I SA/Sz 1089/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta G. z dnia [...] r., znak:[...] , określającej [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2011 w kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia wskazano art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 216 § 1 oraz art. 219 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej "O.p.". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że decyzja organu I instancji zawierała pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.. Podniesiono także, że odbiór decyzji organu I instancji został pokwitowany w siedzibie Spółki w dniu 19 października 2011 r. oraz, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 2 listopada 2011 r. Organ odwoławczy wskazał również, że odwołanie od decyzji z dnia 19 października 2011 r. Spółka nadała listem poleconym w dniu 7 listopada 2011 r. (koperta z datownikiem i numerem nadania w aktach sprawy), a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zwróciło także uwagę, że strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Końcowo stwierdzono też, że brak odniesienia się do kwestii uchybienia terminu przez Spółkę uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Spółka nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem, i w dniu 27 grudnia 2011 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka nie przedstawiła żadnych zarzutów naruszenia prawa dotyczących kwestionowanego postanowienia w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, stwierdzając, że kwestia terminu złożenia odwołania pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Zarzuciła natomiast, że decyzję w sprawie podatku od nieruchomości organ I instancji wydał bez podstawy prawnej i faktycznej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy powołał dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wnosząc o oddalenie skargi, podkreślił, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W dniu 19 kwietnia 2012 r. na rozprawie reprezentujący Spółkę Prezes Zarządu oświadczył, że nie wnosił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, uznał bowiem, że ma prawo do tego żeby organ zajął się rozpoznaniem sprawy, skoro nałożenie podatku było działaniem jego zdaniem bezprawnym. Wyjaśnił także, że strona uchybiła terminowi z uwagi na to, że poczta zlikwidowała skrzynkę pocztową, na którą przychodziła korespondencja do Spółki. Wskazał również na adres do doręczeń: [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. W myśl zaś art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, o ile to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc tylko stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie (decyzja) dotknięte jest przynajmniej jedną z powyższych wad skutkuje jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Nadto, należy wskazać na art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Zaskarżenie orzeczenia organu podatkowego skutkuje tym, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest tylko ta kwestia, która w tym orzeczeniu została rozstrzygnięta. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy było postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania i tylko w tych granicach jest ona rozpoznawana. Sąd nie będzie zatem odnosił się do merytorycznych zarzutów co do wadliwości decyzji organu I instancji w sprawie podatku od nieruchomości. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie zostało wydane bez naruszenia przepisów prawa. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie odwołania po wskazanym wyżej terminie powoduje, że odwołanie nie wywołuje żadnych skutków prawnych. W razie uchybienia terminu w postępowaniu podatkowym, w tym także terminu do wniesienia odwołania, termin ten należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin (art. 162 § 1 i 2 O.p.). W rozpoznawanej sprawie strona nie skorzystała z instytucji przywrócenia terminu, gdyż nie złożyła takiego wniosku z odwołaniem. Zasadnicze znaczenie dla oceny zaskarżonego postanowienia, a więc tego, czy odwołanie zostało wniesione w terminie ustawowym, było stwierdzenie, czy doszło do skutecznego doręczenia decyzji, jak również ustalenie daty tego doręczenia. Nieskuteczne doręczenie decyzji organu pierwszej instancji, a więc sytuacja, w której decyzja nie weszła do obrotu prawnego (art. 212 O.p.) powoduje niedopuszczalność odwołania (art. 228 § 1 pkt 1 O.p.). W przypadku zaś, gdy doręczenie było prawidłowe, a odwołanie złożono po terminie, organ odwoławczy, z mocy prawa wydaje postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (art. 228 § 1 pkt 2 O.p.). Również pozostawia się bez rozpatrzenia odwołanie, które nie zawiera zarzutów przeciw decyzji, określenia istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania ani dowodów uzasadniających to żądanie (art. 228 § 1 pkt 3 i art. 222 O.p.). Ustalenie, że decyzja podatkowa została doręczona, oraz że upłynął termin do wniesienia odwołania, ciąży na organie odwoławczym, skoro zaistnienie tych okoliczności obliguje organ odwoławczy do stwierdzenia tego faktu w formie postanowienia. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie tego terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (vide: wyroki NSA : z dnia 14 marca 2007r., sygn. akt I FSK 534/06; z dnia 13 stycznia 2011r., sygn. akt I FSK 214/10, opublikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.nsa.gov.pl). W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy prawidłowo ocenił skuteczność doręczenia decyzji Burmistrza Gminy i Miasta G. z dnia [...] r., przyjmując, że przesyłka została doręczona przez pokwitowanie jej odbioru w dniu 19 października 2011 r. w siedzibie Spółki. Potwierdza to znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie decyzji. Nie jest też sporne, że w decyzji znajdowało się pouczenie o trybie i terminie wniesienia od niej środka zaskarżenia. Trafnie zatem organ wskazał, że termin do wniesienia odwołania liczony - zgodnie z art. 223 § 2 O.p. - od dnia 19 października 2011 r., upływał w dniu 2 listopada 2011 r. Odwołanie wniesiono 7 listopada 2011 r. (data nadania), a zatem po terminie. Tym samym ustalenie uchybienia terminu było oczywiste i bezsporne. Skarżąca Spółka powyższych okoliczności nie kwestionuje, uważając, że pomimo tego sprawa podatku od nieruchomości ze względu na wadliwość decyzji organu I instancji powinna zostać rozpoznana merytorycznie Jak wyżej wskazano Sąd nie będzie się odnosił w swoich rozważaniach do merytorycznej istoty do decyzji organu I instancji w przedmiocie ustalenia podatku i jego wymiaru, skoro z mocy prawa wniesienie odwołania od tej decyzji po terminie ustawowym skutkuje koniecznością pozostawienia go bez rozpoznania w drodze postanowienia na podstawie art. 228 O.p. Spółka w odwołaniu nie kwestionowała i nie wskazywała na żadne okoliczności, które podważałyby powyższe ustalenia organu co do doręczenia w dniu 19 października 2011 r., na adres jej siedziby, przesyłki zawierającej decyzję. Skarżąca doręczenia tego nie neguje także w skardze. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja została wysłana na adres: [...].Taki też adres do doręczeń strona skarżąca potwierdziła na rozprawie. Powoływanie się na rozprawie ogólnikowo na zlikwidowanie skrzynki pocztowej przez pocztę (wcześniej nie wskazywane) w ocenie Sądu na tym etapie sprawy jest spóźnione, w związku z czym nie ma już jakiegokolwiek znaczenia prawnego i nie może skutecznie podważać ustaleń organu odwoławczego. Należy zwrócić uwagę na treść art. 146 § 1 O.p., zgodnie z którym w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu, w tym adresu poczty elektronicznej, jeżeli wystąpiono o doręczenie pisma drogą elektroniczną (§ 1). W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy (§ 2). Sąd zauważył, że nie wynika z akt sprawy, aby Spółka informowała organ podatkowy o zmianie adresu siedziby czy adresu do doręczeń. Wobec tego doręczenie decyzji na ww. adres, uznać należy za prawidłowe i skuteczne dla wyznaczenia terminu do wniesienia odwołania. Na marginesie tylko można dodać, że na ten sam adres dokonano także skutecznego doręczenia zaskarżonego postanowienia, a także przesyłek sądowych. W konsekwencji, wobec skutecznego (i niekwestionowanego) doręczenia stronie skarżącej decyzji z dnia [...] r. w dniu 19 października 2011 r. – odwołanie od tej decyzji mogło być wniesione najpóźniej w dniu 2 listopada 2011 r. Wniesienie zaś odwołania w dniu 7 listopada 2011 r. uprawniało organ podatkowy do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania przez Spółkę na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., odwołanie bowiem złożono po terminie określonym w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Z tych też względów Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, nie dopatrzył się naruszeń w tym zakresie i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.