I SA/Sz 1132/14
WyrokWSA w Szczecinie2015-02-05
Skład orzekający: Alicja Polańska, Anna Sokołowska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu podatku od nieruchomości, nawet jeśli podatnik kwestionuje ich prawidłowość?Ratio decidendi
Organy podatkowe są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu podatku od nieruchomości. Podatnik kwestionujący prawidłowość tych danych powinien wszcząć odrębne postępowanie administracyjne w celu ich zmiany. Dopóki dane w ewidencji nie zostaną zmienione, organ podatkowy nie ma kompetencji do dokonywania własnych ustaleń faktycznych w tym zakresie i jest związany obowiązującymi zapisami.Stan faktyczny
Podatnicy zostali zobowiązani do zapłaty podatku od nieruchomości za 2014 rok na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków, które wskazywały na istnienie budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego (garażu). Podatnicy zakwestionowali te dane, twierdząc, że garaż jest częścią budynku mieszkalnego i powinien być opodatkowany inną stawką, a także że w ewidencji występują inne błędy. Organy podatkowe obu instancji utrzymały w mocy decyzję ustalającą zobowiązanie podatkowe, uznając, że są związane danymi z ewidencji gruntów i budynków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy ze skargi B. O. i K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 rok oddala skargę.
Z akt podatkowych sprawy wynika, że Prezydent Miasta (dalej zwany także "Organem I instancji") decyzją z dnia 2 stycznia 2014 r. ustalił małżonkom (dalej "Podatnicy" zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na rok 2014 w kwocie [...] zł z tytułu stanowiącej własność Podatników nieruchomości położonej w [...]. Podstawę opodatkowania stanowiły: budynek mieszkalny o powierzchni [...] m2, "budynki pozostałe – garaż" o powierzchni [...] m2, "grunty pozostałe" o powierzchni [...] m2 oraz piwnice o powierzchni [...] m2, zaś podstawą naliczenia podatku – jak wskazał Organ podatkowy I instancji - stanowiła złożona przez Podatników informacja w sprawie podatku od nieruchomości [...] oraz dane z ewidencji gruntów i budynków.
Od ww. decyzji Organu I instancji Podatnicy złożyli odwołanie, w którym podnieśli, że Organ wydał decyzję w zakresie zabudowy ww. nieruchomości na podstawie błędnego (niewłaściwego) zapisu zamieszczonego w ewidencji gruntów i budynków przez wpisanie budynków, które nigdy na tej nieruchomości nie istniały i nie istnieją, tj. "Budynki pozostałe – garaż".
Odwołujący Podatnicy nadto wskazali, że w dniu 2 listopada 2001 r. w Urzędzie Miasta w Wydziale Podatków i Opłat Lokalnych złożyli wykaz nieruchomości (aktualnie informacja IN-1), zgłaszając do opodatkowania przedmiotową nieruchomość. Wskazali też, że na nieruchomości położonej [...] znajduje się wybudowany przed około 100 lat obiekt budowlany będący zabudową typu zagrodowego (dawne gospodarstwo rolne), stanowiący scalony jeden obiekt budowlany składający się z część mieszkalnej i części inwentarsko – magazynowej (obora, stajnia, stodoła). Wskazano przy tym, że po konsultacjach z pracownikiem Urzędu ustalili, że z uwagi na fakt, iż jest to jeden obiekt budowlany, część gospodarcza budowli zostanie zapisana w pozycji garaże. Po uzgodnieniach, do powierzchni garażu znajdującego się bezpośrednio za częścią mieszkalną, dodano powierzchnię części gospodarczej. Stąd w wykazie nieruchomości złożonym w dniu 2 listopada 2001 r. w pozycji garaże jest zapis: "[...]".
W ocenie Odwołujących w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez MODGiK samowolnie zapisano fikcyjne dwa budynki. Ponadto, wskazali na inne błędy, tj. dotyczące ilości kondygnacji części mieszkalnej zabudowy, niewłaściwe oznaczenie rozgraniczenia części mieszkalnej od części gospodarczej,
a w związku z tym podano błędną powierzchnię zabudowy przypadającą na poszczególne części.
Odwołujący również podnieśli, że nie uczestniczyli w żadnej lustracji terenowej dotyczącej omawianej sprawy oraz nie otrzymali żadnej informacji o zamiarze przeprowadzenia takiej wizji terenowej. Zdaniem Odwołujących, Organ podatkowy I instancji naruszył przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa, tj. art. art. 120, 121 § 1, 12, 180, 187, 188, 194 § 3 i 198 oraz art. 21b ust.1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przeinacza przedmiotową sprawę nazywając garażem istniejącą od około 100 lat w niezmienionym stanie część inwentarsko – magazynowa (obora, stajnia, stodoła) stanowiąca przynależność do mieszkania.
Po rozpatrzeniu zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwanego dalej także "Kolegium" lub "Organem odwoławczym") decyzją z dnia 31 lipca 2014 r. utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, na wstępie Kolegium wyjaśniło, że dane z ewidencji są wiążące dla organów podatkowych w kwestii wymiaru podatków, a zatem zasadnie Organ I instancji przyjął w przedmiotowej sprawie dane wynikające z ewidencji do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości na 2014 r. Z tego też powodu wszelkie zarzuty podnoszone przez odwołujących Podatników w toku postępowania podatkowego dotyczące innych powierzeni budynku mieszkalnego i gospodarczego spornej nieruchomości nie mogły mieć bezpośredniego wpływu na ocenę legalności działania organu podatkowego I instancji. Czynienie ustaleń faktycznych przez organ podatkowy co do statusu gruntu lub obiektu jest możliwe dopiero wówczas, gdy ewidencja gruntów i budynków z danego roku nie zawiera stosownych danych. Skoro jednak ewidencja gruntów i budynków zawiera zapisy dotyczące posiadanych przez Podatników budynków, to organ podatkowy nie może ich podważać i przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości, czy przesłuchania świadków na okoliczności dotyczące zapisów w ewidencji jest bezcelowe, gdyż ewidencja ma walor dokumentu urzędowego. Prowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie jest nieskuteczne prawnie.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że podważenie zapisów ewidencji gruntów i budynków bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji, przy tym zasadą jest, że podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym obecnie jest starosta. W razie uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. Istotne jest przy tym, że to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem władanych przez nią nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą; taki obowiązek (ani też uprawnienie) nie spoczywa na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków.
Dalej Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) – zwanej dalej "Prawo geodezyjne i kartograficzne", dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę dokonywania wymiaru podatków. Przez podstawę wymiaru podatku należy rozumieć zarówno określenie przedmiotu opodatkowania, zaliczenie do właściwej stawki podatkowej, jak i objęcie określonych gruntów zwolnieniem od opodatkowania.
Dalej, powołując się na utrwalone poglądy wyrażane w orzecznictwie sądowym Kolegium stwierdziło, że ewidencja gruntów i budynków ma walor dokumentu urzędowego, na podstawie którego należy dokonywać odpowiedniego wymiaru podatkowego w podatku od nieruchomości. Aktualne dane z ewidencji mają przy tym charakter bezwzględnie wiążący dla organu podatkowego, wobec czego
w postępowaniu podatkowym nie ma on uprawnień do dokonywania własnych ustaleń faktycznych co do istnienia, wielkości czy klasyfikacji nieruchomości ujawnionych w ewidencji. Wszelkie zmiany w tym zakresie winny być zatem dokonywane wyłącznie w ramach odrębnego postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy właściwe w kwestii prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w tej ewidencji mają status dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej, co oznacza, że stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Następnie Organ odwoławczy wskazał, że z wypisu z ewidencji gruntów i budynków wynika, że odwołujący Podatnicy są właścicielami nieruchomości położonej [...] stanowiącej działkę o powierzchni [...] ha zabudowanej budynkiem gospodarczym o pow. [...] m2 i budynkiem mieszkalnym o pow. [...] m2. Nieruchomość powyższa nabyta została aktem notarialnym z dnia 18 października 2001 r.od Skarbu Państwa (zarządca - Lasy Państwowe) i obejmowała jednorodzinny budynek mieszkalny oraz dobudowany do niego budynek gospodarczy (inwentarsko – magazynowy). Z ewidencji gruntów i budynków – wydruk z dnia 22 kwietnia 2014 r. wynika, że na działce nr [...] przy ulicy [...] znajduje się budynek mieszkalny o identyfikatorze [...] oraz budynek produkcyjny, usługowy lub gospodarczy dla rolnictwa o identyfikatorze [...]. Kolegium podniosło także, że w wypisie z ewidencji gruntów i budynków z dnia 10 października 2011 r. wskazano budynek gospodarczy i budynek mieszkalny, przy czym wskazano, że z akt sprawy wynika również, iż do dnia wydania decyzji organu I instancji nie dokonano żadnych zmian w ewidencji w tym zakresie.
Nie zgadzając się z decyzją organu odwoławczego, Podatnicy złożyli skargę w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo i zasądzenie na rzecz Skarżących kosztów postępowania według norm przypisanych. Nadto, Skarżący złożyli wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez przeprowadzania rozprawy.
W uzasadnieniu skargi Skarżący przytaczając okoliczności wskazane w odwołaniu, zarzucili, że organ podatkowy ustalił przedmiotowe zobowiązanie podatkowe w oparciu o błędne zapisy znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków, mimo tego, że zgłaszali oni temu organowi, iż w ewidencji gruntów i budynków występują istotne błędy w opisie zabudowy ich nieruchomości w zakresie dotyczącym ilości budynków, opisu zabudowy (różnica w ilości kondygnacji budynku i występowania piwnic) oraz występowania różnicy odnośnie powierzchni zabudowy dotyczącej części mieszkalnej i części gospodarczej, wynikającej z błędnego określenia miejsca rozdziału tych części zabudowy. Organ nie przeprowadził też wizji terenowej, aby porównać stan faktyczny z zapisami znajdującymi się w ewidencji gruntów i budynków.
W ocenie Skarżących w prowadzonym postępowaniu organy obu instancji zastosowały błędną wykładnię i naruszyły przepisy: art. art. 120, 121 § 1, 122, 123, 180, 187, 188, 194 § 3, 198, 200a § 1 O.p. oraz art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego
i kartograficznego, m.in. ze względu na nieprzeprowadzenie oględzin nieruchomości pomimo składania przez Skarżących licznych wniosków.
Do skargi dołączono kopie dokumentów powoływanych w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę z dnia 12 września 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, nie ustosunkowując się do wniosku zawartego w skardze o skierowanie sprawy na drogę postępowania uproszczonego.
Zarządzeniem z dnia 09 października 2014 r. wyznaczono termin posiedzenia niejawnego na dzień 24 października 2014 r. celem rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
W dniu 23 października 2014 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo z dnia 23 października 2014 r., w którym Kolegium zażądało przeprowadzenia rozprawy, co zostało uwzględnione w drodze zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 27 października 2014 r. wobec zgłoszenia tego żądania przed upływem terminu posiedzenia niejawnego wyznaczonego na dzień 24 października 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę, stwierdzając niezgodność zaskarżonej decyzji z prawem nie może jej zmienić, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić (art. 145 § 1 P.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie stwierdzi naruszenia prawa, skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu.
Sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem jej zgodności z prawem, stwierdził, że wydana została zgodnie z prawem, co oznacza, że brak podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Bezspornymi okolicznościami w rozpoznawanej sprawie są:
- w złożonej w dniu 02.11.2001 r. informacji pod nazwą "Wykaz nieruchomości" skarżący Podatnicy wykazali: mieszkanie o powierzchni użytkowej [...] m², piwnice w wysokości [...] m, garaże o powierzchni użytkowej [....] m ² oraz grunty pozostałe o powierzchni [...] m²;
- z aktu notarialnego, Repertorium A, z dnia 18 października 2001 r. wynika, że przedstawiciel Skarbu Państwa – Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych (sprzedawca) oświadczył, że nabywana przez skarżących Podatników nieruchomość to: "działka zabudowana [...] jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym oraz dobudowanym do niego budynkiem gospodarczym (inwentarsko – magazynowym)";
- z załączonego do akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wypisu z ewidencji gruntów według stanu nadzień 2012 r. wynika, że na działce, położnej przy ulicy [...], o symbolu "B" (czyli tereny mieszkaniowe), stanowiącej własność Skarżących, posadowiony jest budynek mieszkalny o powierzchni zabudowy [...] m² oraz budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy [...] m²;
- z załączonej do akt administracyjnych sprawy bazy ewidencji gruntów i budynków według stanu na dzień 21 kwietnia 2014 r. wynika, że na ww. działce nr [...], położonej przy ulicy [...], o symbolu użytku "B" wpisany jest budynek o identyfikatorze [....] i rodzaju "mieszkalny" o kondygnacji "1" oraz budynek o identyfikatorze "[....]" i rodzaju " "produkcyjny, usługowy lub gospodarczy dla rolnictwa".
Z istoty zarzutów skargi wynika, że ewidencja gruntów i budynków nie zawiera pełnej informacji o ich nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...], obręb [...]. Według strony skarżącej, ewidencja gruntów i budynków odnośnie ww. nieruchomości zawiera nieprawidłowe i niekompletne dane, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji, w której w zakresie zabudowy tej nieruchomości organ podał niewłaściwe dane przez wpisanie budynków, które nigdy na tej nieruchomości nie istniały i nie istnieją, tj. "budynki pozostałe – garaż" oraz naliczył od tych wirtualnych budynków podatek stosując stawkę [...] zł za 1 m² ich powierzchni. Zdaniem skarżących Podatników, organ podatkowy ustalił przedmiotowe zobowiązanie podatkowe w oparciu o błędne zapisy znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków, mimo tego, że zgłaszali oni temu organowi, iż w ewidencji gruntów i budynków występują istotne błędy w opisie zabudowy ich nieruchomości w zakresie dotyczącym ilości budynków, opisu zabudowy (różnica w ilości kondygnacji budynku i występowania piwnic) oraz występowania różnicy odnośnie powierzchni zabudowy dotyczącej części mieszkalnej i części gospodarczej, wynikającej z błędnego określenia miejsca rozdziału tych części zabudowy. Nadto wskazano, że organ nie przeprowadził wizji terenowej, aby porównać stan faktyczny z zapisami znajdującymi się w ewidencji gruntów i budynków.
W ramach tak zakreślonego sporu jego istota sprowadza się zatem do ustalenia, czy w stanie faktycznym sprawy Organy podatkowe obu instancji prawidłowo zakwalifikowały opisany wyżej sporny garaż do "budynków pozostałych", stosując do niego przewidzianą dla takich budynków stawkę podatku właściwą dla budynków pozostałych. Zdaniem Skarżących, takie rozstrzygnięcie jest niezgodne ze stanem faktycznym sprawy, bowiem garaż ten stanowi część (wchodzi w skład) jednego budynku, zawierającego część mieszkalną i gospodarczą – a więc powinien być opodatkowany według stawki przewidzianej dla "budynków lub ich części mieszkalnych".
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613, ze zm.) – dalej zwanej "u.p.o.l." - opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty, 2) budynki lub ich części oraz 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej
(art. 2 ust. 1), należące do osób fizycznych, osób prawnych, jednostek organizacyjnych, w tym spółek nieposiadających osobowości prawnej, będących ich właścicielami lub posiadaczami samoistnymi (art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2). Podatek od nieruchomości liczony jest od powierzchni użytkowej budynków lub ich części (art. 4 ust. 1), przemnożonej przez stawkę podatku, w wysokości uchwalonej przez radę gminy. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.o.l., wysokość stawek podatku od nieruchomości ustala rada gminy, w drodze uchwały. W przepisie tym ustawodawca ustalił równocześnie wielkości maksymalnych stawek podatkowych dla określonych kategorii nieruchomości, dając jednocześnie możliwość ich zróżnicowania przez radę gminy.
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym
w 2014 r.): "Rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku
od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie od budynków lub ich części:
a) mieszkalnych – [...] m2 powierzchni użytkowej,
b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej
- [...] m² powierzchni użytkowej,
c) związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń – [...] m² powierzchni użytkowej,
e) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego – 7,[...] m² powierzchni użytkowej".
Wskazane wyżej górne granice stawek podatku na rok 2014 r. zostały zaktualizowane w oparciu o ogłoszone w Obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 7 sierpnia 2013 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych w 2014 r. (M. P. z 2013 r. poz. 724).
W myśl zaś art. 5 ust. 3 u.p.o.l., "przy określaniu wysokości stawek, o których mowa w ust. 1 pkt 2, rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności lokalizację, sposób wykorzystywania, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków".
W rozpoznawanej sprawie stawki podatku od nieruchomości ustalone zostały uchwałą Nr XXXV/1067/13 Rady Miasta z dnia 20 listopada 2013 r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości (Dz. U. Województwa Zachodniopomorskiego
z 2013 r., poz. 4109).
Zgodnie z art. 21 § 5 O.p., jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego,
o którym mowa w § 1 pkt 2 (tj. zobowiązania - jak w przedmiotowej sprawie
- powstającego z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania) ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym.
Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy, a w szczególności z ewidencji gruntów i budynków według stanu na dzień 21 kwietnia 2014 r. wprost wynika, że na działce nr [...], stanowiących własność Skarżących odnotowano budynek mieszkalny oraz budynek "produkcyjny, usługowy lub gospodarczy dla rolnictwa". W wypisie z rejestru gruntów sporządzonym przez Miejski Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wynika także (z wyciągu z kartoteki budynków), że na przedmiotowej działce wykazano budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy [...] m2 i budynek mieszkalny o powierzchni zabudowy [...] m2.
Z powyższych dokumentów jednoznacznie wynika zatem, że zabudowa na nabytej przez Skarżących działce nr [...], czyli "jednorodzinny budynek mieszkalny oraz dobudowany do niego budynek gospodarczy (inwentarsko – magazynowy)" w ewidencji gruntów i budynków została zakwalifikowana jako "budynek mieszkalny" oraz "budynek produkcyjny, usługowy lub gospodarczy dla rolnictwa". Takie oznaczenie przedmiotowej zabudowy ma bezpośrednie przełożenie na jej zakwalifikowanie w postępowaniu podatkowym jako określonych przedmiotów stanowiących podstawę opodatkowania.
Jak wynika bowiem z treści art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje stanowisko, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do przedmiotu opodatkowania, jak i podmiotu podatkowego. Od zasady tej przewidzianej w art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków, co oznacza, że organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie mają kompetencji do przyjęcia w zasadzie innej podstawy wymiaru podatku niż dane wynikające z ewidencji gruntów (por. uchwała NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09, wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2010 r. II FSK 1243/08, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2009 r., II FSK 1410/07 - publikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.nsa.gov.pl). Należy bowiem wskazać, że dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego. Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w odrębnie wszczętym postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., II FSK 372/0 - publikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.nsa.gov.pl).
W tym stanie rzeczy stanowisko Kolegium nie narusza prawa. Podważenie zapisów w ewidencji, bądź też ich zmiana, może nastąpić w postępowania prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, gdyż organ podatkowy nie ma podstaw do zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zasadą jest, że to podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym obecnie jest starosta, a dopiero w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. Z akt sprawy nie wynika, by Skarżący taką procedurę wszczęli, a jedynie bezpodstawnie domagają się od organów poprawienia błędów zaistniałych ich zdaniem w ewidencji gruntów i budynków. Tym samym brak podstaw do zarzucenia zaskarżonej decyzji, że w dacie jej wydania naruszała prawo. Organy I i II instancji, działając w oparciu o wskazane przepisy prawa, prawidłowo ustaliły podatek od nieruchomości na 2014 rok na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków załączonej do akt podatkowych. Tylko bowiem te dane wynikające z ewidencji rejestru gruntów i budynków są istotne przy orzekaniu w przedmiocie podatku od nieruchomości, i dopóki nie zostaną te dane zmienione, ich treść ma moc wiążącą dla organu podatkowego w zakresie wymierzania tego podatku.
Nadto, należy zwrócić uwagę, że od dnia 1 stycznia 2007 r. (art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 249, poz. 1828) obowiązuje art. 1a ust. 3 u.p.o.l. zgodnie z którym, przez użyte w ustawie określenia:
1) użytki rolne,
2) lasy,
3) nieużytki,
4) użytki ekologiczne,
5) grunty zadrzewione i zakrzewione,
6) grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych,
7) grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi,
8) grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi
- rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Z wyżej przytoczonego przepisu można wysnuć wniosek, że organy podatkowe, jak również sąd, są związane danymi określonymi w ewidencji gruntów, i świadczy to o istotnym znaczeniu tej ewidencji w zakresie ustalania podatków i opłat lokalnych. Okoliczności tej Kolegium nie podnosiło, jednakże nie miała ona wpływu na wynik sprawy, skoro do tych samych wniosków organ doszedł na podstawie art. 21 ust.1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów rozporządzenia.
Zwrócić również należy uwagę, że wyjątkowo organy i sąd mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów, ale tylko w przypadku przewidzianym w art. 194 Ordynacji podatkowej.
Stosownie do art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Dokumentami urzędowymi w rozumieniu tego przepisu są ewidencje gruntów i budynków, a szczegółowe zasady jej prowadzenia uregulowane zostały w ww. rozporządzeniu. Z przepisu § 2 bowiem wynika, że § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Natomiast z § 3 wynika, że przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tych przepisach (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2007 r., II FSK 958/06, niepubl.). W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Strona skarżąca nie wykazała, że zachodzi podstawa do wzruszenia zaskarżonej decyzji. Poprzestała jedynie na gołosłownym twierdzeniu – co wynika zarówno z odwołania jak i skargi - że "budynki pozostałe – garaż" nie istniały i nie istnieją Jest to jednak – w świetle powyższych uwag co do mocy wiążącej danych wynikających z ewidencji – niewystarczające. W rozpoznawanej sprawie Skarżący kwestionowali wprawdzie wiarygodność prowadzonej ewidencji gruntów i budynków, jednakże Sąd nie doszedł do przekonania w stanie faktycznym niniejszej sprawy, że w sprawie tej mógłby znaleźć zastosowanie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, mimo braku w skardze zarzutu naruszenia art. 194 § 3 Ordynacji.
Istotne również znaczenie w rozpoznawanej sprawie z punktu widzenia zarzutów skargi co do charakteru spornej nieruchomości skarżących, jest również nawiązanie w tej samej ustawie o podatkach i opłatach lokalnych do instytucji ewidencji gruntów i budynków. A mianowicie, obowiązujący od dnia 01 stycznia 2003 r. przepis art. 7a u.p.o.l., stanowi, że:
"1. Dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości (...) organy podatkowe prowadzą ewidencję podatkową nieruchomości w systemie informatycznym".
2. Ewidencja podatkowa nieruchomości zawiera dane o podatnikach i przedmiotach opodatkowania, w szczególności wynikające z informacji i deklaracji składanych przez podatników na podstawie przepisów ustawy oraz przepisów o podatku rolnym i podatku leśnym, danych zawartych w księgach wieczystych, w ewidencji gruntów i budynków oraz innych ewidencjach i rejestrach, w tym prowadzonych przez organy administracji publicznej, a w szczególności:
1) przed dniem wejścia w życie ustawy;
2) aktów notarialnych;
3) ewidencji decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę;
4) planu zagospodarowania przestrzennego;
5) ewidencji prowadzonych przez urzędy skarbowe;
6) Krajowej Ewidencji Podatników.
3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, zasady prowadzenia ewidencji podatkowej nieruchomości w systemie informatycznym, z uwzględnieniem zapewnienia współdziałania z ewidencją gruntów i budynków. W rozporządzeniu minister określi zakres informacji objętych ewidencją, w tym w szczególności dane osobowe podatnika oraz dane dotyczące przedmiotu opodatkowania".
Z zacytowanego przepisu art. 7a u.p.o.l. wynika, że podatkowa ewidencja nieruchomości nie jest podstawą do podejmowania decyzji podatkowych, jednakże, że ma ona charakter wtórny w stosunku do ewidencji gruntów i budynków, co oznacza, że w przypadku niezgodności danych pomiędzy tymi ewidencjami miarodajne są zawsze dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Stanowisko to uzasadnia określenie użyte w ust. 2 art. 7a, tj. "Ewidencja podatkowa nieruchomości zawiera dane o podatnikach i przedmiotach opodatkowania, w szczególności wynikające z informacji i deklaracji składanych przez podatników na podstawie (...), danych (...) w ewidencji gruntów i budynków oraz (...), a także zapis ust. 3 art. 7a wskazujący, że zasady prowadzenia ewidencji podatkowej nieruchomości w systemie informatycznym, muszą zapewniać współdziałanie z ewidencją gruntów i budynków.
A zatem, zarówno dane składające się na zakres przedmiotowy (klasyfikacja gruntu, jego powierzchnia), jak i podmiotowy ewidencji gruntów i budynków stanowią wiążąca organy podatkowe podstawę wymierzania podatku od nieruchomości.
Obowiązujące od dnia 15 listopada 2001 r. brzmienie art. 21 ust.1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, nie daje podstaw do podziału tych danych na te, które są wiążące dla organów podatkowych, i te, które takiego waloru nie mają. Norma prawna wynikająca z art. 21 ust.1 Prawo geodezyjne nakazuje określonym w ust. 2 podmiotom określony sposób postępowania, a zatem ma charakter normy bezwzględnie obowiązującej na co wskazują użyte określenia, tj. "Podstawę (...) wymiaru podatków i świadczeń (...) stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków". Norma ta jest adresowana do konkretnych podmiotów, mianowicie, realizujących zadania określone w ust. 1 art. 21, tutaj, zadania w zakresie wymierzania podatków i świadczeń, a zatem norma ta adresowana jest do organów podatkowych, co tym samym wskazuje, że norma prawna wynikająca z art. 21 ust.1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne jest dla organu podatkowego wskazówką postępowania w przedmiocie wymierzania podatków, zaś ewidencja gruntów i budynków jest obligatoryjnym urzędowym dokumentem, jako niewątpliwym i bezspornym źródłem informacji o osobie właściciela lub osoby władającej oraz o samej nieruchomości, tj. o gruncie, budynkach, w oparciu o który organy podatkowe zobowiązane są ustalać wymiar podatku od nieruchomości. Takim źródłem nie mogą być oględziny spornej nieruchomości w przedmiocie orzekania co do wymiaru podatku od nieruchomości, gdyż przepisy prawa nie przewidują w tym zakresie takiego urzędowego źródła.
Sumując powyższe rozważania - w ocenie Sądu – zarzuty Skarżących uznać należy za bezpodstawne, nie znajdują bowiem oparcia ani w prawie obowiązującym w podatkowym roku 2014, ani też w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Jak wynika bowiem z załączonej do akt administracyjnych sprawy bazy ewidencji gruntów i budynków według stanu na dzień 21 kwietnia 2014 r., na działce nr [...] położonej przy ulicy [...], o symbolu użytku "B[...]", stanowiącej własność Skarżących, wpisany jest budynek o identyfikatorze "[...]" i rodzaju "mieszkalny" o kondygnacji "1" oraz budynek o identyfikatorze "[...]" i rodzaju "produkcyjny, usługowy lub gospodarczy dla rolnictwa". Brak zatem podstaw do uznania, że doszło do naruszenia prawa, a w konsekwencji stanowisko Kolegium należało uznać za prawidłowe.
Nadto, Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2009 r., sygn. akt II FSK 542/08, w którym stwierdzono, że: "w postępowaniu podatkowym przyjęto jako obowiązującą zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.). W myśl tej zasady organy podatkowe nie są skrępowane regułami dotyczącymi wartości poszczególnych dowodów, orzekają na podstawie własnego przekonania, popartego zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Zasada ta doznaje niekiedy ograniczenia - w pewnych wypadkach ustawodawca wprowadza bowiem pewne elementy legalnej oceny dowodów, wskazując w konkretnej normie walor określonego środka dowodowego. Wyłączenie zasady swobodnej oceny dowodów zawsze jednak wynikać musi z konkretnego, obowiązującego przepisu prawa i dotyczyć może konkretnej okoliczności. W przypadku podatku od nieruchomości takim odstępstwem od zasady swobodnej oceny dowodów jest powołany wyżej art. 21 Prawo geodezyjne i kartograficzne, nakazujący przy wymiarze podatku uwzględniać dane z ewidencji gruntów i budynków". Jedynie wtedy, "gdy danych tych brakuje (...) przeznaczenie i funkcję użytkową budynku wykazywać można wszelkimi prawnie dopuszczalnymi dowodami, w tym również za pomocą dowodów z decyzji o pozwoleniu na budowę czy pozwoleniu na użytkowanie, będących dowodami z dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 O.p.".
Z powyższego wynika zatem, że w sytuacji gdy dany obiekt budowlany (budynek) został zarejestrowany w ewidencji gruntów i budynków i przypisano mu określoną cechę (np. mieszkalny, produkcyjny, gospodarczy itp.), to takimi zapisami organy podatkowe są związane i nie mogą ich podważać własnymi ustaleniami dokonywanymi np. na podstawie oględzin nieruchomości – o co wnosili Skarżący w skardze, bowiem organy podatkowe w tym zakresie nie mają takich kompetencji. A zatem, i zarzut Skarżących w tym zakresie jest bezpodstawny.
Skoro zatem z dołączonego do akt sprawy wypisu z ewidencji gruntów
i budynków wynika wprost, że przedmiotowy garaż został oznaczony jako budynek "produkcyjny, usługowy lub gospodarczy dla rolnictwa", to - przy uwzględnieniu zasady wyrażonej w art. 21 Prawo geodezyjne i kartograficzne - Organy podatkowe nie były uprawnione zastosować do niego stawki przewidzianej dla budynków mieszkalnych. Prawidłowo zatem organy podatkowe jako podstawę ustalania wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości należącej do Skarżących przyjęły dane z ewidencji gruntów i budynków, uwzględniając przy tym wskazane przez Skarżących powierzchnie poszczególnych przedmiotów opodatkowania oraz stawkę właściwą dla budynków pozostałych (art. 5 ust.1 pkt 2 lit.e) u.p.o.l.) .
Odnosząc się do zarzutu Skarżących co do wielokrotnego zwracania się Prezydenta Miasta o poprawianie nieprawidłowości danych znajdujących się w ewidencji gruntów i budynków i bezpodstawnego żądania jakiejś dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej wyjaśnić należy, że w piśmie z dnia 18 maja 2011 r. Geodeta Miasta działający w imieniu Urzędu Miasta – w odpowiedzi na pismo Skarżących z dnia 18 kwietnia 2011 r. - wyczerpująco wyjaśnił sposób postępowania właścicieli nieruchomości w przypadku ujawnienia przez nich nieaktualnych zapisów w ewidencji gruntów i budynków dotyczących ich nieruchomości, wskazując przy tym, że co do zasady to podatnik, kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zaktualizowania oraz wyjaśnił jednocześnie kwestię możliwości uzyskania właściwej dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej.
Podkreślić zatem ponownie należy, że postępowanie administracyjne dotyczące zamian w ewidencji gruntów i budynków jest postępowaniem odrębnym od postępowania podatkowego wymiarowego, w którym Prezydent Miasta występuje w innej roli, tj. organu podatkowego. Dopóki zatem w odrębnym postępowaniu administracyjnym nie zostaną dokonane zmiany w ewidencji gruntów i budynków, dopóty organ podatkowy związany jest istniejącymi zapisami tej ewidencji. Prawidłowo zatem Organ odwoławczy wskazał, że dopóki nie zostaną dokonane zmiany w ewidencji gruntów i budynków, dopóty są one wiążące dla organu podatkowego w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku.
W ocenie Sądu, na uwzględnienie nie zasługują zarzuty naruszenia przez Organ przepisów procesowych ustawy - Ordynacja podatkowa. Zdaniem Sądu, Organ dopuścił zgodnie art. 191 O.p. wszelkie dowody na okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia istoty sprawy (tutaj: wymiaru podatku od nieruchomości Skarżących), stosownie do art. 188 O.p., w tym akt notarialny umowę kupna nieruchomości przez Skarżących, wykaz nieruchomości, wypis z rejestru gruntów, bazę ewidencji gruntów i budynków według stanu na 21 kwietnia 2014 r. oraz uchwałę Rady Miasta z dnia 20 listopada 2013 r. Brak tym samym podstaw do uznania za zasadne zarzutów skargi co do naruszenia art. 180 O.p.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że Organ dokonał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co znajduje oparcie w zebranym i prawidłowo ocenionym przez Organ materiale dowodowym sprawy, spełniając w ten sposób wymogi stawiane przez ustawodawcę co do prawidłowości postępowania określone w art. art. 120, 121 § 1, 122, 180, 187 § 1 O.p. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji odniósł się do poszczególnych zarzutów podniesionych przez Skarżącą w odwołaniu. Zgromadzone w toku postępowania dowody (nie tylko dokumenty przedłożone przez Skarżących, bowiem z własnej inicjatywy zgromadził materiał dowodowy, w tym wykaz nieruchomości, dane z ewidencji gruntów i budynków), poddane zostały ocenie organu podatkowego. Organ wypowiedział się co do każdego z nich, czemu wyraz dał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ rozstrzygając sprawę, odniósł się do każdego dowodu istotnego dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, obszernie wyjaśniając powody, dla których dał wiarę zapisom zawartym w ewidencji gruntów i budynków, jak również wskazał, z jakich przyczyn nie przeprowadził oględzin nieruchomości, o co wnioskowali Skarżący. Zatem, na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty naruszenia art. 188, art. 194 § 3 i 198 O.p.
Sumując, Organy obu instancji zgodnie z prawem przeprowadziły postępowanie dowodowe i prawidłowej dokonały oceny zebranych dowodów.
Uznając zatem, że zaskarżona decyzja ostateczna nie narusza przepisów prawa materialnego ani też nie uchybia przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uznał, że skarga jako niezasadna i na podstawie art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło