I SA/Sz 1259/14

Dnia 28 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Jolanta Kwiecińska po rozpatrzeniu w dniu 28 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.W. Syndyka Masy Upadłości "R." Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w D.o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 11 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej płatnika i określenia należności w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pobranych i niewpłaconych zaliczek za marzec i kwiecień 2013 r. p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia Postanowieniem z dnia 24 lipca 2015 r. o sygn. akt I SA/Sz 1259/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił T.W. Syndykowi Masy Upadłości "R" Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w D. (zwanemu dalej "Syndykiem") przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Odpis tego postanowienia z uzasadnieniem doręczono Syndykowi w dniu 6 sierpnia 2015 r. W dniu 13 sierpnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynęło opatrzone datą 11 sierpnia 2015 r. zażalenie Syndyka na opisane na wstępie postanowienie. Zażalenie to zostało sporządzone na jednej karcie, na której zamieszczono: datę sporządzenia; sygnatury akt sprawy nadane przez Syndyka (znak:[...]) oraz przez Sąd (sygn. akt I SA/Sz 1259/14); adresata zażalenia; wskazanie, jakiej sprawy dotyczy; oznaczenie pisma; żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia. Ostatnim zapisem umieszczonym w treści pisma (na wysokości ¾ kartki) było słowo "Uzasadnienie". Z uwagi na powyższe, na zarządzenie z dnia 18 sierpnia 2015 r., wezwano Syndyka do uzupełnienia braków formalnych zażalenia, poprzez podpisanie zażalenia lub złożenie 2 odpisów podpisanego zażalenia oraz uzasadnienie zażalenia – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie to doręczono Syndykowi w dniu 26 sierpnia 2015 r. W dniu 2 września 2015 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) Syndyk zwrócił się do Sądu o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 sierpnia 2015 r. Pismem z 4 września 2015 r., dręczonym 18 września 2015 r., Sąd poinformował Syndyka, że wezwanie Sądu z dnia 18 sierpnia 2015 r. do usunięcia braków formalnych dotyczy zażalenia Syndyka z dnia 11 sierpnia 2015 r. znak: [...] (data wpływu do WSA: 13 sierpnia 2015 r.) na postanowienie Sądu z dnia 24 lipca 2015 r. W dniu 25 września 2015 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) Syndyk złożył wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z dnia 11 sierpnia 2015 r., dokonując jednocześnie uzupełnienia wskazanych braków. W uzasadnieniu wniosku, przywołując ww. pismo z dnia 4 września 2015 r., Syndyk wskazał, że nie ponosi winy za to, że skierowane do niego wezwanie Sądu z dnia 18 sierpnia 2015 r. było nieprecyzyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 86 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Przy czym, w myśl art. 86 § 2 p.p.s.a., przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). Jak wynika z przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. Brak choćby jednej z nich uniemożliwia zaś przywrócenie terminu. W rozpoznawanej sprawie wątpliwości Sądu nie budzi fakt, że Syndyk uzupełnił złożone zażalenie z uchybieniem siedmiodniowemu terminowi wyznaczonemu przez Sąd, albowiem skuteczne doręczenie wezwania Sądu nastąpiło w dniu 26 sierpnia 2015 r., zaś dokonanie uzupełnienia – w dniu 25 września 2015 r. Sąd stwierdził także, że Syndyk złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia w ciągu siedmiu dni od dnia ustania wskazanej przez Syndyka przyczyny uchybienia terminu (18 września 2015 r. – data doręczenia Syndykowi pisma Sądu, 25 września 2015 r. – data nadania wniosku w urzędzie pocztowym), dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin. Sąd stwierdził również, że uchybienie wskazanemu terminowi spowodowało dla Syndyka ujemne skutki w toku postępowania sądowego w postaci utraty prawa do merytorycznego rozpoznania jego zażalenia. Zbadania wymaga natomiast przesłanka braku winy, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej w przewidzianym dla niej terminie. Odnosząc się do kwestii uprawdopodobnienia okoliczności, wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu należy zauważyć, że zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można się domagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Natomiast przywrócenie może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96, niepubl.). W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00, niepubl.). Tak więc, osoba zainteresowana przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. W rozpoznawanej sprawie Syndyk podniósł, że uchybienie terminowi do uzupełnienia braków formalnych zażalenia nastąpiło bez jego winy, albowiem zostało spowodowane nieprecyzyjnym sformułowaniem przez Sąd wezwania do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. W ocenie Sądu, Syndyk nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu. Nie można bowiem uznać, że omyłkowe podanie przez Sąd daty 13 sierpnia 2015 r. (tj. daty wpływu zażalenia do Sądu) zamiast 11 sierpnia 2015 r. (tj. daty sporządzenia i nadania zażalenia w urzędzie pocztowym) stanowiło taką przeszkodę, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W wezwaniu tym bowiem prawidłowo podano autora pisma (tj. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie) z danymi pozwalającymi na nawiązanie kontaktu za pośrednictwem telefonu bądź telefaksu, adresata wezwania, a przede wszystkim sygnaturę akt Sądu (tj. I SA/Sz 1259/14). Syndyk, będący zarazem radcą prawnym, mógł zatem bez większego wysiłku, zweryfikować o jakie zażalenie chodzi, czy choćby skontaktować się telefonicznie z Sądem, celem wyjaśnienia wątpliwej dla niego kwestii. Tymczasem działania Syndyka ograniczyły się do przesłania (w ostatnim dniu terminu do uzupełnienia braków formalnych złożonego zażalenia) do Sądu pisma, zawierającego żądanie rozstrzygnięcia wątpliwości co do treści zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 sierpnia 2015 r. Nadmienić przy tym należy, że Syndyk w dniu 11 sierpnia 2015 r. skierował do Sądu zażalenia w dwóch sprawach - I SA/Sz 1259/14 i I SA/Sz 501/14. W obu przypadkach zażalenia zostały sporządzone w identyczny sposób: ostatnim zapisem umieszczonym w treści pism (na wysokości ¾ kartki) było słowo "Uzasadnienie", brak było treści uzasadnienia oraz podpisu osoby je sporządzającej (vide: k. 116 i 131 akt sądowych). To zaś skutkowało wystosowaniem przez Sąd w obu sprawach wezwań do uzupełnienia braków formalnych zażalenia (k. 119 i 133). Wezwania te przesłano zaś do Syndyka jedną przesyłką poleconą (k. 120), co ewidentnie unaoczniało adresatowi, że wezwania do usunięcia braków formalnych odnosiły się tylko i wyłącznie do zażaleń złożonych w tych dwóch ww. sprawach. Omyłka w dacie w żaden zatem sposób nie uniemożliwiała Syndykowi należytego wywiązania się z nałożonych na niego zobowiązań. Na marginesie zauważyć także należy, że Sądowi z urzędu wiadome jest, że w sprawie I SA/Sz 501/14 Syndyk w dniu 15 października 2015 r. wniósł kolejne zażalenie, które analogicznie do ww. zażaleń nie zawiera treści uzasadnienia (kończy się na słowie "Uzasadnienie") ani podpisu Syndyka. W sprawie tej ponownie skierowano do Syndyka wezwanie do uzupełnienia stwierdzonych braków formalnych. Wobec powyższego, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminowi do uzupełnienia braków formalnych zażalenia złożonego w sprawie I SA/Sz 1295/14 nastąpiło bez winy Syndyka. Podjętych przez Syndyka działań nie sposób bowiem uznać za przejaw należytego dbania o własne interesy, a jedyne za rażące zaniedbanie i - niezasługującą na akceptację Sądu - próbę maksymalnego wydłużenia terminu do uzupełnienia zażalenia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.