I SA/Sz 146/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi przez M. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: Odmówić przywrócenia terminu. Postanowieniem z dnia 18 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę M. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Sąd wskazał, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. Następnie pismem z dnia [...] r. skarżący wystąpił do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Uwzględniając wniosek skarżącego w części dotyczącej ustanowienia adwokata, Sąd w pozostałym zakresie oddalił go, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] r. Izba Adwokacka poinformowała Sąd o wyznaczeniu dla skarżącego jako pełnomocnika z urzędu - adwokata M. K. (obecnie O.). W dniu 2 sierpnia 2012 r. pełnomocnik złożył do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Następnie, pismem z dnia 8 sierpnia 2012 r. przesłał sporządzoną przez siebie opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 6 marca 2012 r. Postanowieniem z dnia 18 września 2012 r. Sąd odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazując w uzasadnieniu, że jest spóźniony, gdyż został złożony z uchybieniem 7 - dniowego terminu przewidzianego w art. 87 p.p.s.a. Postanowienie Sądu zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 24 września 2012 r. W dniu 1 października 2012 r. pełnomocnik wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Przedstawiając stanowisko w sprawie, na wstępie uznał, że jego wniosek spełnia wymogi formalne. Wskazał, że wraz z doręczeniem mu w dniu 24 października 2012 r. postanowienia Sądu z dnia 18 września 2012 r., dowiedział się o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi został złożony w terminie i jest dopuszczalny. Wraz z wnioskiem tym dokonał czynności, dla których zakreślony był termin (wniosek o przywrócenie terminu, skarga). Następnie adwokat wskazał, że został poinformowany o ustanowieniu pełnomocnikiem z urzędu w dniu 21 maja 2012 r., i że dopiero w dniu 29 lipca 2012 r. skarżący skontaktował się z pełnomocnikiem. Polemizując z rozstrzygnięciem Sądu z dnia 18 września 2012 r. pełnomocnik uznał, że dopiero od dnia 29 lipca 2012 r. (a nie jak przyjął Sąd od 15 marca 2012 r.), należało liczyć termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Dodał, że skarżący mieszka w Ś., co uniemożliwiło wcześniejsze zapoznanie się przez pełnomocnika z aktami sprawy. Oprócz powyższego wniosku, odrębnym pismem z dnia [...] r. pełnomocnik wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 18 września 2012 r., które Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 22 listopada 2012 r. oddalił (sygn. akt II GZ 371/12). W jego uzasadnieniu, Sąd II instancji podzielił stanowisko i argumentację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że wniosek pełnomocnika o przywrócenie terminu do złożenia skargi był spóźniony. Sąd II instancji uznał, że skoro wiedze o uchybieniu terminowi do wniesienia skargi skarżący pozyskał w dniu 15 marca 2012 r. (data doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi), to 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, należało liczyć od dnia 15 marca 2012 r. Wobec tego wniosek pełnomocnika z dnia 2 sierpnia 2012 r. okazał się spóźniony z uwagi na niedochowanie terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Zgodnie z art. 86 i nast. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu może zatem nastąpić, jeżeli spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak jednej z przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Przedmiotem rozpoznania jest wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi do wojewódzkiego sadu administracyjnego. Pomimo, że przytoczone powyżej przepisy nie wskazują bezpośrednio na taką możliwość, zgodnie z wyrażonym w doktrynie i piśmiennictwie poglądem (m.in. Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Kantor Wydawniczy Zakamycze 2006), przewidziany w art. 87 § 1 p.p.s.a., 7-dniowy termin do wniesienia pisma jest ustawowym terminem procesowym, który podlega przywróceniu na zasadach ogólnych i nie ma żadnych przeszkód prawnych, aby strona, która o przekroczeniu terminu dowiedziała się po dacie ustania przyczyny, złożyła wniosek o przywrócenie tego terminu. Jednoznacznie z tego wynika więc, że jeżeli strona z przyczyn przez nią niezawinionych uchybiła także terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, również ten drugi termin może zostać przywrócony na jej wniosek. Przyjmując zatem, że w analizowanej sytuacji pełnomocnik skarżącego dochował 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (liczonego od dnia powzięcia wiadomości o takiej możliwości, tj. od dnia 27 października 2012 r.), i że dopełnił równocześnie czynności dla których uchybił terminowi (tj. złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz ze skargą), w ocenie Sądu wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż pełnomocnik nie uprawdopodobnił w dostatecznym stopniu okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminowi do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie m.in. z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt I FZ 522/11, brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W tej mierze brak winy profesjonalnego pełnomocnika podlega jeszcze ostrzejszym kryterium, gdyż od niego należy oczekiwać znajomości obowiązujących przepisów i wynikających z nich procedur, a także najwyższej dbałości i staranności w prowadzeniu powierzonych mu spraw. Rozpoznając wniosek, przede wszystkim nie sposób nie zwrócić uwagi na niekonsekwencję pełnomocnika we wnoszeniu w sprawie środków prawnych. Sąd dostrzegł, że jednocześnie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi, pełnomocnik złożył do Sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi. Dowodzi to braku konsekwencji ze strony pełnomocnika. Ponadto w rozpoznawanym wniosku, sam pełnomocnik wskazał, że w dniu 21 maja 2012 r. został poinformowany o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego. Dlatego podjęcie przez pełnomocnika pierwszych czynności dopiero z dniem 22 sierpnia 2012 r., należało ocenić jako brak dostatecznej staranności w prowadzeniu sprawy skarżącego. Biorąc pod uwagę dotychczasowe niestaranne działania pełnomocnika, a także to, iż w uzasadnieniu rozpoznawanego wniosku de facto powołał się na okoliczności dotyczące wyłącznie przyczyn uchybienia terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie sposób mówić, że pełnomocnik wykazał brak winy w uchybieniu terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Wskazać wreszcie trzeba, że w związku z uchybieniem przez pełnomocnika terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, bez znaczenia pozostają argumenty przemawiające za brakiem winy w niedochowaniu terminu na które powołuje się pełnomocnik. Ta kwestia została bowiem rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 listopada 2012 r. i nie podlega już ponownej ocenie. Biorąc pod uwagę powyższe należało uznać, że w zaistniałym stanie faktycznym pełnomocnik skarżącego nie spełnił ostatniej przesłanki warunkującej pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 p.p.s.a. należało odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.