I SA/Sz 1066/15

Dnia 30 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. O. i K. O. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Kazimierza Maczewskiego od rozpoznania sprawy z ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. B. O. i K. O. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę z dnia 20 lipca 2015 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. Następnie, 25 listopada 2015 r. skarżący złożyli wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego Kazimierza Maczewskiego, z tej przyczyny, że w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 19/12 w trybie uproszczonym oddalił skargę skarżących w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. obejmującego tę samą nieruchomość. W dniu 26 listopada 2015 r. sędzia WSA Kazimierz Maczewski złożył do akt sprawy oświadczenie z którego wynika, że ze skarżącymi nie pozostaje w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą okoliczności w rozumieniu art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", z powodu których zachodziłyby wątpliwości co do jego bezstronności przy orzekaniu w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: W art. 18 § 1 p.p.s.a. ustawodawca umieścił, konstytucyjnie zagwarantowane (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), prawo do bezstronnego sądu poprzez instytucję wyłączenia sędziego z mocy samego prawa, w przypadku spraw: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Ustawodawca przewidział również możliwość wyłączenia sędziego na złożony przez niego samego wniosek lub wniosek strony postępowania, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art.19 p.p.s.a.). Przesłanki wyłączenia wymienione w art. 18 p.p.s.a. opierają się na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Są to takie powiązania, że niezależnie od odczuć osób występujących, czy odczuć samego sędziego, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, by sędzia, co do którego zachodzą przesłanki z powołanego przepisu, nie orzekał w sprawie (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012 r., s. 230). W art. 19 p.p.s.a. ustawodawca ogólnie scharakteryzował przyczynę wyłączenia sędziego przez odwołanie do stwierdzenia, że chodzi o okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego. Wyłączenie sędziego, czy to z mocy prawa, czy na wniosek (sędziego lub strony), ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych oraz nie mieli wcześniejszych związków z rozpoznawaną sprawą (patrz J.P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2010 r., str. 76 -77). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania pozaprawnych przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 608/12, Lex nr 1282364). Podkreślić należy, że wątpliwość, o której jest mowa jest w art. 19 p.p.s.a., co do bezstronności sędziego, powinna wynikać z uzasadnionych obiektywnych powodów. Wątpliwość ta powinna być przy tym realna, a nie potencjalna, nie wystarczy zatem samo subiektywne podejrzenie czy odczucie strony, co do braku bezstronności sędziego. Chodzi tu o udowodnienie zaistnienia takich powodów (okoliczności), będących w związku przyczynowym ze stroną skarżącą lub też jej sprawą, a osobą sędziego, iż prawdopodobne jest, że sędzia może okazać się nieobiektywny w swej ocenie. Według składu orzekającego w sprawie, okoliczność przedstawiona we wniosku skarżących, tj. uczestniczenie sędziego w rozpoznawaniu sprawy I SA/Sz 19/12 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. obejmującego tę samą nieruchomość, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziego objętego wnioskiem od rozpoznania sprawy. Zarzut przedstawiony przez skarżących ma charakter generalny i nie został poparty konkretnymi obiektywnymi okolicznościami oraz dowodami wskazującymi na realną wątpliwość co do bezstronności sędziego, który uprzednio orzekał w sprawie I SA/Sz 19/12. Nie można bowiem upatrywać wystarczającej przesłanki wyłączenia sędziego tylko z tej przyczyny, że ten sam sędzia brał udział w rozpoznawaniu innej sprawy, z której przebiegu lub wyniku strona nie jest zadowolona. Subiektywne przekonanie skarżących co do istnienia przyczyn wyłączenia wskazanych sędziów, niepoparte przy tym żadnymi dowodami, nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt II OZ 798/12, Lex nr 1282370). Wniosek skarżących nie zawiera takiej argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego wskazanego we wniosku w rozpoznaniu sprawy, co czyni żądanie nieuzasadnionym. Sędzia objęty wnioskiem złożył wyjaśnienia, że nie pozostaje ze skarżącymi w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą okoliczności, z powodu których zachodziłaby wątpliwość co do bezstronności sędziów przy orzekaniu w tej sprawie. Oświadczenie i jego prawdziwość nie budzi wątpliwości, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy. Reasumując, sąd stwierdził, że wniosek skarżących nie uzasadnia wyłączenia sędziego WSA Kazimierza Maczewskiego, z mocy samego prawa (art. 18 p.p.s.a.) lub na wniosek (art. 19 p.p.s.a.), od rozpoznania sprawy. Z powyższych względów, sąd - na podstawie przepisów art. 22 § 1 i § 2 w związku z art. 18 i art. 19 p.p.s.a. - postanowił orzec, jak na wstępie.