I SA/Sz 1451/14
WyrokWSA w Szczecinie2015-03-05
Skład orzekający: Elżbieta Woźniak, Jolanta Kwiecińska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013 była zasadna, gdy powierzchnia działki rolnej A została ustalona na podstawie ortofotomapy z 2010 r. i kontroli z 2012 r., a nie na podstawie bieżącej kontroli terenowej w 2013 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania pomocy finansowej, ponieważ ustalenie powierzchni kwalifikującej się do płatności na podstawie ortofotomapy z 2010 r., popartej kontrolą terenową z 2012 r., jest zgodne z przepisami unijnymi. Kontrola administracyjna, w tym analiza danych z systemu informacji geograficznej (GIS) i ortofotomap, ma pierwszeństwo przed kontrolą na miejscu, która może być jedynie uzupełnieniem. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, organ ma dyskrecjonalne uprawnienia co do dalszych kroków, a nie jest zobowiązany do przeprowadzenia kontroli terenowej, jeśli nie ma wątpliwości co do danych uzyskanych z analizy zdjęć lotniczych.Stan faktyczny
Producent rolny złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013, deklarując dwie działki rolne o określonych powierzchniach. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, stwierdzając znaczną rozbieżność między zadeklarowaną a ustaloną powierzchnią działki A. Po uchyleniu pierwszej decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji ponownie odmówił przyznania pomocy, wskazując na 27,659% nieprawidłowości w deklaracji. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wyjaśniając, że powierzchnie kwalifikujące się do płatności ustalono na podstawie ortofotomap i systemu LPIS. Producent rolny zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak przeprowadzenia kontroli na miejscu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 oddala skargę.
[...]) - zwany dalej także "Dyrektorem", "organem II instancji" - zaskarżoną decyzją z dnia 24 września 2014 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia 24 czerwca 2014 r. nr [...]Kierownika Biura Powiatowego [...] dla [...] (zwanego dalej "Kierownikiem", "organem I instancji) odmawiającą [...](zwanego dalej "Producentem rolnym") przyznania płatności ONW na rok 2013 do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW typu ONW – Nizinna strefa I.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 22 kwietnia 2013 r.
do Biura Powiatowego [...] wpłynął wniosek Producenta rolnego o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2013 rok., w którym
zadeklarował w ramach płatności z tytułu ONW dwie działki rolne o identyfikatorze A i B o powierzchni (odpowiednio) 20,00 ha i 25,37 ha.
Decyzją z dnia 19 listopada 2013 r. nr [...] Kierownik odmówił przyznania Producentowi rolnemu wnioskowanej pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 7 kwietnia 2014 r. nr [...] Dyrektor uchylił decyzję organu I instancji z powodu wątpliwości co do ustalonej powierzchni działki rolnej B kwalifikującej się do przyznania wnioskowanej płatności i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 24 czerwca 2014 r. nr [...] Kierownik odmówił Producentowi rolnemu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania z powodu ustalenia, że stwierdzony obszar działki rolnej A jest znacznie mniejszy (9,83 ha) niż zadeklarowany we wniosku (20,00 ha). Dodał również, że poziom ustalonych nieprawidłowości w deklaracji działek rolnych, wyniósł 27,6590%. Płatności tej odmówiono na podstawie art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28 stycznia 2011 r., str. 8).
Producent rolny nie zgodził się z decyzją Kierownika i złożył odwołanie, w którym podniósł, że decyzja ta narusza:
1) przepisy prawa materialnego, tj.:
a) § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez jego niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że w sprawie decydujące znaczenia dla jej rozstrzygnięcia mają dane zawarte w systemie informacji geograficznej, a nie faktyczna powierzchnia podlegająca płatności,
b) art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005,
(WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie
(WE) nr 1782/2003 poprzez jego niewłaściwą interpretację i przyjęcie,
że decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma powierzchnia ustalona
w oparciu o tzw. ortofotomapy niezależnie od ich zgodności ze stanem faktycznym.
2) przepisy prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
tj.: art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) - zwanej dalej "K.p.a." przez:
a) brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie umożliwiającym zbadanie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności przez brak przeprowadzenia kontroli na miejscu, celem ustalenia rzeczywistej powierzchni przedmiotowych działek, pomimo że treść wniosku pozostaje niezgodna
z danymi systemu informacji geograficznej,
b) przeprowadzenie dowolnej, a nie swobodnej, oceny materiału dowodowego
w sprawie, co sprowadza się do przyjęcia, że na podstawie ortofotomapy z dnia 30 lipca 2004 r. organ administracji jest w stanie stwierdzić stan faktyczny działki w roku 2013 r.
c) art. 107 K.p.a. przez brak zawarcia uzasadnienie faktycznego i prawnego decyzji.
Wobec powyższego, Producent rolny wniósł o uchylenie w całości decyzji
i przyznanie płatności zgodnie z treścią wniosku oraz o przeprowadzenie dowodu
z kontroli na miejscu, ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy
do ponownego rozpoznania celem przeprowadzenia ww. dowodu.
Dyrektor utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wskazał, że podczas przeprowadzonego postępowania organu odwoławczego, odmówiono Producentowi rolnemu przyznania płatności ze względu na fakt, iż po skorygowaniu powierzchni zadeklarowanej we wniosku do powierzchni ewidencyjno - gospodarczej części zadeklarowanych działek rolnych, stwierdzono różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną stanowiącą 27,659% nieprawidłowości. Powierzchnia ewidencyjno - gospodarcza działek rolnych ustalona została na podstawie analizy danych dotyczących działek ewidencyjnych, na których położone są działki rolne, zawartych w Systemie Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS).
Dyrektor analizując ponownie sprawę w postępowaniu odwoławczym, przeprowadził identyfikację działek rolnych w przestrzeni oraz powierzchni kwalifikującej się do przyznania pomocy i wskazał, że powierzchnie kwalifikujące się do płatności ustalono na podstawie ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zachowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. Organ wyjaśnił także, że kontrola administracyjna stanowi tę część obsługi wniosku, podczas której istnieje możliwość wizualizacji zadeklarowanych gruntów, wykonania pomiaru powierzchni uprawnionej do płatności czy oceny trwałych elementów krajobrazu występujących na działkach. Proces ten przeprowadzany jest przy wykorzystaniu Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) utworzonego na potrzeby obsługi systemu dopłat do działalności prowadzonej na obszarach wiejskich, do którego zaimplementowane są warstwy wektorowe i rastrowe, uznawane jako dane referencyjne w oparciu, o które przeprowadza się kontrole administracyjne oraz postępowanie wyjaśniające. Nadto wskazano, że [...] zobowiązana jest do weryfikacji warunków kwalifikowalności wniosków o płatność za pomocą zintegrowanego systemu administrowania i kontroli, w skład którego wchodzi m. in. system identyfikacji działek rolnych, dysponuje oprogramowaniem informatycznym umożliwiającym przestrzenną obserwację zdjęć lotniczych, i właśnie tę możliwość wykorzystuje w przeprowadzanej przez pracowników [...] kontroli administracyjnej.
Dyrektor nadto podniósł, że w sprawie wniosku Producenta rolnego o przyznanie płatności, podczas wizualizacji działki ewidencyjnej, na której położone są działki rolne A oraz B, wykonano pomiar powierzchni kwalifikującej się do objęcia systemem pomocy przy zachowaniu norm w rozumieniu art. 2 pkt. 34 rozporządzenia Komisji Europejskiej Nr 1122/2009, czyli wszystkich znajdujących się na działkach użytków rolnych typu grunty orne, pastwiska, łąki, sady czy wieloletnie uprawy, z wykluczeniem tej części gruntów, na której znajdowały się elementy trwale wykluczone z prawa ubiegania się o płatności typu zakrzaczenia, zadrzewienia czy nieużytki. W wyniku tego działania – jak dalej wskazał Dyrektor - uzyskano wartość powierzchni odpowiadającej wartości powierzchni działki rolnej A i B odpowiednio tj. 10,17 ha i 25,37 ha zatwierdzonej przez organ I instancji. Zdaniem Dyrektora, ustalone zatem przez organ I instancji powierzchnie kwalifikujące się do przyznania płatności na podstawie i w oparciu o system identyfikacji działek rolnych określone zostały prawidłowo, w związku z czym nie było podstaw do ich obalenia. Organ II instancji wyjaśnił, że organy [...] dokonały weryfikacji powierzchni kwalifikującej się do płatności na podstawie obowiązujących w roku 2013 ortofotomap terenu działki 8/4 wykonanych w dniu 12 września 2010 r. i wobec tego zarzut co do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na podstawie ortofotomapy z dnia 30 lipca 2004 r. jest nieuzasadniony.
Ustosunkowując się do zarzutu co do braku przeprowadzenia kontroli na miejscu, Dyrektor wyjaśnił, że przeprowadzenie czynności kontrolnych na gruntach objętych wnioskiem o płatność za 2013 rok z zadeklarowaną uprawą - trwałe użytki zielone byłoby działaniem bezzasadnym z uwagi na przeprowadzenie na działce ewidencyjnej
nr 8/4 w 2012 roku wizytacji terenowej, podczas której dokonano pomiaru powierzchni uprawnionej do płatności, czyli zweryfikowano grunt rolny w terenie, dokumentując wizytację fotografiami obszarów kwalifikujących się do płatności jak i obszarów
co do których płatność nie przysługuje. Ustalona w ten sposób powierzchnia użytkowana rolniczo na zadeklarowanej działce 8/4 wyniosła 35,5149 ha przy deklarowanej 39,04 ha. Z uwagi na to, że powierzchnia wyznaczona w kontroli
na miejscu w roku 2012 stanowiła aktualną informację o powierzchni użytkowanej rolniczo organ uznał ją za prawidłową. Powierzchnia ta została również potwierdzona
w systemie informacji geograficznej, o której mowa w art. 17 rozporządzenia Rady
(WE) nr 73/2009. W wyniku tego działania uzyskano wartość powierzchni kwalifikowanej, odpowiadającej swoją wartością zbliżonej do tej, która zatwierdzona została przez organ I instancji do naliczenia płatności i którą organ wskazał w zaskarżonej decyzji nr [...], co w dalszym toku postępowania spowodowało, iż brak było podstaw do jej obalenia.
Dalej organ wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) Nr 1782/2003 które zostało zastąpione rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009, od roku 2005 System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) działa w technologii geograficznych systemów informacyjnych. Rolą tego systemu jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej nie przekracza powierzchni uprawnionej
do dopłat (PEG).
Dostępna w systemie ZSZiK ortofotomapa cyfrowa, tj. zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity przetworzone do postaci metrycznej, jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ortofotomapy cyfrowe wykonane w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych "1992", tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów - stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki. Żaden pomiar powierzchni i odległości zgodnie
z przepisami prawa geodezyjno - kartograficznego nie może być prowadzony
po ukształtowaniu powierzchni terenu, wszystkie pomiary prowadzi się w tzw. rzucie ortogonalnym (prostopadłym). Ortofotomapa jest bezpośrednim odzwierciedleniem
tego wymogu. Dyrektor wyjaśnił, że zasady ustalania powierzchni kwalifikowanych
do płatności w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wynikają wprost
z przepisów unijnych.
Maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS
dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. Kontrole administracyjne prowadzone są zatem tylko
i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wyznaczone
na podstawie ortofotomapy oraz materiał graficzny, na którym rolnik zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej.
Dyrektor wskazał, że organ na mocy art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 może odstąpić od obniżek i wykluczeń pod warunkiem, że producent rolny wykaże, że nieprawidłowości w złożonym wniosku nie wynikają z jego winy, który to przepis - jak wskazał Dyrektor – we wszczętym w dniu 22 kwietnia 2013 r. postępowaniu nie ma zastosowania, bowiem Producent rolny mając świadomość - chociażby na podstawie ustaleń z przeprowadzonej kontroli w 2012 roku - że o zakwalifikowanej powierzchni gruntów na mniejszej powierzchni nie wyłączył części działki rolnej A z wniosku, która nie kwalifikowała się do płatności, ale świadomie ubiegał się do części wykluczonej z płatności. Takie działanie – zdaniem organu II instancji - nie stanowi podstawy do zastosowania obniżek czy wykluczeni, przy czym podkreślono, że wraz z wnioskiem spersonalizowanym Producent rolny otrzymał kartę informacyjną, z zapisów której wynika, że maksymalna powierzchnia kwalifikowana do płatności, co do której może zostać przyznana płatność, wynosi 35,5387 ha.
Nadto – jak wskazał dalej Dyrektor - składając wniosek o przyznanie płatności, Producent rolny oświadczył, że są mu znane zasady przyznawania płatności oraz dodatkowo zobowiązał się do przestrzegania na obszarze całego gospodarstwa zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej oraz - decydując się na korzystanie z mechanizmów wsparcia funkcjonujących w ramach Wspólnej Polityki Rolnej - podpisał zawarte w formularzu wniosku zobowiązanie. Producent rolny zobowiązał się do podania w sposób prawidłowy - zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy i w stosownym czasie - wszystkich informacji dotyczących podstaw przyznania płatności. Strona zobligowana była do dołożenia należytej staranności, aby zadeklarowane powierzchnie działek rolnych były zgodne ze stanem rzeczywistym. Miała także obowiązek poinformowania organu o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne bądź nadmierne przyznanie płatności.
W ocenie Dyrektora, Producent rolny miał możliwość wprowadzenia zmiany
w powierzchni zgłoszonej do płatności bez konsekwencji zmniejszenia płatności
lub wykluczenia działek rolnych ze względu na stwierdzone przez organ nieprawidłowości. Producent rolny mógł wycofać lub skorygować wniosek w całości
lub w części bez konieczności ponoszenia negatywnych skutków nieprawidłowo złożonej deklaracji, w każdym momencie z uwzględnieniem pewnych ograniczeń
m.in. w przypadku, gdy Kierownik Biura Powiatowego [...] poinformował
już producenta o nieprawidłowościach występujących we wniosku i nie zostały
one wyjaśnione na korzyść rolnika. W ten sposób producent rolny mógłby uniknąć zastosowania sankcji. Różnica między wycofaniem i skorygowaniem wniosku nie ma praktycznego znaczenia, ponieważ konsekwencje prawne są takie same, w obu przypadkach wniosek o pomoc zostanie dostosowany przez beneficjanta do stanu faktycznego, a sankcje nie zostaną nałożone. Jeśli jednak brak wycofania części działek, które nie spełniały wymagań ustawowych, wynika z zaniedbania lub świadomego działania wnioskodawcy, powinno to skutkować uznaniem, że producent rolny zawyżył powierzchnię deklarowaną w stosunku do stwierdzonej.
Organ II instancji nadto podniósł, że w aktach sprawy nie ma dowodu na to, że Producent rolny dochował wszelkiej staranności w celu poinformowania Kierownika o stanie posiadanych działek zgłoszonych we wniosku do objęcia systemem płatności bezpośrednich przed wykryciem nieprawidłowości przez przeprowadzoną
w gospodarstwie kontrolę na miejscu.
Według Dyrektora, rozstrzygnięcie Kierownika zostało wydane w oparciu
o prawidłowo zebrany i przeanalizowany materiał dowodowy. Dokonując oceny ustalonego stanu faktycznego i jego zgodności z obowiązującym prawem, Kierownik wziął pod uwagę całokształt dowodów i okoliczności podnoszonych w sprawie, podczas prowadzonego uprzednio postępowania wyjaśniającego, a następnie kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów wydał decyzję.
Producent rolny nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu instancji i we wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze wniósł
o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem przeprowadzenia postępowania dowodowego, zarzucając jej:
1) naruszenie przepisów postepowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i 80 K.p.a. przez:
– brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie umożliwiającym zbadanie wszystkich okoliczności sprawy,
w szczególności poprzez brak przeprowadzenia kontroli na miejscu, celem ustalenia rzeczywistej powierzchni przedmiotowych działek, pomimo
że treść wniosku pozostaje niezgodna z danymi systemu informacji geograficznej,
– dokonanie dowolnej, a nie swobodnej, oceny materiału dowodowego
w sprawie, co sprowadza się do przyjęcia, iż na podstawie ortofotomapy
z dnia 12 września 2010 r. organ administracji jest w stanie stwierdzić stan faktyczny działki w roku 2013,
b) art. 75 § 1 K.p.a. i art. 78 § 1 K.p.a. w zw. z art. 136 K.p.a. przez nieprzeprowadzenie dowodu wnioskowanego przez Skarżącego z kontroli na miejscu;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
a) § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 przez jego niewłaściwą interpretację i przyjęcie,
że w sprawie decydujące znaczenia dla jej rozstrzygnięcia mają dane zawarte w systemie informacji geograficznej a nie faktyczna powierzchnia podlegająca płatności,
b) art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE)
nr 1782/2003 przez jego niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma powierzchnia ustalona w oparciu o tzw. ortofotomapy niezależnie od ich zgodności ze stanem faktycznym.
W odpowiedzi na skargę [...]wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. pełnomocnik skarżącego załączył do akt sprawy protokół z oględzin działki z dnia 02.03.2015 r. wnosząc o przeprowadzenie z tego dokumentu dowodu w sprawie. Sąd postanowił dopuścić ten dokument jako dowód w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "ustawą P.p.s.a.", zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się w niej naruszeń prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności, a tym samym zaistniała podstawa do oddalenia skargi.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja [...]z dnia 24 września 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 24 czerwca 2014 r., którą odmówiono Skarżącemu przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 (ONW).
W rozpatrywanej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy organy zasadnie ustaliły zmniejszoną powierzchnię działki A (skarżący Producent rolny we wniosku zadeklarował powierzchnię 20 ha, natomiast organ przyjął 9,83 ha) na podstawie ortofotomapy z dnia 12 września 2010 r., poparte kontrolą na miejscu w roku 2012 r., stanowiącą podstawę odmowy przyznania ww. pomocy finansowej, czy też brak jest podstaw do kwestionowania powierzchni zadeklarowanych przez Skarżącego we wniosku.
Zdaniem Skarżącego, organ nie przeprowadził kontroli na miejscu w celu ustalenia rzeczywistej powierzchni uprawnionej do pomocy finansowej na rok
2013 i bezpodstawnie oparł się na ortofotomapie z dnia 12 września 2010 r., mimo
że stan faktyczny działki dotyczy 2013 roku.
Odnosząc się zatem do zarzutów skargi wskazać należy, że w myśl
art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2008, (WE) nr 247/2006, nr (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1982/2003 (Dz. Urz. (UE) L30
z 31 stycznia 2009 r. str. 16) - dalej zwanego: "Rozporządzaniem 73/2009", system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000.
Obowiązkiem organu jest sprawdzenie, czy zadeklarowane przez rolnika powierzchnie działek rolnych nie przekraczają maksymalnego kwalifikowanego obszaru działek ewidencyjnych, na których położone są deklarowane działki rolne. Powyższe wynika z art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych
w wymienionych rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE)
nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemów wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. L316 z 2.12.2009, str. 65), zgodnie
z którym kontrole administracyjne, m.in. kontrole krzyżowe, pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te dotyczą zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy.
Weryfikując wniosek Skarżącego co do zadeklarowanej do płatności ONW działki ewidencyjnej nr 8/4, na której położone są działki rolne A i B, Dyrektor Oddziału Regionalnego [...] wykonał pomiar powierzchni kwalifikującej się do objęcia systemem pomocy przy zachowaniu norm w rozumieniu art. 2 pkt. 34 ww. Rozporządzenia 1122/2009, czyli wszystkich znajdujących się na działkach użytków rolnych typu grunty orne, pastwiska, łąki, sady czy wieloletnie uprawy, z wykluczeniem tej części gruntów, na której znajdowały się elementy trwale wykluczone z prawa ubiegania się o płatności typu zakrzaczenia, zadrzewienia czy nieużytki. W wyniku tego działania kontrolnego uzyskano powierzchnię odpowiadającą wartości powierzchni działki rolnej A – 9,83 ha zatwierdzonej przez organ I instancji. Ustalona przez organ powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności na podstawie i w oparciu system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, określona została prawidłowo, ze zgromadzonego bowiem w aktach sprawy materiału dowodowego nie wynika, że powierzchnia kwalifikująca do płatności jest większa niż ustalił organ, a tym samym brak podstaw do wzruszenia ustaleń organów. Nadto, organy [...] dokonały weryfikacji powierzchni kwalifikującej się do płatności na podstawie obowiązujących w roku 2013 ortofotomap terenu działki
nr 8/4 wykonanych w dniu 12 września 2010 r. i powierzchnia kwalifikująca pozostała bez zmian.
Wobec tego zarzut Skarżącego co do braku przeprowadzenia postępowania dowodowego, a w szczególności nieprzeprowadzenia kontroli na miejscu
i rozstrzygnięcia przez organy o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na podstawie ortofotomapy z dnia 12 września 2010 r. uznać należało za niezasadny.
Nadto, wskazać należy, że Dyrektor Oddziału Regionalnego [...] ustosunkowując się do wniosku Strony o przeprowadzenie kontroli na miejscu, która
w ocenie Skarżącego w sposób obiektywny stwierdziłaby rzeczywistą powierzchnię użytków rolnych, wyjaśnił, że przeprowadzenie czynności kontrolnych na gruntach objętych wnioskiem o pomoc finansową na 2013 rok byłoby działaniem bezzasadnym
z uwagi na przeprowadzenie na działce ewidencyjnej nr 8/4 w 2012 roku wizytacji terenowej podczas, której dokonano pomiaru powierzchni uprawnionej do płatności
i zweryfikowano grunt rolny w terenie, dokumentując wizytację fotografiami obszarów kwalifikujących się do płatności jak i obszarów, co do których płatność nie przysługuje. Ustalona w ten sposób powierzchnia kwalifikowana do płatności na zadeklarowanej działce nr 8/4 - po uwzględnieniu trwałego wykluczenia z prawa ubiegania się
o płatności części gruntów, na których znajdują się zakrzaczenia, zadrzewienia
czy nieużytki - wyniosła 35,5149 ha w stosunku do deklarowanej 39,04 ha. Z uwagi
na to, że powierzchnia stwierdzona w czasie kontroli na miejscu w roku 2012 stanowi zaktualizowaną informację o powierzchni użytkowanej rolniczo, należało uznać
ją za prawidłową. Powierzchnia ta została również potwierdzona w systemie informacji geograficznej, o której mowa w art. 17 rozporządzenia Rady nr 73/2009. W wyniku tego działania uzyskano wartość powierzchni kwalifikowanej, odpowiadającej swoją wartością zbliżonej do tej, która zatwierdzona została przez organ I instancji i wskazana w decyzji 24 września 2014 r. o nr [...].
Wskazać przy tym należy, że nie może zmienić tego stanu rzeczy także przedłożony na rozprawie przez pełnomocnika Skarżącego protokół z dnia 02 marca 2015 r. z oględzin działki nr 8/4 przeprowadzonych w dniu 02 marca 2015 r., nie wynika z niego bowiem by przed datą wydania zaskarżonej decyzji zmieniła się powierzchnia referencyjna spornej działki. Jak wynika z treści tego protokołu, powierzchnia PEG według stanu na dzień 02 marca 2015 r. wynosi 35,54 ha, co świadczy, że nie zdezaktualizowała się ta powierzchnia w stosunku do powierzchni PEG ustalonej przez organ na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Jak wskazano bowiem w zaskarżonej decyzji, Skarżący wraz z wnioskiem spersonalizowanym otrzymał kartę informacyjną, z zapisów której wynika, że maksymalna powierzchnia kwalifikowana do płatności, co do której może zostać przyznana płatność wynosi 35,5387 ha, a potwierdza to załączona do wniosku - znajdującego się w aktach rozpoznawanej sprawy - "Informacja dotycząca działek deklarowanych do płatności" . Zdaniem Sądu, okoliczność ta jedynie wzmocniła materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i potwierdziła prawidłowość ustaleń organów obu instancji.
Przypomnieć przy tym należy, że powierzchnia PEG jest to maksymalny obszar kwalifikowany do płatności na zadeklarowanej działce ewidencyjnej. Inaczej mówiąc jest to powierzchnia ewidencyjna działki pomniejszona o obszary nieuprawnione do płatności, np. zadrzewienia, zakrzaczenia czy nieużytki.
Wobec tego, że organy ustaliły podczas kontroli administracyjnej wniosku Skarżącego, że powierzchnia stwierdzona działki rolnej A kwalifikowana do płatności była mniejsza od zadeklarowanej o powierzchnię 9,83 ha, a zatem stwierdzona różnica pomiędzy zadeklarowaną powierzchnią a stwierdzoną w czasie kontroli wynosiła
27,659 %, tym samym zaistniała podstawa do odmowy przyznania Skarżącemu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na podstawie
art. 16 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/20112011 z dnia 27 stycznia
2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE)
nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.1.2011, str. 8), który stanowi, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw, nie przyznaje się pomocy.
Zdaniem Skarżącego, powyższe ustalenia dokonane na podstawie ortofotomapy z dnia 12 września 2010 r., poparte wynikami z kontroli z roku 2012 , nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia, że rzeczywista powierzchnia gruntu uprawniona do płatności
na 2013 rok jest mniejsza niż powierzchnia zadeklarowana we wniosku w sytuacji,
gdy organ nie dokonał ustalenia rzeczywistej powierzchni gruntu zgłoszonego
do płatności i nie przeprowadził stosownej kontroli na miejscu, co zarzucono organowi w skardze.
W ocenie Sądu, zarzuty Skarżącego nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy, a tym samym brak jest podstaw do przyjęcia,
że działanie organu polegające na ustaleniu powierzchni kwalifikowanej do otrzymania płatności w oparciu o ortofotomapę z 2010 r. popartą ustaleniami z kontroli na miejscu w roku 2012 roku stanowi naruszenie prawa.
Wskazać należy, że w powołanym art. 17 Rozporządzenia Rady Nr 73/2009 jako podstawę utworzenia systemu identyfikacji działek rolnych wskazano mapy
lub dokumenty ewidencji gruntów albo innych danych kartograficznych; zaznaczono także że należy wykorzystywać techniki skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej, a w tym ortoobrazów lotniczych, satelitarnych. System ten wchodzi
w skład systemu administrowania i kontroli (zwanego systemem zintegrowanym), który musi być obowiązkowo prowadzony przez każde państwo członkowskie (art. 14 i art. 15 cyt. Rozporządzenia 73/2009). System zintegrowany obejmuje skomputeryzowaną bazę danych, system identyfikacji działek rolnych, system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności, wnioski o pomoc, zintegrowany system kontroli, jednolity system rejestrowania tożsamości każdego rolnika, który składa wniosek o pomoc.
Podkreślić przy tym należy, że na państwa członkowskie nałożono obowiązek przeprowadzenia kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie pomocy celem zweryfikowania warunków kwalifikowalności do uzyskania tej pomocy (art. 20 ust. 1 Rozporządzenia 73/2009). Jak to zostało już wcześniej wskazane, kontrole administracyjne, zgodnie z art. 28 ust. 1 Rozporządzenia 1122/2009 służą wykrywaniu nieprawidłowości, w szczególności przez stosowanie narzędzi informatycznych.
Przy czym podkreślenia wymaga, że kontrola administracyjna (a zatem kontrola
z wykorzystaniem środków informatycznych) ma znaczenie zasadnicze, a kontrola
na miejscu (a zatem taka, której domagał się Skarżący) może być stosowana jako uzupełnienie tej kontroli administracyjnej, co wynika z art. 20 ust. 2 Rozporządzenia 73/2009. Także w cyt. Rozporządzeniu tej Komisji wskazano, że sprawdzenie zgodności z systemem kwalifikowalności obejmuje kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, przy czym kontroli administracyjnej muszą być poddane wszystkie wnioski (art. 10 ust. 2, art. 11 ust. 1).
Wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej, w tym Polska, zobowiązane są do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK), w tym
do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) ustanowionego
na podstawie map lub dokumentów, przy wykorzystaniu skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS) tj. obrazów lotniczych lub satelitarnych. System informacji geograficznych (GIS) pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności. Zintegrowany system kontroli i opiera się na bazie danych działek referencyjnych - działek odniesienia, którymi w przypadku systemu polskiego
są przetworzone na potrzeby dopłat powierzchniowych, dane z ewidencji gruntów
i budynków (EGiB). Przyjęte zasady ustalania powierzchni kwalifikowanych do płatności w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wynikają wprost z przepisów unijnych.
Rolą tego systemu jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych
do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych
na danej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat (PEG). Powyższych ustaleń dokonuje się
na ortofotomapie cyfrowej. Jednocześnie zgodnie z wytyczną Komisji Europejskiej
z 2009 r., w wyniku kontroli administracyjnych, przeprowadzanych zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c Rozporządzenia 1122/2009, nie można dokonać żadnych płatności
do powierzchni wykraczających poza działkę referencyjną, której powierzchnia ma
być wyznaczona przy wykorzystaniu technologii GIS opartej na obrazie ortofotomapy.
Maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS
dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria określone
w art. 124 ust. 2 Rozporządzenia 73/2009. Zatem, kontrole administracyjne prowadzone są tylko i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wyznaczone na podstawie ortofotomapy oraz materiał graficzny, na którym producent rolny zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej.
Z powyższych względów ortofotomapa jest jedynym prawnie dostępnym instrumentem weryfikacji powierzchni działek rolnych deklarowanych do płatności,
a zatem przeprowadzenie bieżącej kontroli na miejscu, której domaga się Skarżący
w roku 2014, jest bezpodstawne, nie stanowi bowiem alternatywnej dla ortofotomapy podstawy ich weryfikacji. Należy zauważyć, że definicja gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności bezpośrednich wynikająca z przepisów wspólnotowych (art. 124 ust. 2 RR nr 73/2009) nie jest tożsama z powierzchnią użytków rolnych, które są definiowane w Ewidencji Gruntów i Budynków (EGiB). Z powyższego względu powierzchnie użytków rolnych określone w systemie EGiD nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej
dla jednolitej płatności obszarowej.
A zatem, okoliczności podnoszone przez Skarżącego w skardze
co do konieczności wykorzystania przez organ wszelkich dostępnych środków dowodowych, o czym mowa w art. 75 § 1 K.p.a., pozostają bez wpływu na powierzchnię ustaloną przez organ jako kwalifikującą się do płatności. Ortofotomapa cyfrowa,
czyli zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity i przetworzone
do postaci metrycznej, jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie
z obowiązującymi przepisami prawa. Ortofotomapy cyfrowe pozyskiwane są w trybie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U.
z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), po wykonaniu podlegają przekazaniu
do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego),
są gromadzone w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, stanowiącego własność Skarbu Państwa. Należy podkreślić, że ortofotomapy cyfrowe wykonane są w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych "1992", tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych i stanowią najbardziej optymalne ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania gruntami i ich użytkowania, tj. stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki. Żaden pomiar powierzchni i odległości (w tym także dokonany przez inspektorów przeprowadzających czynności kontrolne na miejscu) zgodnie z przepisami prawa geodezyjnego i kartograficznego nie może być prowadzony po ukształtowaniu powierzchni terenu. Wszystkie pomiary prowadzi się w tzw. rzucie ortogonalnym (prostopadłym). Ortofotomapa jest bezpośrednim odzwierciedleniem tego wymogu.
Przywołać przy tym należy również wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 10 kwietnia 2014 r., C-485/12 w sprawie Maatschap T. van Oosterom en A. van Oosterom-Boelhouwer przeciwko Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, w którym TSUE nie zakwestionował możliwości weryfikacji danych zawartych we wniosku wyłącznie w oparciu o dane informatyczne oparte na zdjęciach lotniczych. W uzasadnień TSUE stwierdził,
że z art. 17 Rozporządzenia 73/2009 wynika, że fotointerpretacja obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych również może służyć do ustalenia powierzchni kwalifikującej się
do pomocy w ramach kontroli administracyjnych. Ze względu na złożoność zintegrowanego systemu i na fakt, że kontrole administracyjne w odróżnieniu od kontroli na miejscu, które mogą być przeprowadzone za pomocą prób kontrolnych, muszą dotyczyć wszystkich wniosków o pomoc, korzystanie ze środków technicznych
i odpowiednich metod kontrolnych jest bowiem niezbędne, aby móc skutecznie rozpatrywać dużą liczbę wniosków.
Żaden przepis rozporządzeń nr 73/2009 i nr 796/2004 nie stoi jednak
na przeszkodzie temu, by kontrole administracyjne mające na celu zweryfikowanie kwalifikowalności do pomocy powierzchni zadeklarowanych przez rolnika w jego wniosku nie były w części prowadzone w sposób automatyczny i na podstawie zdjęć lotniczych niebędących elementem składowym systemu identyfikacji działek rolnych, przy zastrzeżeniu, że kontrole te pozwolą zgodnie z art. 23 ust. 1 rozporządzenia
nr 796/2004 zapewnić skuteczną weryfikację przestrzegania warunków przyznawania pomocy oraz wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności.
Artykuł 24 ust. 2 rozporządzenia nr 796/2004 przewiduje, że stwierdzenie nieprawidłowości w deklaracji rolnika powinno prowadzić do wszczęcia odpowiedniej procedury administracyjnej, a w razie konieczności do przeprowadzenia kontroli
na miejscu. Zgodnie z celem określonym w art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 powinno to mieć miejsce również w sytuacji, gdy nieprawidłowości zostały stwierdzone w następstwie porównania przeprowadzonego między działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku o płatność jednolitą a nowymi zdjęciami lotniczymi mającymi na celu aktualizację systemu identyfikacji działek rolnych.
Jak wynika z art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 796/2004, właściwy organ powinien jednak ocenić środki, które należy przyjąć w razie stwierdzenia nieprawidłowości.
Jeżeli więc właściwy organ nie ma wątpliwości co do danych pomiarowych, które zaczerpnął z dostępnych mu zdjęć lotniczych, nie może on być w każdym razie zobowiązany do przeprowadzenia pomiarów danych działek w terenie. W przeciwnym wypadku bowiem zakres uznania przyznany w ten sposób właściwemu organowi byłby bezprzedmiotowy.
Taka wykładnia jest zresztą zgodna z systematyką rozporządzenia nr 796/2004. Artykuł 26 rozporządzenia nr 796/2004 przewiduje mianowicie, że państwa członkowskie są zobowiązane do przeprowadzenia kontroli na miejscu w oparciu
o próby kontrolne i minimalną ilość. Otóż możliwość prowadzenia jedynie ograniczonej liczby kontroli na miejscu, przysługująca państwom członkowskim z oczywistych powodów związanych z kosztami, byłaby podważona, jeżeli właściwe władze byłyby zobowiązane do przeprowadzenia inspekcji terenowej, gdy tylko zostanie stwierdzona nieprawidłowość.
W świetle powyższych rozważań wskazać należy, że rozporządzenie
nr 796/2004 należy interpretować w ten sposób, że jeżeli automatyczne kontrole krzyżowe mające na celu zweryfikowanie kwalifikowalności do pomocy działek zadeklarowanych we wniosku rolnika o płatność jednolitą są ze względu na aktualizację systemu identyfikacji działek rolnych uzupełniane weryfikacją na podstawie nowych zdjęć lotniczych, prowadzącą do stwierdzenia nieprawidłowości w deklaracji tegoż rolnika, to właściwy organ nie jest zobowiązany do przeprowadzenia inspekcji terenowej, lecz dysponuje, zgodnie z art. 24 ust. 2 tego rozporządzenia, uprawnieniami dyskrecjonalnymi w odniesieniu do środków, które w konsekwencji należy przyjąć.
W szczególności organ ten nie może być zobowiązany do przeprowadzenia pomiaru
na terenie danych działek, jeżeli nie ma on wątpliwości co do danych pomiarowych, które zaczerpnął z dostępnych mu zdjęć lotniczych.
Wprawdzie cytowane orzeczenie w swojej treści odnosi się do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003
i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej
w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008, które to rozporządzenie utraciło moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 2010 r., niemniej jednak przywoływane w wyroku przepisy art. 24 ust. 2 i art. 26 Rozporządzenia 796/2004 mają swoje odpowiedniki
w obowiązującym od dnia 9 grudnia 2009 r. Rozporządzeniu 1122/2009,
tj. w art. 28 ust. 2 oraz w art. 30. Orzeczenie to zachowuje zatem swoją aktualność także pod rządami nowego, obowiązującego aktu prawnego.
Przywołane regulacje skutkują konkretnymi konsekwencjami w zakresie odnoszącym się do ram i konstrukcji postępowania wyjaśniającego w sprawach
o przyznanie płatności. Jest to bowiem szczególne, uproszczone postępowanie administracyjne, w którym, jak wynika z przywołanych przepisów, organ administracji,
w zakresie odnoszącym się do ustaleń stanu faktycznego sprawy, proceduje
na podstawie materiału dowodowego wskazanego we wniosku (w tym na podstawie dowodów i innych dokumentów wskazanych i dołączonych przez wnioskodawcę), który jest jednak weryfikowany przez organy za pomocą narzędzi informatycznych w oparciu o Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli (ZSZiK). To na organie bowiem spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi skutki prawne. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest to, że organ administracji, zasadniczo zwolniony jest
z obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczności istotne z punktu widzenia uprawnień wnioskodawcy do płatności (wyroki NSA: z 19 kwietnia 2012 r., sygn.
akt II GSK 344/11, z 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 810/11, dostępne: ww.orzecznictwo.nsa.gov.pl).
W świetle wyżej poczynionych uwag na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia
11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich
i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007—2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329). W powołanym przez Skarżącego przepisie ustawodawca wskazał bowiem, że wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni deklarowanej przez rolnika do płatności ONW
na działkach rolnych. W omawianym przepisie wskazano jedynie, w jaki sposób należy obliczyć wysokości płatności, nie odniesiono się w nim natomiast do reguł weryfikacji powierzchni deklarowanej przez rolnika.
Ponadto, wskazać należy, że z akt sprawy nie wynika, by Skarżący podważył ustalenia organu co do stwierdzonej powierzchni kwalifikowalnej do płatności, nie przedstawił w postępowaniu o przyznanie płatności żadnego dowodu, stosownie do art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 64, poz. 427), który wskazywałby na okoliczność, która skutecznie by wzruszyła ustalenia organów administracji stanowiące faktyczną podstawę w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Tego stanu nie zmienił protokół z dnia 02 marca 2015 r. z oględzin spornej działki 8/4, przedłożony przez stronę skarżącą na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. Mimo, że protokół ten został sporządzony po dacie wydania zaskarżonej decyzji, Sąd uwzględnił ten dokument jako dowód w sprawie, jednakże analiza jego treści – w ocenie Sądu – nie zmieniła stanu faktycznego ustalonego przez organy obu instancji co do powierzchni kwalifikującej do płatności ONW na rok 2013. Z tego też powodu Sąd uznał, że prawidłowo został zgromadzony materiał dowodowy w rozpoznawanej sprawie, w oparciu o który właściwie ustalono stan faktyczny sprawy, do którego prawidłowo dokonano subsumpcji odpowiednich norm prawnych.
W świetle powyższego pozostałe zarzuty skargi uznać należało za bezpodstawne. Wskazać jednak należy, że Skarżący podnosząc, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., nie wyjaśnił na czym owo naruszenie zasad procesowych polegało i jaki wpływ mogło mieć na wynik sprawy, czego wymaga art. 145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy P.p.s.a., a co uniemożliwia Sądowi szczegółowe odniesienie się do podniesionych zarzutów. Nie wystarczające jest wskazanie, że do naruszenia doszło w szczególności przez brak przeprowadzenia kontroli na miejscu, celem ustalenia rzeczywistej powierzchni przedmiotowych działek, pomimo, że treść wniosku pozostaje niezgodna z danymi systemu informacji geograficznej. Skarżący powinien był wykazać, w jaki sposób uchybienie przepisom procesowym, którego – Jego zdaniem – dopuściły się organy, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego w skardze nie uczyniono.
Zdaniem Sądu, organ podjął niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a zaskarżoną decyzję wydał na podstawie materiału dowodowego wystarczającego do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy co przyznania płatności. Ustalając okoliczności istotne dla sprawy, organ wziął pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w dacie wydania zaskarżonej decyzji, uzasadniając powody, dla których dał wiarę poszczególnym dowodom, a innym odmówił.
W ocenie Sądu, w świetle powyższych wywodów, na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 75 § 1 K.p.a. i art. 78 § 1 K.p.a. w związku z art. 136 K.p.a. przez nieprzeprowadzenie dowodu wnioskowanego przez Skarżącego z kontroli na miejscu, bowiem organ w sposób wystarczający zgromadził materiał dowodowy w sprawie. Zauważyć należy, że organ nie ma obowiązku zbierania wszelkich dowodów, ale tylko takich, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a te zdaniem Sądu organ zgromadził w sprawie i na ich podstawie ustalił w sposób prawidłowy stan faktyczny, do którego zastosowano właściwe przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, nie stwierdzając naruszenia prawa zaskarżoną decyzją i nie znajdując podstaw do jej uchylenia, na mocy art. 151 ustawy P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło