I SA/Sz 1336/14

WyrokWSA w Szczecinie2015-02-19

Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Anna Sokołowska, Elżbieta Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa i posiadają oni odrębne gospodarstwa rolne, można nadać im osobne numery identyfikacyjne w krajowym systemie ewidencji producentów rolnych, pomimo brzmienia art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet w sytuacji istniejącej rozdzielności majątkowej między małżonkami, jeśli nadal są oni współposiadaczami gospodarstwa rolnego, nie można nadać im osobnych numerów identyfikacyjnych w krajowym systemie ewidencji producentów rolnych. Jeden numer identyfikacyjny jest nadawany wspólnie małżonkom lub współposiadaczom gospodarstwa rolnego, a numer ten już posiadał jeden z małżonków (w tym przypadku była małżonka skarżącego).
Stan faktyczny
Skarżący D. W. złożył wniosek o wpis do ewidencji producentów rolnych w celu nadania numeru identyfikacyjnego. Organ pierwszej instancji odmówił wpisu, wskazując, że numer identyfikacyjny został już nadany małżonce skarżącego, a zgodnie z przepisami, małżonkom nadaje się jeden numer. Skarżący odwołał się, podnosząc m.in. zarzuty naruszenia prawa unijnego i konstytucyjnego w związku z rozdzielnością majątkową i rozwodem. Organ odwoławczy utrzymał decyzję organu pierwszej instancji, argumentując, że nawet po rozwodzie, jeśli strony są współposiadaczami gospodarstwa, obowiązuje zasada jednego numeru. Skarga do WSA została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji producentów rolnych oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia [...] r., nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 13 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012 r., poz. 86) – zwanej dalej: "u.k.s.e.", Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu G. z siedzibą w B. z dnia [...] r., nr [...] , którą odmówiono D. W. wpisu do ewidencji producentów. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego oraz akt sprawy wynika, że w dniu 15.05.2014 r. D. W. złożył w Biurze Powiatu G. ARiMR wniosek o wpis do ewidencji producentów, w celu nadania numeru identyfikacyjnego, w którym wskazał, że jest "producentem rolnym" i pozostaje w związku małżeńskim. Do wniosku Wnioskodawca załączył nieprawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w G. - Wydział I Cywilny z dnia 10.04.2014 r. o sygn. akt I NS 918/13, wydane w sprawie o podział majątku wspólnego, którym udzielono D. W. zabezpieczenia, w ten sposób, że przyznano mu na czas trwania postępowania, do wyłącznego korzystania, enumeratywnie wskazane działki, wchodzące w skład wspólnego gospodarstwa z B. W. Pismem z dnia 22.05.2014 r., z uwagi na niepodanie we wniosku danych współmałżonka, Kierownik ww. Biura Powiatowego wezwał Wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych tego wniosku. W odpowiedzi na to wezwanie, Wnioskodawca złożył korektę wniosku, w którym - w polu 64, dotyczącym zgody na wpis do ewidencji producentów współmałżonka wnioskodawcy - podał dane żony, ale nie uzupełnił go o wymagany czytelny podpis współmałżonki. Wnioskodawca przedłożył także kopię wyroku Sądu Okręgowego W. – P. IV Wydział Cywilny Odwoławczy z 22.01.2013 r., ustanawiającego rozdzielność majątkową małżonków z dniem 01.01.2008 r. W dniu 11.06.2014 r. Wnioskodawca złożył dodatkowe wyjaśnienia, wskazując, że z żoną B. W. pozostaje w sporze, oraz że przed Sądem Okręgowym dla W. P. P. toczy się sprawa rozwodowa a przed Sądem Rejonowym w G. - sprawa o podział majątku. W tym stanie sprawy, ww. decyzją z dnia [...] r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dla Powiatu G. odmówił Wnioskodawcy wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego. Uzasadniając podjęte rozstrzygniecie, organ I instancji powołał brzmienie art. 13 ust. 1 u.k.s.e., wskazującego na dwie możliwe przesłanki odmowy nadania przez organ numeru ewidencyjnego, tj. niespełnianie przez wnioskodawcę definicji producenta lub też gdy uprzednio został już nadany mu numer w ewidencji producentów, o którym mowa w art. 12 u.k.s.e. Organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka nadanego już uprzednio numeru producenta, nie bezpośrednio Wnioskodawcy, lecz jego małżonkowi, a na gruncie przepisu art. 12 ust. 4 u.k.s.e. taki numer jest traktowany jako jeden numer. Wnioskodawca odwołał się od decyzji organu I instancji, wnosząc o jej uchylenie i nadanie numeru ewidencyjnego. Strona zarzuciła tej decyzji obrazę: 1) art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 - zwanego dalej: "rozporządzeniem Rady nr 73/2009" - polegającą na jego błędnej wykładni przejawiającej się w uznaniu przez organ I instancji, że przedmiotowa definicja nie znajduje zastosowania w przedmiotowym postępowaniu, gdy w rzeczywistości zgodnie z zasadą pierwszeństwa stosowania prawa Unii Europejskiej określona w art. 2 lit. a rozporządzenia Rady nr 73/2009 definicja producenta rolnego posiada prymat stosowania nad przepisami państwa członkowskiego; 2) art. 3 pkt 3 lit. b u.k.s.e., polegającą na jego błędnym zastosowaniu, przejawiającym się w uznaniu przez organ I instancji, iż definicja zawarta w tym przepisie nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, gdy w rzeczywistości znajduje ona bezpośrednie zastosowanie na tle niniejszego postępowania. Do odwołania Strona dołączyła wyrok Sądu Okręgowego W.-P. Wydział II Cywilny z dnia 27.06.2014 r., sygn. akt II C 704/10, którym orzeczono rozwód związku małżeńskiego zawartego w dniu 19.03.1983 r. pomiędzy D. J. W. a B. D. Ś. (obecnie W.). Organ odwoławczy, po rozpoznaniu sprawy zainicjowanej odwołaniem, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów Strony i uchylenia decyzji organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie - na podstawie art. 13 ust. 1 u.k.s.e. - wydał decyzję o odmowie wpisu do ewidencji, z uwagi na istnienie przesłanki nadanego już uprzednio numeru producenta, nie bezpośrednio Wnioskodawcy, lecz jego małżonkowi, skoro na gruncie przepisu art. 12 ust. 4 u.k.s.e., taki numer jest traktowany jako jeden numer. Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem Strony w kwestii naruszenia przepisów prawa unijnego, w szczególności w zakresie niezastosowania bezpośrednio definicji "rolnika". Odnosząc się zaś do powołanego przez Stronę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 03.12.2013 r. o sygn. akt P 40/12, w którym stwierdzono, że: "Art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012 r. poz. 86) w zakresie, w jakim nie przewiduje dopuszczalności nadania osobnych numerów identyfikacyjnych każdemu z małżonków, w sytuacji gdy istnieje między nimi rozdzielność majątkowa i posiadają odrębne gospodarstwa rolne (...) jest niezgodny z art. 32 ust. 1 w związku z art. 18 Konstytucji." - organ podniósł, że w orzeczeniu tym Trybunał przewidział jednocześnie, że przedmiotowy przepis we wskazanym zakresie, traci moc obowiązującą z upływem osiemnastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. To zaś oznacza, ze przepis ten nadal obowiązuje i może stanowić podstawę do decyzji odmownych w zakresie wpisu do ewidencji producentów małżonków, w przypadku, gdy jeden z małżonków posiada już nadany numer. Organ powołał też utrwalone w tym przedmiocie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyrokach zapadłych zarówno przed, jak i po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego. Organ odwoławczy wskazał również, że organ I instancji w swojej decyzji powołał brzmienie art. 12 ust. 4 u.k.s.e., zgodnie z którym w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny, oraz dokonał weryfikacji wniosków obszarowych złożonych przez oboje małżonków (wniosek Wnioskodawcy został złożony 15.05.2014 r. a zmiana - 23.05.2014 r.), z których wynika, że małżonkowie są współposiadaczami gospodarstwa rolnego, wobec czego zaistniała tu przesłanka negatywna w zakresie posiadania numeru producenta przez współposiadacza gospodarstwa. W ocenie organu, w takim stanie faktycznym brak jest również możliwości nadania Wnioskodawcy numeru - jako współposiadaczowi. Organ wyjaśnił przy tym, że nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów daje podmiotom wpisanym do ewidencji możliwość składania wniosków o przyznanie płatności w ramach działań realizowanych m.in. przez ARiMR, wobec czego brak numeru identyfikacyjnego skutkuje niemożnością przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ odwoławczy odniósł się także do kwestii posiadania gruntu rolnego, jako ustawowej przesłanki warunkującej skuteczne rozpoznanie zgłoszonego wniosku, wskazując, że dla uzyskania płatności bezpośrednich nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je rolniczo użytkować. Organ podniósł, że w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w G. z 10.04.2014 r. wskazano, że bezsporne jest, iż D. W. nie korzysta z przysługujących mu praw do gospodarstwa rolnego wskazanego we wniosku, te zaś prowadzi wyłącznie uczestniczka, co uniemożliwia mu m.in. czerpanie zysków z tego składnika majątku. Na tej podstawie organ uznał, że D. W. jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego zgłaszanego przez B. W. do płatności, co oznacza, że brak jest podstaw do nadania numeru ewidencyjnego na podstawie art. 13 ust. 1 u.k.s.e. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie D. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, a mianowicie obrazę: 1) art. 2 lit. a rozporządzenia Rady nr 73/2009, polegającą na jego błędnej wykładni przejawiającej się w uznaniu przez organ I instancji, że przedmiotowa definicja nie znajduje w przedmiotowym postępowaniu zastosowania, gdy w rzeczywistości, zgodnie z zasadą pierwszeństwa stosowania prawa Unii Europejskiej, określona w tym przepisie definicja producenta rolnego posiada prymat stosowania nad przepisami państwa członkowskiego; 2) art. 3 pkt 3 lit. b u.k.s.e., polegającą na jego błędnym zastosowaniu, przejawiającym się w uznaniu przez organ I instancji, iż przedmiotowa definicja wskazana tym przepisem nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, gdy w rzeczywistości znajduje ona bezpośrednie zastosowanie na tle niniejszego postępowania; 3) art. 66 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym, polegającą na przyjęciu przez organ II instancji, że Trybunał Konstytucyjny nie dopatrzył się naruszenia art. 12 ust. 4 u.k.s.e. w odniesieniu do prawa Unii Europejskiej, gdy w rzeczywistości Trybunał Konstytucyjny przy orzekaniu związany jest granicami pytania prawnego. W uzasadnieniu Skarżący przedstawił argumentację na poparcie stawianych zarzutów. W szczególności podniósł, że w sytuacji, gdy ustawodawca krajowy w art. 12 ust. 4 u.k.s.e. wprowadza zapis ograniczający definicję rolnika w sposób zawężający definicję rolnika określoną rozporządzeniem Rady nr 73/2009 (w tym przypadku zakaz posiadania numeru identyfikacyjnego przez rolnika, którego współmałżonek posiada numer ewidencyjny), to ograniczenie to jest sprzeczne z zasadą pierwszeństwa stosowania i bezpośredniego skutku prawa Unii Europejskiej. Wydanie w takim przypadku decyzji o odmowie wpisu do ewidencji narusza fundamentalne zasady prawa Unii Europejskiej i winno skutkować usunięciem takiej decyzji z obrotu prawnego. Skarżący wskazał także, że w rozpoznawanej sprawie wielokrotnie przed organem administracyjnym podnosił, iż nie pozostaje już w związku małżeńskim, orzeczenie rozwodu miało miejsce w dniu 27.06.2014 r., a rozdzielność majątkowa z jego byłą żoną została ustanowiona sądownie już 01.01.2008 r. Od tego czasu byli małżonkowie są zupełnie gospodarczo niezależni od siebie, nie mieszkają razem, nie prowadzą gospodarstwa domowego ani nie prowadzą wspólnie czy w jakimkolwiek porozumieniu żadnej działalności o charakterze gospodarczym, czy rolniczym. Nieruchomości rolne znajdują się w wyłącznym posiadaniu Skarżącego, który użytkuje je rolniczo. Nie są one przedmiotem żadnych dzierżaw, użyczeń czy też współposiadania i to wyłącznie on ponosi wszelkie nakłady i koszty inwestycyjne związane z uprawą i szeroko pojmowanym utrzymywaniem gruntów w dobrej kulturze rolnej. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 03.12.2013 r. o sygn. akt P 40/12, Skarżący wyraził stanowisko, że należy uznać art. 12 ust. 4 u.k.s.e. za niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, a tym samym za niemogący wywoływać skutków prawnych nawet w krajowym porządku prawnym, abstrahując tym samym od samej niezgodności z przepisami Unii Europejskiej. Natomiast kwestia przewidzianego w tym wyroku osiemnastomiesięcznego okresu utraty mocy obowiązującej przez ten przepis, powinna być przez organ administracji oceniana zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale Sądu Najwyższego z 27.03.2014 r., sygn. akt I KZP 30/13. Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: Po dokonanej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa mogącym skutkować wyeliminowaniem tej decyzji z obrotu prawnego. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.2009.30.16) – dalej: "rozporządzenie nr 73/2009" - do celów tego rozporządzenia określenie "rolnik" oznacza "osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą;". Stosownie natomiast do przepisu lit. c tego artykułu, "działalność rolnicza" oznacza "produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6;". Niesporne jest, że definicje te mają zastosowanie w polskim porządku prawnym. Wynika z tych przepisów, że pojęcie "rolnik" odnosi się także do grup "osób fizycznych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków", a więc np. także do małżonków lub współwłaścicieli gospodarstwa rolnego, prowadzących działalność rolniczą w ww. znaczeniu. Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. 2012.86) – w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2014 r. - użyte w ustawie określenie "producent rolny" oznacza "osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą: a) posiadaczem gospodarstwa rolnego lub b) rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, (...);". Stosownie do art. 11 ust. 1 ww. ustawy (dalej: "u.k.s.e."): "Wpisu producenta do ewidencji producentów dokonuje się, w drodze decyzji administracyjnej, na jego wniosek złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego miejscowo, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję.". W myśl art. 12 u.k.s.e.: "Jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny. 2. Numer identyfikacyjny, o którym mowa w ust. 1, jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego. 3. Wnioskodawcy podlegającemu wpisowi do ewidencji producentów na podstawie kilku tytułów nadaje się jeden numer identyfikacyjny. 4. W przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. 5. W przypadku producentów rolnych, przetwórców, podmiotów prowadzących zakłady utylizacyjne lub potencjalnych beneficjentów, działających w formie spółki cywilnej, nadaje się jeden numer identyfikacyjny. Numer identyfikacyjny nadaje się temu wspólnikowi, co do którego pozostali wspólnicy wyrazili pisemną zgodę. 6. W przypadkach, o których mowa w ust. 4 i 5, do wniosku o wpis do ewidencji producentów dołącza się pisemną zgodę odpowiednio współmałżonka, współposiadacza gospodarstwa rolnego albo wspólników.". Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.k.s.e.: "Kierownik biura powiatowego Agencji odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, wpisu do ewidencji producentów, jeżeli wnioskodawca nie jest producentem lub został mu już uprzednio nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12.". Odnosząc przytoczony stan prawny do prawidłowo ustalonego przez organy ARiMR stanu faktycznego sprawy, stwierdzić należy, że niesporne jest, iż Skarżący w dniu 15.05.2014 r. złożył wniosek o wpis do ewidencji producentów (w celu nadania numeru identyfikacyjnego), w którym wskazał, że jest "producentem rolnym" i pozostaje w związku małżeńskim. Do wniosku załączył nieprawomocne postanowienie sądu z dnia 10.04.2014 r., wydane w sprawie o podział majątku wspólnego, którym udzielono Skarżącemu zabezpieczenia, w ten sposób, że przyznano mu na czas trwania postępowania, do wyłącznego korzystania, enumeratywnie wskazane działki, wchodzące w skład wspólnego gospodarstwa z małżonką. Niesporne jest też, że w tym czasie numer identyfikacyjny dotyczący tego wspólnego gospodarstwa posiadała małżonka Skarżącego, wpisana do ewidencji producentów rolnych na podstawie wniosku z 01.03.2004 r., za jego pisemną zgodą. Skarżący, składając przedmiotowy wniosek, takiej zgody małżonki nie uzyskał. Ponadto do akt sprawy dołączono oświadczenie małżonki Skarżącego, z dnia 19.05.2014 r., w którym oświadczyła, że nadal jest posiadaczem gruntów wymienionych w ww. postanowieniu sądu z dnia 10.04.2014 r. i użytkuje te grunty zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów o płatnościach obszarowych i rolnośrodowiskowych. Wskazała też, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia 15.05.2014 r., sygn. akt I Ns 918/13 (dołączonym do oświadczenia) - którym wstrzymano wykonanie ww. postanowienia z dnia 10.04.2014 r. i oddalono wniosek Skarżącego o nadanie klauzuli wykonalności temu postanowieniu – przedmiotowe działki rolne pozostają w jej posiadaniu. Z akt sprawy wynika też, że zarówno Skarżący, jak i jego małżonka, złożyli (odrębnie) wnioski o płatności obszarowe na rok 2014. Zasadnie więc organ I instancji ww. decyzją z dnia 24.06.2014 r. odmówił Skarżącemu wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego na podstawie art. 13 ust. 1 u.k.s.e., bowiem uprzednio został już nadany jego małżonce numer w ewidencji producentów, o którym mowa w art. 12 u.k.s.e. z d Wprawdzie wyrokiem z dnia 03.12.2013 r. (Dz.U.2013.1537) Trybunał Konstytucyjny orzekł w pkt I, że: "Art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012 r. poz. 86) w zakresie, w jakim nie przewiduje dopuszczalności nadania osobnych numerów identyfikacyjnych każdemu z małżonków, w sytuacji gdy istnieje między nimi rozdzielność majątkowa i posiadają odrębne gospodarstwa rolne: a) nie jest niezgodny z wynikającymi z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadami zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz poprawnej legislacji, b) jest niezgodny z art. 32 ust. 1 w związku z art. 18 Konstytucji." - jednak w pkt II wyroku orzekł, że: "Przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą z upływem 18 (osiemnastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.", (tj. od 13.12.2013 r.). Oznacza to, po pierwsze, że w okresie do 13.06.2015 r. przepis ten jest nadal przepisem obowiązującym i musi być stosowany (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.06.2014 r., sygn. akt II GSK 2430/13). Podobny pogląd wyrażono w wyroku tego Sądu z dnia 04.03.2014 r., sygn. akt II GSK 108/14, w którym potwierdzono też, że z omawianego przepisu wynika, iż "w przypadku małżonków (...) nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer nadaje się temu z małżonków (...), co do którego współmałżonek wyraził pisemną zgodę". Przede wszystkim jednak zauważyć należy, że ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego odnosi się do sytuacji, gdy istnieje między małżonkami rozdzielność majątkowa i posiadają odrębne gospodarstwa rolne. Niesporne jest więc, że w czasie orzekania przez organy ARiMR ten drugi warunek nie był spełniony, zatem wyrok ten nie odnosi się do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Stwierdzić przy tym należy również, że w czasie orzekania przez organ II instancji związek małżeński Skarżącego już nie istniał, bowiem wyrokiem z dnia 27.06.2014 r. orzeczony został rozwód tego związku. Okoliczność ta spowodowała, że organ II instancji, uzasadniając własną decyzję, prawidłowo wskazał, iż wobec tego, że zgodnie z art. 12 ust. 4 u.k.s.e. w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny, organ I instancji dokonał weryfikacji wniosków obszarowych złożonych przez obu małżonków (wniosek Skarżącego został złożony 15.05.2014 r., jego zmiana - 23.05.2014 r.), z których wynika, że "małżonkowie są współposiadaczami gospodarstwa rolnego, wobec czego zaistniała tu przesłanka negatywna w zakresie posiadania numeru producenta przez współposiadacza gospodarstwa". Oznacza to brak możliwości nadania numeru również współposiadaczowi, także w sytuacji, gdy nie są oni (już) małżonkami. Zasadnie przy tym organ odwoławczy stwierdził, że w przepisach krajowych, regulujących kwestię przyznawania płatności producentom rolnym prowadzącym działalność rolniczą, wnioskującym o przyznanie płatności w ramach działań realizowanych przez ARiMR, ustawodawca wskazał na posiadanie gruntu rolnego, jako ustawową przesłankę warunkującą skuteczne rozpoznanie zgłoszonego wniosku i pojęcie to odnosi do "posiadania", w rozumieniu przepisów ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z art. 336 K.c., posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W odniesieniu do płatności rolnych uznać należy, że uprawnienie do płatności może dotyczyć zarówno posiadania samoistnego, jak i zależnego, gruntu rolnego, przy czym warunkiem niezbędnym udzielenia takiej pomocy finansowej jest też fakt użytkowania gruntów rolnych. Mając powyższe na względzie, uznać należy, że zasadnie organ odwoławczy stwierdził, iż w uzasadnieniu postanowienia z 10.04.2014 r. Sądu Rejonowego w G. wskazane zostało, że "bezspornym jest, iż D. W. nie korzysta z przysługujących mu praw do gospodarstwa rolnego wskazanego we wniosku, te zaś prowadzi wyłącznie uczestniczka, co uniemożliwia mu m.in. czerpanie zysków z tego składnika majątku". Skarżący jednak, jako współwłaściciel przedmiotowego gospodarstwa rolnego - zgłaszanego przez jego byłą małżonkę do płatności - zarazem jest jego współposiadaczem, co oznacza, że brak jest podstaw do nadania Skarżącemu numeru ewidencyjnego na podstawie art. 12 ust. 4 u.k.s.e., bowiem taki numer posiada już jego była małżonka, czyli współposiadaczka gospodarstwa. Skarżący w toku postępowania administracyjnego ani w postępowaniu sądowym nie wykazał natomiast, aby był posiadaczem odrębnego gospodarstwa rolnego - co mogłoby uzasadniać jego wniosek o wpis do ewidencji producentów rolnych. Zasadnie więc organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wydaną na podstawie art. 13 ust. 1 u.k.s.e., odmawiającą Skarżącemu wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego. Sąd nie znalazł więc podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem wskazywanych w skardze przepisów prawa unijnego lub krajowego. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło