I SA/Sz 1067/14

Dnia 26 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Elżbieta Woźniak po rozpatrzeniu w dniu 26 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z jej skargi na decyzję [...] z dnia [...] w przedmiocie zwrotu dotacji wraz z odsetkami p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. [...], reprezentowana przez radcę prawnego, pismem z dnia [...] r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na wyżej opisaną decyzję [...], którą utrzymano w mocy decyzję [...] w przedmiocie zwrotu dotacji w kwocie [...] zł wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez [...] oraz zwrotu dotacji w kwocie [...] zł pobranej przez tę [...] w nadmiernej wysokości, wraz z odsetkami. Jednocześnie, odrębnym pismem z dnia [...] r. skierowanym do [...], ww. Fundacja wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek, skarżąca wskazała, że [...] stoi na wysokim poziomie edukacyjnym. Wielokrotnie była kontrolowana przez kuratorium oświaty i zawsze uzyskiwała doskonałe oceny. Zajmuje wysoka pozycję w ratingu szkół, a poziom edukacji jest weryfikowalny poprzez sprawdzenie wyników przeprowadzanych kontroli. Wykonanie decyzji w znaczny sposób utrudniłoby skarżącej prowadzenie szkoły i wiązałoby się ze znacznymi stratami finansowymi, łącznie z koniecznością ograniczenia kosztów, co mogłoby wpłynąć na poziom prowadzonych zajęć edukacyjnych i zadania realizowane przez [...]. Beneficjentem usług świadczonych przez Fundację, jako organ prowadzący szkołę, są przede wszystkim dzieci. Wskazana w zaskarżonej decyzji kwota jest znaczną pozycją w budżecie [...]. Skarżąca nie chciałby doprowadzić do sytuacji, w której koszty wykonania decyzji poniosłyby faktycznie dzieci. Prawidłowe kształcenie i wychowanie dzieci wymaga wielu nakładów i systematycznego planowania. Wykonanie decyzji mogłoby spowodować nieodwracalne straty dla funkcjonowania Szkoły. [...] przekazało Sądowi powyższy wniosek wraz ze skargą i aktami sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Na wstępie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a., w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie - organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zgodnie zaś z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi może on na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przywołany powyżej art. 61 p.p.s.a. rozróżnia wstrzymywanie wykonania aktu lub czynności przez organ administracji i przez sąd. W pierwszym wypadku jest to dozwolone do czasu przekazania skargi sądowi (może to nastąpić po upływie terminu określonego w art. 54 § 2, jeżeli akta wraz ze skargą nie zostały jeszcze przekazane sądowi), w drugim – od chwili wpływu aktu do sądu. Jeżeli w podstawie powołano art. 61 § 2, wniosek powinien rozpoznać organ. Rozpoznanie wniosku przez sąd w takiej sytuacji jest możliwe po wezwaniu strony do uzupełnienia wniosku o wskazanie prawidłowej podstawy prawnej przez powołanie się na jedną z przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3. Natomiast jeżeli jako podstawę wniosku strona podała art. 61 § 3, adresatem jest sąd. Organ może w takim przypadku wstrzymać wykonanie aktu lub czynności z urzędu. Brak rozstrzygnięcia organu powoduje, że wiosek rozpozna sąd, bez potrzeby jego ponawiania (tak: B. Dauter, Komentarz do art. 61 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX). W rozpoznawanej sprawie w osnowie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca jako podstawę prawną wskazała art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku powołała się na okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tej sytuacji, z uwagi na fakt, że do czasu przekazania skargi wniosek nie został rozpoznany przez skarżony organ, właściwym do rozpoznania tego wniosku stał się Sąd. Przechodząc do meritum, wskazać należy, że z art. 61 § 1 i § 3 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że postanowienie Sądu wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji ma charakter wyjątkowy, tzn. jest odstępstwem od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa na stronie, która domaga się wydania takiego orzeczenia (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 496/04, LEX nr 799468, z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04, LEX nr 1405434 i z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04 – niepubl.). Zaistnienie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji nie może być natomiast przedmiotem domniemań sądu (vide: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1100/08, dostępne w CBOSA). W szczególności strona skarżąca powinna wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in. w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 694/04, niepubl.; z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 52/05, niepubl.). Sąd stanął na stanowisku, że takie okoliczności nie zostały przez [...] w rozpoznawanej sprawie wykazane. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że określona w zaskarżonej decyzji kwota jest znaczną pozycją w budżecie [...], zaś jej wyegzekwowanie w znaczny sposób utrudniłoby skarżącej prowadzenie [...] i wiązałoby się ze znacznymi stratami finansowymi, łącznie z koniecznością ograniczenia kosztów, co mogłoby wpłynąć na poziom prowadzonych zajęć edukacyjnych i zadania realizowane przez [...], a tym samym mogłoby spowodować nieodwracalne straty dla funkcjonowania [...]. W ocenie Sądu, uzasadnienie wniosku skarżącej jest zbyt ogólnikowe, a wskazane przez nią okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, że w sprawie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest bowiem wystarczający sam wywód strony. Strona powinna poprzeć swoje twierdzenia dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 608/14, LEX nr 1465281). Tymczasem obecna sytuacja finansowa i majątkowa [...] nie została w żaden sposób zobrazowana. Nie można było zatem ustalić, jakie aktualnie [...] osiąga dochody (jakim dysponuje budżetem) i jaki poniosłaby uszczerbek w wyniku ewentualnego egzekwowania przez organ należności ustalonej w zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji Sąd nie miał podstaw, by przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji poprzez wyegzekwowanie ustalonych kwot dotacji przypadających do zwrotu (wraz z odsetkami) może wyrządzić stronie skarżącej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Na istnienie tych okoliczności nie wskazuje również analiza akt sprawy, albowiem każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd postanowił o oddaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.