I SA/Sz 1271/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. oraz odsetek za zwłokę od niezapłaconych w ustawowym terminie zaliczek w tym podatku za luty, kwiecień, maj, lipiec, sierpień i grudzień 2012 r. p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 5 października 2015 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. oraz odsetek za zwłokę od niezapłaconych w ustawowym terminie zaliczek w tym podatku za luty, kwiecień, maj, lipiec, sierpień i grudzień 2012 r. Pismem z dnia 27 listopada 2015 r. strona złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a."). W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż prowadzenie względem skarżącej egzekucji polegającej na zajęciu nieruchomości i ruchomości wchodzących w skład jej gospodarstwa rolnego spowoduje utratę części majątku, w oparciu o który prowadzona jest działalność rolna. Samo zlicytowanie nieruchomości gruntowej wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego wiąże się z nieodwracalnym skutkiem w postaci pomniejszenia areału tego gospodarstwa, pozbawienie gruntów, o określonej klasie żyzności, na których są prowadzone uprawy rolne. Powołane powyżej konsekwencje prowadzenia egzekucji z ruchomości i nieruchomości, mogą spowodować zarówno istotną, jak i trwałą zmianę rzeczywistości w jakiej znajduje się skarżąca bowiem w przypadku zlicytowania którejś z nieruchomości gruntowych, trudno będzie aby po zakończeniu postępowania i zwrocie środków pieniężnych skarżąca mogła nabyć w tych samych obrębach gminy, przyległe do jej nieruchomości działki, które stanowiłyby przywrócenie stanu pierwotnego, czyli dopełnienie areału posiadanego gospodarstwa rolnego. Powyższe, w ocenie strony, stanowi o istnieniu realnego zagrożenia wyrządzenia znacznej szkody i jednocześnie spowodowania nieodwracalnych skutków wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadność niniejszego wniosku, w ocenie strony, potwierdza również uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie decyzji z dnia 8 maja 2015 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą stronie zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2009, która to decyzja wydana została w zbliżonym do przedmiotowego postępowania stanie faktycznym. Zarówno w uchylonej przez Sąd decyzji, jak i decyzji której dotyczy niniejszy wniosek organ nie uwzględnił wszystkich poniesionych przez skarżącą wydatków jako koszty uzyskania przychodów, co stanowiło podstawę uznania zarzutów skargi, a co tym samym winno być uwzględnione również w postępowaniu sądowym dotyczącym przedmiotowej decyzji. Mając na uwadze powyższe, w ocenie strony, istnieje duże prawdopodobieństwo, że decyzja, której dotyczy niniejszy wniosek zostanie przez Sąd uchylona, a co za tym idzie upadnie podstawa do wykonania przedmiotowej decyzji. Powyższe determinuje uznanie, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a zarazem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez wykonanie decyzji, która chociażby ze względu na wskazane okoliczności podlega uchyleniu. W odpowiedzi na wezwanie Sądu dotyczące udzielenia informacji, czy obecnie wobec skarżącej "prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, jakie czynności egzekucyjne zostały podjęte oraz na jakim etapie postępowanie to obecnie się znajduje (czy wyegzekwowano zaległość z ww. tytułu w całości lub w części)" organ pismem z dnia 17 grudnia 2015 r. poinformował, że jak wynika z informacji otrzymanej 15 grudnia 2015 r. od Naczelnika Urzędu Skarbowego, zobowiązania podatkowe strony w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. oraz za lata 2011-2012 wraz z odsetkami za zwłokę od niezapłaconych w ustawowym terminie zaliczek zostały zabezpieczone hipoteką przymusową na następujących nieruchomościach objętych księgami wieczystymi: [...] . Postępowanie egzekucyjne w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. oraz lata 2011-2012 jest prowadzone w oparciu o sporządzone w dniu 27 października 2015 r. następujące tytuły wykonawcze:[...] . W toku postępowania egzekucyjnego w dniu 4 listopada 2015 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego strony, lecz zajęcie okazało się nieskuteczne. W dniu 8 grudnia 2015 r. poborca skarbowy sporządził raport o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych. Następnie w dniu 3 grudnia 2015 r. złożone zostały zarzuty do tytułu [...], powodujące zawieszenie postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm. - dalej zwaną: "u.p.e.a."). Końcowo organ wskazał, że jak wynikało z otrzymanej informacji - organ egzekucyjny nie podjął dotychczas i nie planuje podjęcia środków egzekucyjnych mających na celu egzekucję, do czasu zakończenia postępowania sądowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z konstrukcji powyższego przepisu przede wszystkim wyłaniają się dwie podstawowe dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zasady. Po pierwsze, postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści tego wniosku. Nie jest dopuszczalna zatem, samodzielna konkretyzacja rzeczywistej woli autora wniosku przez sąd. Po drugie, stosownie do treści przytoczonych powyżej przepisów, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku, okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Natomiast brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Sąd bowiem nie jest zobowiązany ustalać tych okoliczności we własnym zakresie, gdyż w istocie sprowadzałby się do uzupełniania za stronę skarżącą uzasadnienia wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, niepubl.). W postanowieniu z dnia 29 maja 2009 r. oznaczonym sygn. akt I FZ 148/09 (LEX nr 564208) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony skarżącej leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 63 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciążają stronę. Odnosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, że rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia. Jak wynika z akt sprawy, we wniosku strona nie zawarła na tyle skonkretyzowanych twierdzeń odnoszących się do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji ani nie przedłożyła wraz z wnioskiem takich dokumentów, które w ocenie Sądu, uprawdopodobniałyby przesłanki wstrzymania wykonania decyzji podatkowych. Skarżąca wskazała jedynie, że prowadzenie względem niej egzekucji polegającej na zajęciu nieruchomości i ruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego spowoduje utratę części majątku, w oparciu o który prowadzona jest działalność rolna jednakże nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałby zarówno jej stan majątkowy, jak i wysokość przychodów w bieżącym okresie, co umożliwiałoby dokonanie przez Sąd stosownej oceny skutków braku wstrzymania wykonania decyzji. Strona podniosła również, że prowadzenie egzekucji może doprowadzić do utracenia przez nią władztwa nad składnikami majątku nieruchomego, co może spowodować istotną i trwałą zmianę rzeczywistości w jakiej znajduje się skarżąca. Jak podkreśliła, nie budzi bowiem wątpliwości, że egzekwowanie tak znacznej kwoty niesie ze sobą ryzyko wyrządzenia stronie znacznej szkody w postaci zlicytowania nieruchomości gruntowych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, co wiązałoby się z nieodwracalnym skutkiem w postaci pomniejszenia areału tego gospodarstwa, pozbawienia gruntów, o określonej klasie żyzności, na których prowadzone są uprawy rolne, zaś po zakończeniu postępowania i ewentualnym zwrocie środków pieniężnych przywrócenie stanu poprzedniego poprzez odkupienie sprzedanych nieruchomości w tych samych obrębach gminy mogłoby okazać się niemożliwe. Skarżąca nie sprecyzowała jednak w żaden sposób, o jakie faktycznie składniki majątku chodzi, co uniemożliwia Sądowi dokonanie ustaleń i ocen w tym zakresie. Dodatkowo wskazać należy, że w piśmie organu z dnia 17 grudnia 2015 r. podkreślono, że organ egzekucyjny nie podjął dotychczas i nie planuje podjęcia środków egzekucyjnych mających na celu egzekucję do czasu zakończenia postępowania sądowego. Ponadto dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji decydujące znaczenie ma ocena aktualnego stanu faktycznego, a nie ewentualnych możliwych zagrożeń, jakie mogą się pojawić w bliżej nieokreślonej przyszłości. Tymczasem, w przedmiotowej sprawie, brak jest konkretnych okoliczności wskazujących na możliwość spełnienia subiektywnych obaw strony. Przede wszystkim skarżąca nie wskazała kompletu dokumentów źródłowych odzwierciedlających jej sytuację majątkową, finansową, rodzinną a to w istotny sposób uniemożliwia sądowi uwzględnienie wniosku strony. W przedmiotowej sprawie strona nie wnosiła również o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym nie można było ocenić sytuacji finansowej skarżącej na podstawie wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy przesłanek. Argumentem przemawiającym za uwzględnieniem wniosku nie może być także przewidywanie czy wręcz obawa strony przed trudnymi do odwrócenia bliżej nieokreślonymi skutkami, które mają nastąpić na skutek wykonania przez stronę określonej w ww. wniosku decyzji. Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w postanowieniu z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, w którym definiując przesłanki wyrządzenia znacznej szkody stwierdzono, że chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich przypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Tego zaś, w ocenie Sądu, strona nie wykazała. Powyższe nie wynika również z akt sprawy. W rezultacie, zdaniem Sądu, przedstawione przez stronę okoliczności faktyczne samoistnie nie wyczerpują przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Na obecnym etapie postępowania uznać je zatem należy za czysto teoretyczne i jako takie nie mogą one stanowić przesłanki motywującej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowych. Dodać przy tym należy, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Nie jest więc to sytuacja, która per se uzasadnia zastosowanie wyjątkowej instytucji, jaką jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11, LEX nr 965117). Odnosząc się natomiast do twierdzenia strony o dużym prawdopodobieństwie, że decyzja zostanie uchylona przez Sąd podnieść należy, że samo przekonanie o zasadności podniesionych w skardze zarzutów nie jest wystarczającym argumentem, aby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie bowiem z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy jakoby skarżone orzeczenie było merytorycznie niesłuszne i naruszało prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 p.p.s.a. (tak postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 358/04). Będzie ono bowiem badane przez sąd przy rozpoznawaniu skargi co do meritum. Dlatego też powoływanie się na powyższą okoliczność na etapie postępowania wpadkowego poprzedzającego merytoryczne rozpoznanie skargi, nie może być przesądzające. Niweczyłoby bowiem sądową kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. II OZ 184/05 - wszystkie powołane orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.