I SA/Sz 112/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. Ł. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania przez A. Ł. od decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w M., nr [...] z dnia [...] r., w sprawie uchylenia decyzji dotychczasowej o przyznaniu płatności z sankcjami na zalesienie gruntów rolnych. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu 6 lipca 2006 r. Kierownik Biura Powiatu [...] ARiMR z siedzibą w M. wydał wnioskodawczyni decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych. W dniu 26 sierpnia 2008 r. w gospodarstwie A. Ł. została przeprowadzona kontrola na miejscu, w wyniku której kontrolerzy stwierdzili, iż powierzchnia działki rolnej A deklarowana do zalesienia (47,43 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej w trakcie kontroli (45,12 ha), a zatem różnica stanowi 5,12 %. Biorąc powyższe pod uwagę Kierownik Biura Powiatowego, w dniu [...] r. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego, które zostało skutecznie doręczone w dniu 31 lipca 2009 roku. Następnie, [...] r. Kierownik Biura Powiatu [...] ARiMR z siedzibą w M., wydał A. Ł. decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej (Nr [...]) i przyznaniu płatności z sankcjami na zalesienie gruntów rolnych. Powyższa decyzja została skutecznie doręczona na adres pełnomocnika i odebrana za pokwitowaniem w dniu [...] r. Termin na wniesienie odwołania upłynął więc dnia 12 listopada 2009 roku. W dniu 19 listopada 2009 r. do Biura Powiatu [...], wpłynęło nadane listem poleconym z dnia 18 listopada 2009 r., odwołanie A. Ł. oraz jej pełnomocnika J. Ł. wraz z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. W uzasadnieniu ww. wniosku, strona wskazała, iż decyzja została doręczona i odebrana przez jej męża J. Ł., który jest jednocześnie pełnomocnikiem. Oboje z mężem z przyczyn od nich niezależnych, nie mogli dopełnić obowiązku wniesienia odwołania od decyzji w terminie, albowiem wnioskodawczyni przebywała z małoletnim dzieckiem w szpitalu w P. sprawując nad nim stałą opiekę (od 24.10.2009 r. do 29.10.2009 r. oraz od 2.11.2009 r. do 14.11.2009 r.), a jej mąż zachorował na grypę i przebywał na zwolnieniu lekarskim od dnia 5.11.2009 r. do 14.11.2009 r. Do wniosku dołączono kopie zwolnienia lekarskiego J. Ł. oraz kart leczenia szpitalnego dziecka. W dalszej części uzasadnienia postanowienia, organ przytoczył treść przepisów art. 43, art. 58 § 1,art. 59 § 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, wskazując, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Z kolei, brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, przy nawet największym, w danych warunkach wysiłku. W ocenie Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z uzasadnienia prośby o przywrócenie terminu nie wynika, aby po stronie zainteresowanej zaistniały przeszkody nie do przezwyciężenia, uniemożliwiające wniesienie odwołania w wyznaczonym terminie. W szczególności zdaniem organu, nie można uznać za uzasadnienie braku winy podniesiony przez zainteresowaną argument, iż jej mąż (umocowany jako pełnomocnik) był chory (zwolnienie lekarskie od 5.11.2009 r. do 14.11.2009 r.), gdyż powód ten nie wykluczał możliwości dokonania czynności procesowych przez niego, tj. sporządzenia odwołania oraz nadania pisma przez pocztę lub za pośrednictwem osób trzecich. Organ wskazał także, iż zgodnie z art. 128 Kodeksu Postępowania Administracyjnego odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Z tego też względu, w ocenie organu, pełnomocnik mógł wnieść odwołanie, a następnie uzupełnić je odrębnym pismem, dochowując tym samym terminu do jego złożenie. Nadto, organ zauważył, iż przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona w dniu 29 października 2009 r., a zatem pełnomocnik strony, przynajmniej do dnia 4 listopada, mógł dopełnić czynności procesowych związanych ze złożeniem odwołania. W ocenie organu, okoliczności podawane przez wnioskodawczynię nie spełniają przesłanek, które umożliwiają organowi powzięcie przekonania o prawdopodobieństwie braku winy po stronie jej pełnomocnika, ponieważ nie zaistniały przeszkody niemożliwe do przezwyciężenia. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, A. Ł., zaskarżyła postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W uzasadnieniu skargi, skarżąca pokrótce opisała stan faktyczny sprawy i wskazała, że w okresie choroby męża (pełnomocnika) przebywała wraz z małoletnim dzieckiem w szpitalu najpierw w W., później w P.. Nie przebywała więc we wspólnym mieszkaniu w W. i stąd nie było takiej możliwości, by inny domownik nadał w urzędzie pocztowym, nawet krótkie w swej treści, odwołanie od decyzji. W ocenie skarżącej, we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobniła w sposób należyty, zgodnie z dyspozycją art. 58 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nastąpiło bez jej winy i winy jej pełnomocnika. Skarżąca wskazała, iż zwlekanie z dokonaniem czynności do ostatniego dnia terminu nie może być oceniane jako działanie zawinione przez stronę, przywołując na te okoliczność odpowiednie orzecznictwo. W ocenie skarżącej, trudno zgodzić się z tym, że przejawem należytej staranności jest dokonywanie czynności jedynie w pierwszych dniach biegu terminu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ono prawo. Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy organ prawidłowo uznał, iż skarżąca oraz jej pełnomocnik nie uprawdopodobnili, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez ich winy. Instytucja przywrócenia terminu została uregulowana w art. 58 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i stwarza ona możliwość skutecznego dokonania czynności w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Ma ona na celu usunięcie ujemnych dla strony następstw procesowych, powstałych wskutek uchybienia terminu. Zgodnie z art. 58 § 1i § 2 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia odwołania, spowodowane okolicznościami związanymi z osobą jej pełnomocnika, w pełni odnosi negatywne skutki wobec niej samej. Jednakże, dokonując oceny istnienia przesłanki w postaci braku winy, trzeba oceniać zaistniałe okoliczności dotyczące pełnomocnika. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona (jej pełnomocnik) nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Nie można natomiast poczytać za winę niedopełnienia jakiegoś nadzwyczajnego wysiłku zagrażającego np.: zdrowiu lub życiu albo narażającą stronę na straty. W rozpatrywanej sprawie decyzja Kierownika Biura Powiatu [...] ARiMR z siedzibą M. została skutecznie doręczona pełnomocnikowi w dniu 29 października 2009 r. Termin na wniesienie odwołania upłynął więc dnia 12 listopada 2009 r. Od 5 listopada 2009 r. do 14 listopada 2009 r. pełnomocnik strony chorował, czego dowodem jest przedłożona kopia zwolnienia lekarskiego. W ocenie Sądu, nagła choroba pełnomocnika skarżącej jest typowym przykładem braku winy o której mowa w art. 58 Kodeksu Postępowania Administracyjnego. Jest to bowiem zdarzenie losowe, niezależne od zainteresowanego, który nie ma na nie wpływu. Sąd nie podziela stanowiska organu z którego wynika, iż w przypadku w którym choroba pełnomocnika nie trwała przez cały czas od dnia doręczenia decyzji, brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, nie można zgodzić się z taką interpretacją, która dla uprawdopodobnienia braku winy w rozumieniu art. 58 § 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego i uznania dopuszczalności przywrócenia terminu wprowadza jako warunek nie tylko "niezależne od strony przeszkody", ale też przeszkody "istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności prawnej" (wyrok NSA z dnia 30 lipca 1999 r., III SA 7185/98 opubl. LEX nr 40455, wyrok WSA z 2 września 2004 r., V SA/Wa 1733/04 opubl. Centralna Baza Orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również zwlekanie z dokonaniem czynności do ostatniego dnia terminu nie może być oceniane jako działanie zawinione przez stronę. Jeżeli więc, zdarzenie uniemożliwiające jej dokonanie nastąpiło dopiero w ostatnim dniu terminu - niedokonanie czynności jest niezawinione. (postanowienie SN z dnia 20 maja 1970 r., II CR 184/70, wyrok WSA z dnia 13 stycznia 2006 r., IV SA/Wa 1306/05 opubl. Centralna Baza Orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, skarżąca oraz jej pełnomocnik, we wniosku o przywrócenie terminu dostatecznie uprawdopodobnili, iż nie mogli wnieść odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. w terminie, z przyczyn od nich niezależnych, a zatem, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez ich winy. Pełnomocnik strony zachorował, co potwierdza zaświadczenie lekarskie, a możliwość dokonania czynności procesowej przez samą stronę została wyłączona z powodu choroby i pobytu w szpitalu z małoletnim dzieckiem, co potwierdzają karty informacyjne leczenia szpitalnego. Skoro więc przedstawiony dowód - zaświadczenie lekarskie pełnomocnika, nie został zakwestionowany przez orzekający organ to oczywistym jest, że nie można odwołującemu się odmówić uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Natomiast jeżeli pełnomocnikowi skarżącej nie można zarzucić winy w nie zachowaniu terminu wniesienia odwołania, zaś prośba o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem zostały wniesione przy zachowaniu ustawowego terminu określonego w art. 58 § 2 Kodeksu Postępowania Administracyjnego a tak było w niniejszej sprawie, to odmowa przywrócenia terminu pozostaje w sprzeczności z przepisem art. 58 § 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm). orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ zobowiązany jest uwzględnić wskazane powyżej uwagi.