I SA/Sz 11/16

Dnia 27 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Bolesław Stachura po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 września 2016 r. w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. znak [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do sierpnia 2013 r. p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia 20 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę A. A. na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S., z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi. Jak wynika z akt sprawy odpis tego orzeczenia wraz z uzasadnieniem, został przesłany pełnomocnikowi na wskazany w aktach adres do doręczeń, lecz wobec nieobecności adresata w tym miejscu przesyłka ta była dwukrotnie awizowana (w dniach 23 września i 3 października 2016 r.), o czym umieszczono zawiadomienie w skrzynce do doręczania korespondencji. Na skutek niepodjęcia przesyłki w terminie 14 dni od daty pierwszego awiza została ona zwrócona do Sądu. Stanowiło to podstawę do uznania, że doręczenie dla pełnomocnika skarżącego było skuteczne i zostało dokonane z upływem 7 października 2016 r. (art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej zwanej: "P.p.s.a."). Pismem wniesionym do tutejszego Sądu w dniu 3 listopada 2016 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, że o odrzuceniu skargi ww. orzeczeniem dowiedział się w dniu 27 października 2016 r., przeglądając akta niniejszej sprawy. Pełnomocnik podniósł, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 20 września 2016 r. było przez niego niezawinione, a spowodowane nieprawidłowym działaniem Poczty Polskiej. Pełnomocnik wskazał, że o awizowaniu przesyłek zawierających wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego oraz postanowienie o odrzuceniu skargi dowiedział się również na podstawie akt spawy. Zdaniem pełnomocnika nie dokonano prawidłowego doręczenia w trybie zastępczym na jego adres, gdyż przesyłki nie były awizowane. Wskazano także na pozostałe nieprawidłowości w działaniu pracownika Poczty, polegające na niezachowaniu trybu dwukrotnego awizowania przesyłek oraz na niepodawaniu numeru przesyłki poleconej na awizie. Dalej we wniosku opisano stosowany przez pełnomocnika sposób doręczania przesyłek na adres do doręczeń zakładu produkcyjnego skarżącego, gdzie informację o korespondencji odbiera codziennie lub prawie codziennie pracownik kancelarii. Wskazano także na okoliczność wystąpienia dwukrotnie z pismami reklamacyjnym do Poczty Polskiej dotyczącymi nieprawidłowości doręczania przesyłek poleconych i ich awizowania. Pełnomocnik wniósł także o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów – przykładowych kolejnych awiz z ostatnich kilku miesięcy, na okoliczność zaistniałych nieprawidłowości w doręczaniu. Jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu złożono zażalenie. W dniu 24 listopada 2016 r. nadesłano pismo reklamacyjne z dnia 2 listopada 2016 r. wraz z potwierdzeniem złożenia pisma u operatora pocztowego w dniu 2 listopada 2016 r. Z kolei przy piśmie z dnia 15 grudnia 2016 r. pełnomocnik nadesłał odpowiedź Poczty Polskiej na reklamację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Możliwość przywrócenia terminu przewiduje art. 86 § 1 i 2 P.p.s.a., który stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a.). Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, Sąd uznał, że składając wniosek o przywrócenie terminu w dniu 3 listopada 2016 r. (data złożenia w Sądzie wg prezentaty) wnioskujący dochował terminu określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Spełnił też warunek dokonania czynności, których termin został uchybiony. Natomiast nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. W niniejszej sprawie, jako powód uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi pełnomocnik skarżącego podał niepozostawienie przez pocztę awiza, informującego o oczekującej na niego na poczcie korespondencji z Sądu. W myśl art. 73 § 1 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Ustawodawca ustanawia w cytowanym przepisie domniemanie faktyczne doręczenia pisma, o ile zostaną spełnione warunki w przepisie tym przewidziane. Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Podkreślić szczególnie należy, w kontekście twierdzeń pełnomocnika, że ze znajdującej się w aktach sprawy przesyłki pocztowej zwróconej do nadawcy jako niepodjętej w terminie wyraźnie wynika, że z powodu niemożności doręczenia adresatowi w dniu 23 września 2016 r. przesyłkę poleconą pozostawiono w placówce pocztowej, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma ze wskazaniem adresu placówki pocztowej umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata (k. 141 akt sprawy). Na przedmiotowej przesyłce widnieje również adnotacja o powtórnym awizowaniu w dniu 3 października 2016 r., a także informacja o zwrocie ww. przesyłki jako niepodjętej w terminie. Obok powyższych informacji znajdują się stosowne pieczątki oraz podpisy listonosza. We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego podnosił, że osoba, uprawniona przez niego do odbioru korespondencji pod adresem do doręczeń, nie znalazła w skrzynce pod tym adresem awiza (wskazany przez niego adres do korespondencji nie jest adresem kancelarii) w związku z czym zgłosił dwukrotnie reklamację usługi pocztowej, który to fakt potwierdził nadsyłając do akt sprawy skargę z dnia 2 listopada 2016 r. oraz pismo Poczty Polskiej z dnia 21 listopada 2016 r. Analiza ww. pism nie prowadzi do wniosku aby doręczenie przesyłki w trybie art. 73 p.p.s.a. było dotknięte nieprawidłowościami. W rozpoznanej sprawie twierdzenia pełnomocnika skarżącego w tym przedmiocie są jednostronne i nie zostały zobiektywizowane. Mimo, iż pełnomocnik skarżącego wszczął postępowanie reklamacyjne przed Urzędem Pocztowym, to jego reklamacja nie została uwzględniona. Z odpowiedzi Poczty Polskiej na reklamację pełnomocnika skarżącego wynika bowiem, że w wyniku ponownie podjętych czynności oraz otrzymanych wyjaśnień od Naczelnika UP Stargard 2, podtrzymała ona stanowisko dotyczące poprzedniej reklamacji, wskazując, iż listonosz obsługujący rejon doręczeń, do którego należy wskazany adres ponownie zapewnił, że w przypadku nieobecności osób uprawnionych do przyjęcia przesyłki rejestrowanej, każdorazowo podejmuje próbę doręczenia i wystawia zawiadomienia o nadejściu przesyłek, które umieszcza w skrzynce usytuowanej na bramie posesji. Z załączonego pisma Urzędu Pocztowego z dnia 21 listopada 2016 r. jednoznacznie wynika zatem, iż Poczta nie znalazła podstaw do uwzględnienia ogólnych zarzutów pełnomocnika z pisma z 2 listopada 2016 r. odnośnie nieprawidłowego doręczania mu przesyłek od sierpnia 2016 r. oraz niepozostawiania mu w skrzynce oddawczej dokumentów awiza, w tym konkretnie awiza w sprawie I SA/Sz 11/16, dotyczącego przesyłki postanowienia Sądu z dnia 20 września 2016 r. Ze wskazanych względów nie można przyjąć, że w sposób skuteczny twierdzenia pełnomocnika skarżącego mogły obalić domniemanie doręczenia pisma, wynikające z art. 73 P.p.s.a. Z pewnością takiego przeciwdowodu nie stanowi oświadczenie pełnomocnika o braku awizo, załączona korespondencja z Urzędem Pocztowym (skarga kierowana do Urzędu i odpowiedź na nią) oraz przeanalizowane przez Sąd przykładowe awiza dołączone do wniosku, gdyż przyjęcie tego rodzaju dowodów przez Sąd podważałoby sens całej regulacji dotyczącej wprowadzenia tzw. fikcji doręczenia. W związku z tym trudno założyć, aby awizo dotyczące przesyłki zawierającej ww. postanowienie z dnia 20 września 2016 r. nie zostało pozostawione w skrzynce pocztowej. Sąd nie ma zatem w niniejszej sprawie podstaw do tego, żeby kwestionować prawidłowość doręczenia. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II OZ 651/10; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też należy uznać, iż nieodbieranie przez pełnomocnika skarżącego korespondencji wskazuje jednoznacznie na brak należytej dbałości o swoje sprawy, a tym samym nie można uznać, że nie zaistniała w sprawie przesłanka winy. Podkreślić należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie to nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Jednocześnie, kryterium należytej staranności jest podwyższone, gdyż profesjonalny pełnomocnik posiada stosowne przygotowanie i znajomość procedur, zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (postanowienie NSA z 24 marca 2009 r., II OZ 256/09, LEX nr 574453). Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (postanowienie NSA z 9 czerwca 2011 r., I OZ 402/11). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.