwukrotnie uznał za uzasadnione zarzuty zgłoszone przez Zobowiązanego i umorzył postępowanie egzekucyjne w części dotyczącej postojów w dniach 14, 15 i 16 listopada 2007 r. Zarzucił ponadto, że zgromadzony w aktach sprawy tytuł wykonawczy jest wadliwie sporządzony, gdyż w poz. 32 wykazano jedynie okres, za jaki prowadzona jest egzekucja, zaś w poz. 33 podano kwotę należności głównej.
W dalszej części uzasadnienia zażalenia Zobowiązany powtórzył w istocie wcześniej podnoszoną argumentację, uznając, że organ I instancji bezpodstawnie wyklucza ewentualne pomyłki pracowników SPP, gdy tymczasem wykazał w toku postępowania, że do takich pomyłek doszło. Dalej podniósł, że w przedmiotowej sprawie miało miejsce trzykrotnie karanie dwa razy w tym samym dniu opłatą dodatkową za brak ważnego biletu postojowego - co prawda pojazdu parkującego
na różnych ulicach, ale w ramach tej samej strefy i w 30-minutowych odstępach,
co powinno się, zdaniem Zobowiązanego, mieścić w ramach jednego biletu parkingowego. Przypomniał też, że wielokrotnie zgłaszał pracownikom SPP fakt zatrzymania, a nie postoju pojazdu w strefie, i wprawdzie organ I instancji do tej argumentacji się odniósł, jednak w sposób bardzo lakoniczny i niesatysfakcjonujący. Na zakończenie podniósł, że w lokalnej prasie opisywane są przypadki różnych nieprawidłowości w Strefie Płatnego Parkowania.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie:
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.),
- art. 18, art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm.),
- art. 13 ust 1 pkt 1, art. 13b ust. 1, art. 13f oraz art. 40d ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, ze zm.),
- § 7 ust. 1 i 4 oraz § 11 ust 1 uchwały Nr XIII/269/03 Rady Miasta S. z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta S. oraz sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 113,
poz. 1932), zmienionej uchwałą Nr XXIX/576/04 Rady Miasta S. z dnia
22 listopada 2004 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 99, poz. 2168);
- § 4 ust. 1, § 6 ust. 1 i 6 oraz § 11 i § 13 ust. 2 uchwały Nr XV/411/07 Rady Miasta S. z dnia 19 listopada 2007 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta S. oraz sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Woj.. Zachodniopomorskiego z 2008 r. Nr 4, poz. 120), zmienionej uchwałą Nr XVI/438/07 Rady Miasta S. z dnia 21 grudnia 2007 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2008 r. Nr 4, poz. 121),
po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego zażalenia utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
Uzasadniając takie rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że upomnienie nr Up
nr [...] z dnia 29 listopada 2009 r. zostało przez Zobowiązanego odebrane w dniu
4 maja 2009 r., nie budzi też wątpliwości prawidłowość i skuteczność doręczenia Zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. W upomnieniu tym wyszczególniono łącznie [...] postojów pojazdu Zobowiązanego marki FIAT o nr rej.[...] , podając daty oraz miejsca tych postojów, jednak wśród tych zdarzeń [..] dotyczyło roku 2004,
a 11 roku 2005. Organ I instancji ww. postanowieniami z [...] r. i 4 stycznia 2005 r. umorzył postępowanie egzekucyjne w części dotyczącej zdarzeń z lat 2004
i 2005 uznając, że w sprawie nastąpiło przedawnienie obowiązku. Ponadto, wobec przedstawienia dowodów przez Zobowiązanego oraz ich uwzględnienia przez organ
I instancji, za uzasadniony uznany został zarzut w części dotyczącej postojów w dniach 15, 16 i 17 listopada 2007 r oraz 4 marca 2008 r.
Przedmiotem analizy organu odwoławczego były więc zdarzenia dotyczące nieopłacenia postoju pojazdu należącego do Zobowiązanego w SPP na terenie S., wyszczególnione w ww. upomnieniu pod pozycjami od 17 do 42,
tj. zdarzenia powstałe w okresie od 3 stycznia 2006 r. do 13 listopada 2007 r. (łącznie [...] postojów).
Kolegium nie podzieliło argumentacji Zobowiązanego, iż zaskarżone postanowienie zawiera błędy formalne z uwagi na fakt, że organ I instancji dwukrotnie uznał zarzuty za uzasadnione i umorzył postępowanie egzekucyjne w tej części. Wprawdzie organ ten dwukrotnie wydał w tej sprawie orzeczenie o takiej treści, jednak żadne z tych postanowień nie stało się ostateczne, gdyż oba były uchylone przez Kolegium, a sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Tym samym postanowienia te nie wywarły żadnych skutków prawnych, co więcej - zostały wyeliminowane z obrotu prawnego.
Odnosząc się do zarzutu wadliwie sporządzonego tytułu wykonawczego, czyli zarzutu niespełnienia wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a.") - stypizowanego w art. 33 pkt 10 u.p.e.a. – Kolegium wskazało, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych przepis art. 33 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania zarzutów i rozstrzygnięcia sprawy, przy czym podniesione w zarzutach okoliczności zakreślają granice rozpoznawanej sprawy. Jeżeli zatem zarzut nie zostanie zawarty w zarzutach, to nie może być on skutecznie podnoszony na dalszych etapach postępowania - w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji, czy w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego. To z kolei oznacza, że zarzut, który nie został wniesiony w ustawowym terminie, nie może być przedmiotem rozpatrzenia (vide: wyrok WSA w K. z 24.03.2011 r.; sygn. akt: I SA/Ke 167/11).
W związku z tym Kolegium podkreśliło, że w tytule wykonawczym
nr [...] zawarte jest pouczenie o terminie i podstawach zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, skoro więc Zobowiązany w prawem przewidzianym terminie wniósł jedynie zarzut nieistnienia obowiązku (pismo z 20.07.2009 r.), to zarzut niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. - jako wniesiony
z przekroczeniem ustawowego terminu, nie mógł być przedmiotem rozpatrzenia
w niniejszej sprawie.
W odniesieniu do zarzutu nieistnienia obowiązku, zgłoszonego przez Zobowiązanego w prawem przewidzianym terminie, Kolegium przytoczyło przepisy
art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1 oraz art. 13f ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych i stwierdziło, że Rada Miasta S. ww. czterema uchwałami ustaliła strefę płatnego parkowania, opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta S. oraz sposób ich pobierania.
Z treści przedmiotowo istotnych postanowień uchwał Rady Miasta S. wynika, iż opłatę za parkowanie uiszcza się przed rozpoczęciem parkowania bez uprzedniego wezwania poprzez:
1) wykupienie biletu oraz czytelne, jednoznaczne i trwałe jego skasowanie przez zakreślenie znakami "X" miesiąca, dnia, godziny i minuty (z dokładnością do 5 minut) rozpoczęcia postoju,
2) wykupienie abonamentu,
3) wniesienie opłaty zryczałtowanej.
Bilety, abonament oraz dowód uiszczenia opłaty zryczałtowanej muszą być umieszczone za przednią szybą pojazdu w sposób widoczny.
Zobowiązany w toku postępowania przed organem I instancji przedstawił cztery bilety opłaty za postój w Strefie oraz dowód uiszczenia opłaty abonamentowej.
Po dokonanej analizie tych dowodów organ w tym zakresie stwierdził, że:
1) bilety serii C nr [...] zakreślony na dzień "5.10" oraz serii C nr [...] zakreślony na dzień "23.08", nie mogą być podstawą do uwzględnienia zarzutu, gdyż nie opłacają one żadnego ze zdarzeń ujętych w upomnieniu nr Up.[..] ,
2) bilet serii C nr [...] zakreślony na dzień "11.03" nie opłacał zdarzenia z dnia 11.03.2005 r., gdyż został on wprowadzony do dystrybucji od dnia 16.08.2007 r.,
a więc nie mógł opłacać postoju z dnia 11.03.2005 r.,
3) dowód opłaty abonamentowej z dnia 13.11.2007 r. potwierdza okoliczność opłacenia przez zobowiązanego postoju w dniach 14, 15 i 16.11.2007 r., tak więc zarzut w tej części został przez organ uwzględniony,
4) bilet nr [...] opłacał postój pojazdu w dniu 04.03 2008 r., zatem również w tej części zarzut został uwzględniony.
Na pozostałe zdarzenia wyszczególnione w upomnieniu Zobowiązany nie przedstawił żadnych dowodów mogących świadczyć o tym, że postój został opłacony. Zdaniem Kolegium analiza zgromadzonych w aktach sprawy zawiadomień
o nieopłaconym postoju pojazdu w SPP prowadzi do wniosku, że w dniach i godzinach wyszczególnionych na tych zawiadomieniach (następnie w upomnieniu) w pojeździe Zobowiązanego albo nie było biletów opłaty postojowej, albo były one zakryte, albo też kierowca odmówił przyjęcia zawiadomienia o nieopłaconym postoju pojazdu. W związku z tym organ I instancji zasadnie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w takim zakresie.
Kolegium podkreśliło przy tym – powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sadu Administracyjnego - że wierzyciel ani też organ egzekucyjny nie jest zobowiązany, ani nawet uprawniony, do prowadzenia postępowania wyjaśniającego lub poszukiwania dowodów celem udokumentowania zarzutów skarżącego, bowiem obowiązek ten obciąża zobowiązanego, a nie wierzyciela bądź organ egzekucyjny, gdyż to skarżący zgłaszając dany zarzut zamierza odnieść określony skutek prawny. Tym samym Kolegium uznało, że zarzut nieistnienia obowiązku został należycie rozpatrzony przez Prezydenta Miasta S. w zaskarżonym postanowieniu.
Odnosząc się do poruszonej przez Zobowiązanego kwestii zatrzymania, a nie postoju pojazdu w strefie, Kolegium uznało, iż ten aspekt sprawy został właściwie rozpoznany przez organ I instancji. W myśl bowiem art. 2 pkt 29 ustawy z dnia
20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) zatrzymanie pojazdu to jego unieruchomienie niewynikające z warunków lub przepisów ruchu drogowego, trwające nie dłużej niż 1 minutę, oraz każde unieruchomienie pojazdu wynikające z tych warunków lub przepisów. W ocenie organu I instancji, czas dokonania kontroli pojazdu przez pracowników Strefy, jak również czas wypisywania zawiadomień o nieopłaconym postoju pojazdu jest znacznie dłuższy niż zatrzymanie pojazdu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. A. L. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego
w całości - jako naruszającego interes prawny oraz o umorzenie postępowania z uwagi na naruszenie zasad prowadzenia egzekucji określonych przepisami ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Uzasadniając skargę Skarżący przedstawił przebieg postępowania administracyjnego, a następnie podniósł zarzut niewłaściwego wskazania adresata (strony) zaskarżonego postanowienia, stwierdzając, że: "Jednym z adresatów postanowienia SKO z dnia [...] r. jest nieznany mi A. Z. zam. przy ul. G. [...] w S.. Ze wszystkich dostępnych mi źródeł wynika, iż taka ulica w S. nie istnieje, a także nie do końca zrozumiałe jest dla mnie czy treść uzasadnienie kierowana jest do mnie czy Pana Z.".
Zdaniem Skarżącego organ odwoławczy nie dołożył też wszelkich starań, aby zrealizować postanowienia art. 7 K.p.a., w myśl którego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W toku prowadzonego postępowania poza biletami parkingowymi, nie wymagano od Skarżącego żadnych wyjaśnień, czy też rozwinięcia argumentacji dotyczącej zarzutu nierzetelnego prowadzenia postępowania. Fakt, iż dwukrotnie uchylane było postanowienie organu I instancji, gdyż nie sprawdzono posiadanego abonamentu, poddaje w wątpliwość rzetelność prowadzonej egzekucji. Nie do końca wyjaśniono też podnoszone przez Skarżącego kwestie zatrzymania pojazdu - w toku postępowania nie wymagano od niego skonkretyzowania dat oraz miejsc, w których zatrzymanie miało miejsce. Ponadto Skarżący nie został przesłuchany ani przez SKO, ani przez organ egzekucyjny w celu potwierdzenia kiedy zatrzymanie pojazdu miało miejsce; nie zażądano też od niego pisemnych wyjaśnień.
Skarżący stwierdził też, że w prowadzonym postępowaniu wielokrotnie podnosił fakt, iż jest ono nierzetelne i naruszające przepisy obowiązującego prawa. W zażaleniu na postanowienie z dnia [...] r[...] Skarżący zarzucił ponadto, że tytuł wykonawczy sporządzony przez organ egzekucyjny jest niezgodny
z obowiązującymi przepisami prawa, bowiem w pozycji 32 tytułu wykazano jedynie okres za jaki prowadzona jest egzekucja, tj. 21.09.2004 - 04.03.2008 r., a w poz. 33 kwotę należności głównej w wysokości [...] zł. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 12.10.2010 r. sygn. akt
I SA/Sz 552/10 Skarżący stwierdził, że istnieje potrzeba konkretyzacji obowiązku poprzez wskazanie dokładnych dat nieopłaconego postoju, a ich brak narusza postanowienia art. 27 u.p.e.a. Zarzutu tego Kolegium nie uwzględniło, wskazując,
iż katalog zarzutów został wyczerpany. Skarżący nie zgodził się z takim stwierdzeniem, uznając jednocześnie, że mieści się ono w katalogu pojęcia prowadzenia postępowania niewłaściwie, nierzetelnie i z naruszeniem prawa.
Skarżący stwierdził, że za uchyleniem zaskarżonego postanowienia
i umorzeniem postępowania przemawia naruszenie art. 6 i 7 K.p.a. oraz naruszenie
art. 35 i 36 K.p.a. – bowiem zażalenie do SKO złożył 27 grudnia 2010 r., a sprawa została rozpatrzona 28 października 2011 r., przy tym nie został poinformowany
o terminie jej załatwienia.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego
w zaskarżonym postanowieniu. Kolegium wyjaśniło, że wskazanie na stronie
6 postanowienia w poz. 1 części zatytułowanej: "Otrzymują" A. Z., zamiast A. L. było wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej, bowiem w treści postanowienia prawidłowo wskazywano A. L. jako stronę postępowania i odebrał on postanowienie, a następnie wniósł na nie skargę do sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. u z n a ł, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że przedmiotem skargi jest akceptowane przez organ odwoławczy postanowienie organu egzekucyjnego - Prezydenta Miasta S., będącego zarazem wierzycielem – wydanego na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a.,
w przedmiocie zgłoszonego przez Skarżącego, jako zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym, zarzutu w sprawie prowadzenia przeciwko niemu tego postępowania, opartego na przepisach art. 33 pkt 1 u.p.e.a. - tj. zarzutu nieistnienia obowiązku. Z tytułu wykonawczego, na podstawie którego prowadzone jest przeciwko Skarżącego postępowanie egzekucyjne, a także z poprzedzającego wszczęcie tego postępowania upomnienia, jakie Skarżącemu zostało wcześniej doręczone, wynika, że przedmiotem egzekucji była należność pieniężna w kwocie [...] zł z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone [...] postojów w okresie od 21 września 2004 r. do 4 marca 2008 r.
w strefie płatnego parkowania na terenie S. pojazdu marki FIAT nr rej [...] oraz koszty upomnienia w kwocie [...] zł, zaś podstawę prawną egzekwowanej należności stanowią przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznychi ww. uchwały Rady Miasta S..
W nawiązaniu do tak określonego przedmiotu skargi należy też zauważyć,
że będąc powołanym do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne orzekają też w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie, a więc także na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej: "p.p.s.a.").
Przedmiotem rozpatrywanej sprawy, wyznaczającym granice w jakich winno zapaść jej rozstrzygnięcie, jest więc ocena zgodności z prawem wydanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowienia utrzymującego w mocy ww. postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r., w którym uznał on za uzasadnione zarzuty w części dotyczącej [...] postojów i umorzył postępowanie egzekucyjne w tym zakresie oraz uznał za nieuzasadnione zarzuty
w części dotyczącej pozostałych [...] postojów i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie. Należy też wskazać, że ww. postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] a następnie postanowieniem znak: [...] z dnia [...] r. organ I instancji umorzył postępowanie egzekucyjne w zakresie należności za okres 2004 i 2005 r. i w związku z tym egzekwowana należność główna została ograniczona do kwoty [...] zł (za [...] postojów), o czym organ powiadomił Zobowiązanego pismem z 4 stycznia 2011 r.
Zasadnie więc w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy stwierdził,
że przedmiotem jego analizy były więc zdarzenia dotyczące nieopłacenia postoju pojazdu należącego do Zobowiązanego w SPP na terenie S., wyszczególnione w upomnieniu pod pozycjami od 17 do 42, tj. zdarzenia powstałe w okresie od
3 stycznia 2006 r. do 13 listopada 2007 r. (łącznie [...] postojów).
Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia na wstępie należy stwierdzić, że obowiązek ponoszenia omawianych opłat określony został
w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, "korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania". Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) – art. 13b ust. 3 ustawy. Opłatę, o której mowa
w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy, za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu,
w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo.
Ustawodawca w art. 13b ust. 2 ustawy wskazał też cel ustalania stref płatnego parkowania, stanowiąc, że: "Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają
to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej".
Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz określa sposób ich pobierania (art. 13 ust. 4 pkt 1 i 3).
Za nieuiszczenie takiej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2).
Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty
za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z ww. przepisów ustawy
o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej – w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił.
Obowiązek taki powinien być wykonany niezwłocznie po zaistnieniu określonego stanu faktycznego, z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej). Dla realizacji obowiązku uiszczenia takich opłat (opłaty parkingowej, opłaty dodatkowej) nie jest zatem koniecznym jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji.
Sporządzane przez inspektora SPP zawiadomienie o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania - którego oryginał umieszczany jest za wycieraczką pojazdu - stanowi zatem dokument (dowód) potwierdzający nieuiszczenie opłaty, a zarazem stanowi ono dla korzystającego z drogi dodatkową informację o (powstałym z mocy prawa) obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej.
Jak wynika z przytoczonych przepisów ustawy o drogach publicznych, obowiązek ponoszenia omawianych opłat związany jest z pozostawieniem pojazdu
w strefie płatnego parkowania, a jego realizacja następuje poprzez wykupienie biletu opłaty jednorazowej (dokonanie zapłaty w parkometrze), opłaty abonamentowej lub zryczałtowanej. Wykazanie wykonania tego obowiązku następuje poprzez umieszczenie tych biletów w określonym miejscu wnętrza pojazdu samochodowego, widocznym dla inspektorów SPP. Bez znaczenia dla takiego sposobu realizacji obowiązku uiszczenia opłaty postojowej w strefie płatnego parkowania jest to, przez kogo obowiązek ten został wykonany i kim była osoba kierująca pojazdem samochodowym w strefie tej pozostawionym, istotne jest bowiem jedynie to, że opłata postojowa została w określony sposób wniesiona.
Odnosząc te uwagi do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że prawidłowo organy obu instancji uznały Skarżącego, będącą
za osobę zobowiązaną do uiszczenia opłaty dodatkowej. Rozpoznając podniesiony w piśmie Skarżącego z dnia 20 lipca 2009 r. zarzut nieistnienia obowiązku, z powołaniem się na fakt posiadania abonamentu i biletów parkingowych potwierdzających opłacenie postojów, a także na fakt kilkukrotnego zatrzymania, a nie postoju pojazdu w SPP – a tym samym zarzucając nierzetelne prowadzenie postępowania egzekucyjnego - stwierdzić należy, że sporządzane przez inspektorów SPP zawiadomienia o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania - jak to w rozpatrywanej sprawie miało miejsce w [...] przypadkach, w okresie od 21 września 2004 r. do 4 marca 2008 r. - których oryginał umieszczany jest za wycieraczką pojazdu, stanowią dowód potwierdzający nieuiszczenie opłaty (a zarazem stanowią one dodatkową informację o powstałym z mocy prawa obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej). Uznać też należy, że zawarte w aktach sprawy kopie zawiadomień z ww. okresu, sporządzone przez wielu inspektorów, pozwalają na stwierdzenie, iż żądana należność wierzyciela istnieje, a zatem zasadne było sporządzenie upomnienia, a następnie wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec Skarżącego. Posiadając takie dowody organ I instancji mógł więc uznać (dokonując tzw. swobodnej oceny dowodów, zgodnie z art. 80 K.p.a.), uwzględniając zasady wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasady logicznego rozumowania, że dowody te w sposób wystarczający dokumentują fakty nieuiszczenia opłat parkingowych w miejscach i czasie wskazanym w zawiadomieniach. Brak jest bowiem racjonalnych przesłanek, by podzielić przeciwny pogląd – sugerowany przez Skarżącego – iż zawiadomienia o nieopłaconym postoju mogą być wystawiane nierzetelnie (pomyłkowo lub wskutek świadomego działania). Skarżący nie przedstawił żadnego racjonalnego argumentu (i dowodu), pozwalającego na wysnucie takich podejrzeń, wskazujących na możliwość sporządzania takich zawiadomień przez inspektorów SPP. Ponadto, w razie stwierdzenia, że sporządzone przez inspektora zawiadomienie nie odpowiada prawdzie – racjonalnym działaniem byłoby (mimo braku takiego uregulowania w uchwałach Rady Miasta) niezwłoczne zgłoszenie takiego faktu w biurze SPP, w celu anulowania zawiadomienia. Przy takim niezwłocznym powiadomieniu byłaby także możliwość weryfikacji zawiadomienia poprzez ew. przesłuchanie (lub także konfrontację) inspektora, który sporządził zawiadomienie. Takie powiadomienie stanowiłoby więc istotny dowód w postępowaniu egzekucyjnym, który mógłby – przy rozważeniu także innych dowodów – doprowadzić do uwzględnienia zarzutu w tym zakresie. W rozpoznawanej sprawie Skarżący nie przedstawił jednak takich dowodów, zatem samo ogólnikowe jego twierdzenie nie mogło skutecznie podważyć wiarygodności tych zawiadomień.
Uwagi te odnoszą się w pełni także do zarzutu Skarżącego, iż kilkakrotnie zatrzymał tylko pojazd w SPP, a nie parkował – w tym zakresie organ odwoławczy przekonująco wskazał też na fakt, iż same czynności sporządzenia przez inspektora zawiadomienia trwają ponad 1 minutę, a więc nie można uznać, by postój trwający dłużej niż 1 minutę traktowany był jako zatrzymanie a nie postów w SPP.
Powyższych uwag nie podważa fakt uwzględnienia przez organ egzekucyjny
[...] postojów (z 14, 15 i 16 listopada 2007 i 4 marca 2008 r.), bowiem w tych przypadkach Skarżący przedstawił w postępowaniu dowody uiszczenia opłat parkingowych uznane przez organ za prawidłowe – w ocenie Sądu nie oznacza
to jednak z pewnością, iż zapisy w zawiadomieniach o braku biletu w pojeździe w chwili dokonywania kontroli są nieprawdziwe.
Z tych więc powodów zarzut nieistnienia obowiązku nie mógł zostać uwzględniony przez Sąd – z jednym istotnym zastrzeżeniem, dotyczącym postojów
z 23 lutego 2006 r. i 9 października 2007 r.
W zażaleniu z 27 grudnia 2010 r. Skarżący podniósł także zarzut "dwukrotnego karania opłatą dodatkową za brak ważnego biletu tego samego dnia", tj. w ww. dniach. Skarżący podkreślił, że co prawda pojazd parkowany był na różnych ulicach, ale w ramach tej samej strefy i w 30 minutowych odstępach czasowych, "co powinno się mieścić w ramach jednego biletu parkingowego".
Stwierdzić należy, że w zaskarżonym postanowieniu organ II instancji w żaden sposób nie odniósł się do tego zarzutu, a więc nie został on rozpatrzony, co oznacza zarazem, iż w przedmiotowym postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem – wbrew nakazowi z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. (zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy) zebrany materiał dowodowy nie został w sposób wyczerpujący rozpatrzony. Stanowi to naruszenie wymienionych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w razie jego uwzględnienia organ II instancji powinien uchylić postanowienie organu I instancji.
Organ II instancji powinien był zbadać, czy zarzut ten objęty jest zarzutem nieistnienia obowiązku, podniesionym w piśmie Skarżącego z 20 lipca 2007 r. - stanowiąc jedynie rozszerzenie argumentacji tego zarzutu - a w razie takiego uznania powinien rozważyć, czy przepisy ustawy o drogach publicznych (przy uwzględnieniu także celu wprowadzenia opłat za parkowanie) oraz przepisy ww. uchwał Rady Miasta S. pozwalają na wielokrotne (w tym dwukrotne) pobieranie opłaty dodatkowej z tego samego dnia. W szczególności dotyczy to sytuacji wskazanej w rozpoznawanej sprawie, podkreślonej przez Skarżącego (parkowanie w ramach tej samej strefy i w 30 minutowych odstępach czasowych - "co powinno się mieścić w ramach jednego biletu parkingowego"). Organ powinien przy tym rozważyć, czy zmiana miejsca parkowania (np. w ramach tej samej strefy) ma wpływ na powstanie nowego obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Brak rozważenia i odniesienia się do tych kwestii przez organ II instancji spowodował konieczność uchylenia tej decyzji, jako naruszającej wskazane przepisy postępowania w podanym wyżej stopniu.
Sąd podzielił natomiast stanowisko organu II instancji, iż zgłoszony w zażaleniu Skarżącego zarzut wadliwie sporządzonego tytułu wykonawczego (niespełniającego wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.), tj. zarzutu określonego w art. 33 pkt 10 u.p.e.a. był zarzutem spóźnionym, wniesionym po upływie siedmiodniowego terminu określonego w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. – o czym Skarżący został pouczony w treści tytułu wykonawczego. Zarzut taki (oparty na art. 33 pkt 10 u.p.e.a.) nie był bowiem zawarty w piśmie wnoszącym zarzuty (z 20.07.2009 r.), a więc nie mógł być on skutecznie podnoszony na dalszych etapach postępowania, np. w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji, czy w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Taki zarzut nie może więc być przedmiotem rozpatrzenia.
Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia art. 35 i 36 K.p.a. – bowiem sprawa została rozpatrzona przez SKO po upływie 10 miesięcy, przy czym Skarżący nie był informowany o terminie jej załatwienia – należy zgodzić się ze Skarżącym, iż organ II instancji naruszył wymienione przepisy, Sąd uznał jednak, że naruszenie tych przepisów nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy (sposób rozstrzygnięcia). Ponadto stronie postępowania służy przewidziane w art. 37 K.p.a. zażalenie w razie naruszenia terminów załatwiania sprawy. Zauważyć przy tym należy, że w trakcie prowadzonego postępowania doszło do przedawnienia egzekwowanego obowiązku z lat 2004 i 2005, a więc do istotnego zmniejszenia egzekwowanej od Skarżącego należności pieniężnej.
Sąd nie podzielił zarzutów skargi, iż organ egzekucyjny nie przesłuchał Skarżącego i nie żądał od niego przedstawiania dowodów, czy wyjaśnień.
W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów, to zobowiązany we własnym interesie i z własnej inicjatywy powinien przedstawiać dowody potwierdzające nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Skarżący nie wskazał przy tym, jakich dodatkowych dowodów nie przedstawił z tego powodu, iż organ nie wzywał go do ich dostarczenia.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego błędnego wskazania adresata zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał, że uchybienie to również nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Przyjąć bowiem należy, że wskazanie w postanowieniu
w poz. 1 części zatytułowanej: "Otrzymują" A. Z, zamiast A. L. było wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej, natomiast w treści postanowienia prawidłowo wskazywano A. L. jako stronę postępowania, postanowienie zostało doręczone Skarżącemu i nie miał on wątpliwości, że jest ono adresowane do niego jako strony postępowania, co potwierdził wnosząc na nie skargę do sądu.
Mając powyższe ustalenia na względzie, należało uznać, że zaskarżone postanowienie w opisanym wyżej zakresie (dotyczącym postojów z 22 lutego 2006 r.
i 9 października 2007 r.) zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania,
tj. art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 18 u.p.e.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z tym orzeczono jak w pkt. I sentencji - stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
O niewykonywaniu zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie
art. 152 tej ustawy.
W ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy rozpatrzy zarzut Skarżącego dotyczący "dwukrotnego karania opłatą dodatkową za brak ważnego biletu tego samego dnia" – w sposób podany powyżej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło